عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
344 سفر
12798 همسفر

خانه صادق هدایت

خانه صادق هدایت، خانه هدایت‌قلی‌خان اعتضادالملک (پدر صادق هدایت)، خانه موزه صادق هدایت (مرکز ادبی صادق هدایت)، که نشد! مهد کودک صادقیه! کتابخانه بیمارستان، نه کتابخانه صادق هدایت کتاب نویس! محل دپوی ضایعات و … همه اینها قسمتی از سرگذشت خانه صادق هدایت است! صادق هدایتی که در ۱۹ فروردین سال ۱۳۳۰ مطابق با جشن فروردینگان، جشنی که زرتشتیان در آن روز برای روان درگذشتگان جشن می گیرند خودکشی کرد! خانه صادق هدایت که در اواخر قاجار به دست …

عکسی از فیلمی درباره خانه صادق هدایت
عکسی از فیلمی درباره خانه صادق هدایت

خانه صادق هدایت آدرس: استان تهران، شهر تهران، خیابان سعدی، خیابان شهید سروش الدین تقوی (هدایت سابق، کپنهاک اسبق و کوشک دیرین) پلاک ۳ (۱۱سابق) فی مابین خانه سفیر کبیر دانمارک (سفارت سابق) از غرب و بیمارستان امیر اعلم (زایشگاه کوروش دیرین) از شرق
نکته اول) بانو مهرانگیز دولت شاهی (خواهرزاده صادق هدایت) در سال ۱۳۵۴ به عنوان اولین سفیر زن ایران، به کشور دانمارک اعزام شد! همسایه شاید …!!
نکته دوم) در برخی از نوشته ها پلاک خانه را ۳۷ اعلام می کنند! این شماره مربوط به خانه ای است که صادق هدایت در آن خودکشی کرده و در شهر پاریس قرار داشت و متاسفانه این خانه نیز تخریب شده است. لازم به ذکر است در همین خصوص فیلمی مستند به نام از خانه شماره ۳۷ به کارگردانی مشترک سام کلانتری و محسن شهرناز‌دار درخصوص زندگی صادق هدایت ساخته شده است.
نکته ویژه) صادق هدایت مدتی در بمبئی هند حضور داشته و خانه ای که در آن اسکان داشته هنوز وجود دارد؛ به این آدرس؛ هندوستان، بمبئی، منطقه اپولو ریکلیمیشن، خیابان حاجی نیاز احمد مارگ (ارتربندار رود سابق) پشت هتل تاج، خانه کویین سامر، طبقه همکف، آپارتمان غربی (اطلاعات بیشتر را در اینجا بخوانید)

تصویری از خانه صادق هداست در سالهای دور
تصویری از خانه صادق هداست در سالهای دور

شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران: ۲۴۹۱ تاریخ ثبت ۱۳۷۸/۰۷/۲۶ ه خورشیدی
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … :  E 51″25’28.39   N 35″41’58.72
ارتفاع از سطح دریا : ۱۱۹۱ متر
نامهای دیگر خانه صادق هدایت: خانه هدایت‌قلی‌خان اعتضادالملک، مهدکودک صادقیه، کتابخانه بیمارستان امیراعلم و …

صادق هدایت و پدرش هدایت قلی در خانه پدری
صادق هدایت و پدرش هدایت قلی در خانه پدری
زیور الملوک مادر صادق هدایت در ایوان خانه
زیور الملوک مادر صادق هدایت در ایوان خانه

 

دوران و بانی خانه صادق هدایت: این خانه در اواخر دوران قاجار توسط هدایت‌قلی‌خان اعتضادالملک پدر صادق هدایت بنا شده است.
امکان بازدید: به دلیل آنکه خانه صادق هدایت در اختیار دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران و بیمارستان امیر اعلم می باشد، امکان بازدید از خانه صادق هدایت مهیا نیست! در صورت علاقه می توانید در تورهای سفرنویس عضو و از این خانه بازدید کنید.

نقشه ای قدیمی از موقعیت خانه صادق هدایت
نقشه ای قدیمی از موقعیت خانه صادق هدایت

پیشینه و تاریخچه خانه صادق هدایت:
خانه صادق هدایت در اواخر دوران قاجار و توسط پدر ایشان هدایت‌قلی‌خان اعتضادالملک در خانه ای که متعلق به میرزا سید احمد منشی باشی (میرزا احمدخان مشیرالسلطنه، نخست‌وزیر ایران در دوران مشروطه و پادشاهی محمدعلی‌شاه قاجار بود) بنا شده است.
صادق هدایت به همراه دو برادر و سه خواهرش در این خانه اسکان داشت. خانه ای که می گویند صادق هدایت به علت عدم ازدواجش در زمان اسکانش در تهران در خانه پدری می زیسته، در هر حال این خانه قبل از آخرین سفر صادق هدایت به اروپا، یعنی در سال ۱۳۲۳ توسط خاندان هدایت به شخص دیگری فروخته شد.

صادق در ده سالگی به همراه برادرانش عیسی (نشسته) و محمود (سمت چپ) در حیاط خانه‌ی پدری
صادق در ده سالگی به همراه برادرانش عیسی (نشسته) و محمود (سمت چپ) در حیاط خانه‌ی پدری

در سال ۱۳۵۳ دفتر بانو فرح پهلوی خانه را برای تبدیل آن به مرکز ادبی صادق هدایت خریداری می کند و کار مرمت در آن شروع می شود.
نامه ای در همان سال از دفتر بانو فرح پهلوی به کلیه وراث ارسال و از آنها درخواست می شود؛ اگر وسیله ای از صادق هدایت در اختیار دارند، به صورت امانی تحویل تا در خانه موزه صادق هدایت به معرض دید عموم گذاشته شود. که این کار تا سال ۱۳۵۶ به طول انجامید. فهرست کامل آنها به شرح زیر است:

عینک، ۲ عدد ساعت مچی، ۲ عدد قلم خودنویس، کیف چرمی ، ۱تخته قالیچه چهره هدایت کار رضا تبریزی، کتاب عززالملوک الفرس و سیرهم ، دایره‌المعارف Dictionaire Encyclopedique Armand Colin  ،کارت نقاشی با مدادرنگی، کتب و آثار و نوشته‌ها ۶۱ جلد ، قیچی و پاکت‌بازکن در جلد چرمی، چوب سیگار ، دکمه سردست ژاپنی، سنجاق کراوات با علامت S، تابلوی نقاشی از صادق هدایت کار حسین کاظمی، جا سیگاری، ۴ عدد عکس، ۳ عدد نامه ، هزاربیشه، صندلی، تابلوی پیرزن ژاپنی با طفل ، تابلوی صورت مردی که روی پا نشسته و دست روی زانو دارد ،تعداد قابل ملاحظه‌ای کتاب‌های صادق هدایت (حدود ۸۰‌جلد) کارت پستال، عکس، نوشته‌های صادق هدایت و اسناد و مدارک دیگر …

سال ۱۳۵۷ انقلاب شکل می گیرد و کار نیمه تمام رها می شود و خانه صادق هدایت در اختیار دانشگاه علوم پزشکی و بعد از آن به بیمارستان امیراعلم واگذار و تبدیل به مهد کودک صادقیه می شود، تا کودکان بازیگوش، زیبایی‌های این خانه را دستخوش شیطنت‌های کودکانه‌‌شان کنند و بر هر دری، نقشی و بر هر دیوار نشانی زنند!!!

تبدیل خانه صادق هدایت به مهد کودک-اتاق مطالعه فعلی
تبدیل خانه صادق هدایت به مهد کودک-اتاق مطالعه فعلی

آثاری که از صادق هدایت باقی مانده بود و قرار بود در خانه موزه صادق هدایت به نمایش درآید به موزه رضا عباسی تحویل می شود و تنها یکبار در سال ۱۳۸۱ در سالگرد ۱۰۰ سالگی صادق هدایت به مدت یک هفته به معرض دید عموم گذاشته می شود.
نکته ۳) میز تحریر صادق هدایت در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران است و حال و روز خوبی ندارد.

خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت۸
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت در سال 78
خانه صادق هدایت
شیطنت های کودکانه در خانه صادق هدایت
شیطنت های کودکانه در خانه صادق هدایت

تمامی تصاویر فوق در سال ۱۳۷۸ و در زمانی که خانه صادق هدایت مهدکودک بود گرفته شده است. برخی از تصاویر نشان گر آن است که در آن زمان حال و روز خانه بهتر از اکنون بوده!!!

در سال ۱۳۷۸ گزارشی از خانه صادق هدایت در سازمان میراث تهیه و خانه در فهرست آثار ملی ایران ثبت می شود، از همان سال اعتراضها شروع و در سال ۱۳۸۱ به نتیجه می رسد و کودکان از خانه اخراج و خانه صادق تخلیه می شود ولیکن خانه صادق هدایت تبدیل به انبار و محل دپوی پرونده های بیمارستان می گردد.

خانه صادق هدایت - کانون بسیج جامعه پزشکی
خانه صادق هدایت کانون بسیج جامعه پزشکی
خانه صادق هدایت - پایگاه بسیج
خانه صادق هدایت – پایگاه بسیج

مدتی پایگاه مقاومت بسیج شهید منتظری و مدتی هم از خانه صادق هدایت برای کانون بسیج جامعه پزشکی استفاده و زمانی هم برای استراحت آموزشگران و پزشکان و زمانی هم دفتر مرکز توسعه پژوهش بیمارستان!
در نهایت امر خانه صادق هدایت تبدیل به کتابخانه و سالن مطالعه می گردد و اتاقی هم در آن به عنوان اتاق و سالن تشریفات

تالار اصلی خانه صادق هدایت-کتابخانه
تالار اصلی خانه صادق هدایت – کتابخانه

در سالگرد صدمین سال بلدیه شهر تهران در سال ۱۳۸۸ ، توسط سازمان زیباسازی شهرداری سر در ملک تابلویی فلزی به دو زبان نصب می شود.
متاسفانه در سال ۱۳۹۰ در شمال خانه صادق هدایت خانه ای ۷ طبقه بنا می شود که حریم و خط آسمان ملک را در خطر انداخت و هیچ سازمان و نهادی به این قضیه معترض نشد.

احداث ساختمانی بلند مرتبه درشمال خانه صادق هدایت
احداث ساختمانی بلند مرتبه درشمال خانه صادق هدایت

و باز هم متاسفانه در حال حاضر حیاط شمالی خانه صادق هدایت به عنوان انبار ضایعات بیمارستان مورد استفاده قرار می گیرد و این کار کماکان ادامه دارد که این اتفاق باعث دلگیری بنیاد صادق هدایت شد و نامه ای با چندین درخواست تهیه و در حال جمع آوری امضاء می باشد. که دوستان می توانند به اینجا مراجعه و نامه را امضاء کنند.

تبدیل حیاط خانه صادق هدایت به عنوان محل دپوی ضایعات
تبدیل حیاط خانه صادق هدایت به عنوان محل دپوی ضایعات

نکته۴) می گویند؛ بیمارستان سندی مبنی بر مالکیت بنا ندارد طبق بررسی اسناد ملک در شهرداری، خانه صادق هدایت به نام وزارت ارشاد است نه وزارت علوم!!
مشخصات معماری خانه صادق هدایت:
خانه صادق هدایت در زمینی به مساحت ۱۴۰۰ متر و در ابعاد ۵۵ در ۲۵٫۳۰ متر بنا شده است، ورودی اصلی بنا در ضلع جنوبی زمین و در خیابان تقوی قرار دارد

درب اصلی و جداره خانه صادق هدایت که در سالهای پیش برای مهدکودک رنگ آمیزی شده
درب اصلی و جداره خانه صادق هدایت که در سالهای پیش برای مهدکودک رنگ آمیزی شده

پس از گشودن در دو لنگه خانه صادق هدایت از سه پله آجری که از کف معبر حدود ۷۵ سانتی متر پایین تر است، وارد حیاط بیرونی ملک به ابعاد ۸ در ۸ متر می شوید، حیاط بیرونی خانه صادق هدایت به سبک باغ های ایرانی باغچه بندی شده است و پیرامون حیاط، ساختمان اصلی خانه صادق هدایت در ۲ طبقه بنا شده است.

حیاط جنوبی خانه صادق هدایت
حیاط جنوبی خانه صادق هدایت

پیرامون حیاط جنوبی و در ازاره آن از کاشی های لعابدار ۲۰ در ۲۰ استفاده شده که شامل نقش چند مرد با پوشش دوران قاجار، گل و بوته و فرشته های عریان و نقش عمارتهای مختلف در آن به کار برده شده است. در مرکز حیاط یک حوض سنگی نیز قرار دارد که به زیبایی این حیاط می افزاید.

نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
نقوش کاشی کاری در خانه صادق هدایت
فرشته عریان پوشیده شده با رنگ در خانه صادق هدایت
فرشته عریان پوشیده شده با رنگ در خانه صادق هدایت

نکته۵)

نقش نوجوان قاجاری در کاشی کاری خانه هدایت
نقش نوجوان قاجاری در کاشی کاری خانه هدایت
صادق هدایت در 15 سالگی
صادق هدایت در ۱۵ سالگی
عکسی از خانه صادق هدایت بدون کاشی کاری!
عکسی از خانه صادق هدایت بدون کاشی کاری!

خانه صادق هدایت دارای یک زیرزمین و یک طبقه روی آن ایجاد شده، طبقه اول خانه صادق هدایت به صورت متقارن و در دو سوی غربی و شرقی حیاط واقع شده، دسترسی به فضاهای اصلی طبقه اول از دو سمت شرق و غرب حیاط به تقارن و توسط ۶ پله امکان پذیر است، طبقه اصلی خانه صادق هدایت ۱۲۰ سانتی متر بالاتر از کف حیاط قرار دارد.

پلان طبقه اول خانه صادق هدایت
پلان طبقه اول خانه صادق هدایت

پس از بالا رفتن از پله ها در یک ایوان کوچ ۲ در ۳ متر که یک ستون سنگی با سرستون های ساده و مدور دارد، ورودی دو اتاق ۳*۵ در شمال و ۶*۴ در جنوب قرار دارد.

فضا سازی حیاط بیرونی و درب اصلی خانه صادق هدایت
فضا سازی حیاط بیرونی و درب اصلی خانه صادق هدایت

در بخش اصلی خانه صادق هدایت تالار اصلی با ابعاد ۶*۴ متر قرار گرفته که ایوانی به عمق ۲ متر در جلوی آن چشم انداز زیبای این تالار اصلی را با حیاط شمالی خانه صادق هدایت برقرار ساخته است. این اتاق در حاضر حاضر مخزن و اتاق کامپیوتر کتابخانه است.

ترکهای کف خانه صادق هدایت - مخزن کتابخانه
ترکهای کف خانه صادق هدایت – مخزن کتابخانه

ایوان حیاط شمالی با دو ستون در مرکز و دو پلکان در شرق و غرب شما را به کف حیاط شمالی خانه صادق هدایت ، رهنمون می کند.

ایوان حیاط شمالی خانه صادق هدایت
ایوان حیاط شمالی خانه صادق هدایت

زیرزمین خانه خانه صادق هدایت از سه ورودی از داخل حیاط بیرونی و۵/NL/BCک ورودی از داخل حیاط اصلی قابل دسترسی است.

پلان زیرزمین خانه صادق هدایت
پلان زیرزمین خانه صادق هدایت

زیرزمین خانه صادق هدایت، کل مساحت طبقه اول را در بر نگرفته است و حدود ۸۰ متر است که قبلا به عنوان آشپزخانه و انباری از آن استفاده می شده  ولیکن در حال حاضر بعنوان سرویس های بهداشتی از آن بهره بردای می شود، لازم به ذکر است از طبقه اول دسترسی به قسمتی از زیرزمین نیز امکان پذیر است.
در قسمت جنوب شرقی عمارت خانه صادق هدایت یک بخش ورودی قرار دارد که با یک درب چوبی بزرگ به خیابان مرتبط است ولی در حال حاضر از آن استفاده نمی شود.

درب گره چینی شده در خیابان شهید تقوی
درب گره چینی شده در خیابان شهید تقوی

بعد از آن فضایی جدا کننده (هشتی) قرار دارد و پشت سر آن فضایی کوچک که به عنوان رختکن بوده و بعد از آن پلکان دسترسی به زیرزمین و پشت سر آن اتاقی که به ایوان حیاط شمالی ارتباط دارد واقع شده است.این اتاق در حال حاضر سالن مطالعه کتابخانه است.

سالن مطالعه کتابخانه - خانه صادق هدایت
سالن مطالعه کتابخانه – خانه صادق هدایت

لازم به ذکر است در بالای این اتاق یک نیم طبقه کوچک به ابعاد ۴ در ۴ متر قرار دارد.

اتاق نیم طبقه که در حاضر رها شده است و ...
اتاق نیم طبقه که در حاضر رها شده است و …

حیاط شمالی نیز با الگوی باغ ایرانی و به صورت قرینه محوطه سازی شده است.

حیاط شمالی خانه صادق هدایت
حیاط شمالی خانه صادق هدایت

ورودی آب از شمال ساختمان که به احتمال زیاد، مشروب از آب قنات بوده تامین می شده است،که در حال حاضر خشک شده است. البته برخی می گویند ورودی آب قنات به حیاط شمالی خانه باغ سفیر هدایت شده است.

ورودی آب قنات خان صادق که خشک و تبدیل به انبار و زباله دانی شده
ورودی آب قنات خان صادق که خشک و تبدیل به انبار و زباله دانی شده

نحوه اتصال حیاط اندرونی به بیرونی ، راهرویی است که در زیر عمارت بنا شده است.
نکته۶) متاسفانه قسمت غربی حیاط شمالی خانه صادق هدایت، به صورت غیر اصولی ۶۰ سانتی متر بالاتر از کف حیاط محوطه سازی شده و در آن گیاه کاشته شده است!

محوطه سازی غیراصولی خانه صادق هدایت
محوطه سازی غیراصولی خانه صادق هدایت

ابعاد حیاط شمالی خانه صادق هدایت ۲۵ در ۳۷ متر بوده و پیرامون آن شبه ستون و طاق نماهایی به صورت منظم با مصالح آجر ساخته شده است.

پلان برش خانه صادق هدایت
پلان برش خانه صادق هدایت
شبه ستون و طاق نماهای جداره حیاط خانه صادق هدایت
شبه ستون و طاق نماهای جداره حیاط خانه صادق هدایت

نکته۷) پس از در اختیار قرار دادن خانه صادق هدایت به بیمارستان قسمتی از دیوار  شرقی حیاط شمالی تخریب و راه ورودی از بیمارستان به خانه مهیا شده که تا چند سال پیش تنها به صورت یک پرده بود که چند وقتی است یک درب آهنی جایگزین آن شده است.

درب ورودی خانه صادق هدایت که از تخریب قسمتی از دویار پدید آمده
درب ورودی خانه صادق هدایت که از تخریب قسمتی از دویار پدید آمده

نکته۸) چند متر بالاتر از  درب ورودی کذایی نیز یک منفذ به ابعاد ۱ متر در ۷۰ سانتی متر ایجاد شده که هواکش موتور خانه اصلی بیمارستان است.
نکته۹) و متاسفانه باز هم دیواره شرقی برای ایجاد پنجره ، نصب کولر و هواکش تخریب شده است!!

تخریب جداره خانه صادق هدایت
تخریب جداره خانه صادق هدایت

نکته۱۰) در شمال شرقی حیاط یک آمفی تئاتر روباز مدور و یک موتور خانه در سال ۱۳۵۶ توسط دفتر فرح پهلوی بنا شده است و از الحاقات خانه صادق هدایت است.

سکو های تئاتر خانه صادق هدایت
سکو های تئاتر خانه صادق هدایت

معماری زیرزمین خانه صادق هدایت به صورت تاق ضربی بوده و پوشش طبقه اول به صورت مسطح و با تیر چوبی که لمه کوبی شکیلی به آن زیبای بخشیده است.

پلان ایوان شمالی خانه صادق هدایت
پلان ایوان شمالی خانه صادق هدایت

سقف خانه صادق هدایت به صورت شیروانی با خرپای چوبی بنا شده ، تمامی بازشو ها ، درها و پنجره ها از جنس چوب و با قوسهای نیم دایره بوده و سقفها نیز با چوب مزین شده است و قوسهای بالای درها به صورت رومی (دسته زنبیلی) است و در زیر شیروانی از کاشی های دندان موشی برای تزئین استفاده شده است.

ایوان شمالی خانه صادق هدایت
ایوان شمالی خانه صادق هدایت

اعتقاد نهایی صادق هدایت و خودکشی او در ۱۹ فرودین:
۱) آفرینگان یکی از آثار صادق هدایت و آفرینگان یک رشته از نمازهای زرتشتیان!
۲) فروردینگان یا فُرودگ، جشن ویژه‌ی فروهرهای درگذشتگان زرتشتیان است و یادبودی برای آن‌هاست. این جشن در ایران «فرودگ» نیز نامیده می‌شود. در این روز زرتشتیان برای شادی روان درگذشتگان به آرامگاه می‌روند و موبدان با سرودن آفرینگان دهمان کرده‌ی سروش و همازور دهمان، شادی بیشتر درگذشتگان را خواستار می‌شوند. این جشن در ۱۹ فرودین هر سال برگزار می شود، حال آیا به نظر شما سفر آخر صادق هدایت به هندوستان و تاثیر پذیری ایشان از پارسیان زرتشتی هندوستان می تواند، دلیلی برای خودکشی صادق هدایت در روز ۱۹ فروردین باشد!!!

درختان خشکیده و رها شده در خانه صادق هدایت
درختان خشکیده و رها شده در خانه صادق هدایت

معضلات و مشکلات خانه صادق هدایت:
دیوارهای طبله‌زده و ترک‌خورده‌ی حیاط خانه، ستون‌های موریانه‌خورده، تنه‌ی درختان سر بریده و رها شده در حیاط و استفاده از حیاط شمالی خانه صادق هدایت به عنوان دپوی ضایعات بیمارستان ، محل نگهداری لوله های فاضلاب ، وسایل اسقاطی، ضایعات ساختمانی، نصب وسایل ورزشی فراوان در حیاط ، نصب خارج از مجاز سطل زباله در حیاطهای خانه، نصب تعداد فراوان کولرهای آبی و گازی در محوطه حیاط و همچنین بر روی دیواره اصلی خود خانه صادق هدایت، استفاده از لوله های روکار در کل عمارت، ترکی عظیم در کف تالار اصلی خانه (مخزن کتابخانه) ، خاکبرداری غیراصولی در اتاق جنوب غربی خانه و موزاییک نمودن آن، عدم پایش رنگهای که در زمان مهدکودکی خانه صادق در جداره بیرونی خانه زده شده، پاشش غیراصولی رنگ بر روی برخی از کاشی های منشوری! و ….
حرف آخر: چه بخواهیم، چه نخواهیم؛ چه بپذیریم، چه نپذیریم؛ چه خوشمان بیاید، چه نیاید؛ صادق هدایت یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان تاریخ معاصر ایران است و هیچ گاه از اذهان مردم پاک  نمی شود. پس بهتر است با یک مدیریت درب آن را گشود وبه عنوان خانه موزه ادبیات معاصر ایران با شاید هم خانه کفر گردشگران را از دیدن این خانه مستفیذ کرد و سر درش نوشت اینجا خانه پدری کافرترین نویسنده دنیاست ….!!!! و بگذاریم مردم قضاوت کنند …. بر جداره بیرونی خانه صادق هدایت نوشته ای از زمان مهدکودکی باقی مانده؛ پروردگارا مرا یاری کن تا فرزندانم را خوب تربیت کنم!
این گزارش را بدون اجازه و با افتخار تقدیم می کنم به یک دوست که کودکی اش را در اینجا گذراند، احسان فیاض زاده عزیز

منابع و سرچشمه ها:
خیابان هدایت، خانه صادق هدایت، خرابه ای برای بوف کور، روزنامه همشهری، دوشنبه ۱ دی ۱۳۸۲ – سال یازدهم – شماره ۳۲۵۹
خانه ی مصادره شده صادق هدایت و ادبیات زیرزمینی، نویسنده منوچهر بصیر، نشریه هنر و معماری ، خرداد و تیر ۱۳۸۱ – شماره ۱۳۲
تحویل خانه صادق هدایت به بازماندگان مشروط به خرید آن است نشریه علوم اجتماعی آزما ، اردیبهشت ۱۳۸۵ – شماره ۴
مقاله صادق هدایت و مشاغل اداری، مجله فردوسی، شماره ۸۶۶ ، دوشنبه ۱۰ تیر ۱۳۴۷
گزارش تبدیل خانه صادق هدایت به انبار بیمارستان! پایگاه خبری آفتاب ، ۱۷ اسفند ۱۳۹۲
گزارش حال خانه صادق هدایت خوب نیست، پایگاه خبری تابناک، ۱۴ شهریور ۱۳۹۱
مستند از خانه شماره ۳۷ شاید این نمایش تنها نمایش‌مان باشد، خبرگزاری ایسنا، ۴ اسفند ۱۳۸۹
خانه صادق هدایت، جهانگیر هدایت، دو ماهنامه تجارت گردشگری، شماره ۲۴ و ۲۵
خانه پدری صادق هدایت، نویسنده تازلی سماک ، نشریه ادبیات و زبانها، آبان و آذر ۱۳۸۶ – شماره ۲
یادی از پاتوق های صادق هدایت در تهران ، سایت مد و مه
آشنایی با خانه صادق هدایت، روزنامه همشهری
سایت رسمی صادق هدایت
پایگاه صادق هدایت

روزنویس ها و گزارشهای دیگر سفرنویس درخصوص خانه صادق هدایت
خانه صادق هدایت و ناگفته ها (سوم اردیبهشت ۹۳)
گام نخست، بهبودی خانه صادق هدایت (۱۱ اردیبهشت ۹۳)
خانه صادق هدایت در هند کجاست؟ (۱۳ آبان ۹۴)

همسفران

  1. عجب آنکه خانه ابدی او هم غریب و گمنام است!
    هیچ نامی از هدایت در فهرست ۱۰۰ چهره نامی مدفون در پرلاشز که به رایگان به هر بازدیدکننده ای می دهند نیامده است
    و عجیب تر آنکه وی در آن دنیا هم با شهیدی از جنبش حماس که در پاریس ترور شده است همسایه است!

    شهریار: زیاد هم غریب نیست ، معمولا تمام ایرانی ها به همین شوند به این آرامستان سرک می کشند (البته فقدان نام ایشان در لیست کمی دلگیر کننده است) اما در تارنمای آرامستان نام ایشان قید شده به همراه تصویر سنگ مزار ، این سنگ هم در سال ۱۳۴۰ بر روی آرامگاه ایشان کار گذاشته شده است)
    درخصوص شهید جنبش حماس تاکنون چیزی نیم دانستم، نام همسایه چیست؟؟!!

    1. روی سنگ قبر – که چند تایی آنسوتر از هدایت قرار گرفته – نوشته شده:
      محمود الهمشری ممثل منظمه التحریر الفلسطینیه
      اگر دوست داشتی می توانم عکس قبرش را برایت بفرستم برای خود من جالب بود البته غلامحسین ساعدی هم ساکن قطعه ۸۵ و همسایه هدایت است

      دکتر محمود الهمشری، نماینده سازمان آزادیبخش فلسطین در فرانسه و سخنگوی رسمی فلسطین در اروپا در تاریخ ۸/۱۲/۱۹۷۲ و در اثر انفجار بمبی که در تلویزیونی در منزلش کار گذاشته شده بود، به شدت مجروح شد و در پی آن در تاریخ ۱۹/۱/۱۹۷۳ در بیمارستان جان سپرد و در قبرستان پرلاشز مدفون شد.

      شهریار: خوب شد نوشتید چندتایی آنسوتر در هر صورت خوشحال می شوم تصویر را ببینم، باز هم سپاس

  2. سلام شهریار جان
    ممنون از گزارش مفصلی که تهیه کرده بودی. همه اش را با دقت خواندم.
    وقتی کاخ ناصرالدین شاه با آن همه وسعت و آثار تخریبی فراوان، در شهرستانک رها شده است، دیگه چه انتظاری از حفظ ملک نویسنده ایست که دگراندیش بوده است. (هرچند که خود من هر وقت داستانها و نوشته هایش را میخواندم حس یأس و تاریکی بهم دست میاد و حال خوبی نداشتم برای همین دیگه دنبال بقیه اش نرفتم)
    حداقل وزارت ارشاد همتی کند تا این خانه را به زیرمجموعه های خود اضافه کند، هرچند هدایت نویسنده خوشنامی نبوده، اما خانه اش که ارزش کاربری فرهنگی دارد!

    شهریار: حقیقت امر این است که من هم زیاد با نوشته های ایشان ارتباط برقرار نکردم اما به عنوان یک مکان فرهنگی کشور ، نیازمند رسیدگی است

  3. سلام
    رسیدن بخیر…مثل همیشه گزارش عالی بود…خیلی دوست دارم این خونه رو ببینم و البته اون فیلم…موفق باشی

    شهریار: ممنون رفیق همسفر، برای بازدید در خدمت شما هستم ، درخصوص فیلم استاد سینایی می توانم کاری کنم، اما از خانه شماره ۳۷ را … راستی می توانی از اینترنت دانلود کنید و ببینید

  4. هزاران دروود
    آفرین – مثل یک فیلم مستند کامل روایت کردید و به تصویر کشیدید.
    خاطرم هست روزی که افتخار داشتم در معیت شما این خانه ی زیبا اما خسته را ببینم هنگام خارج شدن از حیاط خانه جملاتی با چنین مضمونی در ذهنم ناخودآگاه تکرار میشد:
    بودا فرو ریخت وقتی که دیگر مردمش فرو ریخته بودند، این خانه هم فرو می ریزد؟

    شهریار: از اینکه افتخار همسفری با شما را داشتم خرسندم
    … متن عالی بود …

  5. خیلی ممنون از گزارشتون، خیلی کامل و با جزییات بود، امیدواریم مسوولی چیزی هم اینا رو بخونه و تحت تاثیر قرار بگیره.

    شهریار: معمولا مسولین ، قسمت دردشان غیر فعال شده و تاثیری روی آنها ندارد!!!

  6. شیده عالم زاده

    واقعن جای تاسف داره که میراث فرهنگی بی تفاوت از کنار این جور بنا ها می گذره و به روی مبارکش نمیاره که دقیقین کارش چیه. پاشدن کف زمین عمارت مسعودیه تو بهارستانو کندن به بهانه ی فاضلاب و اینا، بعد نصفه و نیمه رهاش کردن. اجازه ی بازدیدم نمیدن بعد جالبته که دو تا دفتر بسیج و حراست توش هنوز دارن فعالیت می کنن.
    من خیلی حرص می خورم این چیزا رو می بینم و می شنوم. ما ادعای فرهنگ ۲۵۰۰ ساله داریم ولی به شدت فقیریم.
    به هر حال، ممنونم از مطالب جامعتون، و یادآوری آقای هدایت که برای من به شدت قابل احترام هستند.
    متاسفانه تا حالا با شما همسفر نشدم ولی امیدوارم فرصتی برای من پیش بیاد برای دیدار از کنیسه ها و آرامستان های جماعت دینیِ موجود در ایران.

    شهریار: سلام و سپاس از مهرتان نسبت به حقیر ، امیدوارم سعادت همراهی و همسفری با شما را داشته باشم
    ایام به کام ، راستی هیچ زمانی یادمان نرود در ایران زندگی می کنیم و باید به این اتفاقات عادت کنیم اما برایمان عادی نشود!!

  7. فکر کنم در این خونه فیلم خواستگاری با بازی مرحوم هادی اسلامی فیلمبرداری شد ؛ البته اگه اشتباه نکرده باشم … اما به نظرم تعجب آور نیست این حرکات ، چون توهین و کوچک شمردن افراد راحتترین و اثر گذارترین کار هست برای تخریبشون … و در آخر ممنونم به خاطر اطلاعاتت و روایتگری بسیط و جامع اتون …

    شهریار: خیلی سال پیش فیلم را دیدم ، نمی دانم آیا همین طور هست یا خیر، برای اولین بار آرزو می کنم دوباره یک فیلم تکراری ببینم

  8. درود جناب شهریار
    نکات جالبی توی گزارشتون بود
    و البته مسائلی که باز هم از دردهای میراث تاریخی مان بی بهره نمانده اند
    ارتباط بین موزه ادبی و بیمارستان رو نمیشه فهمید! این کجا و آن کجا؟ صادق هدایت که هیچ ارتباطی با حوزه پزشکی نداشته!
    به هر حال این هم از اون چیزهایی هست که می گن فقط در ایران
    سپاس فراوان به خاطر تلاش های ارزشمند شما

    شهریار: درود بر شما ، پست داشت خیلی طولانی می شد، برخی چیزها را ننوشتم (البته می دانم الان هم خیلی طولانی است) اما در هر صورت چون ملک در کنار بیمارستان بود و آن زمان هم موضوع تصرف و … این گونه موارد مطرح بیمارستان آنجا را تصرف کرد و به همین راحتی مالک شد!!! همین

  9. سلام
    سپاس از توجه و نکته سنجی خوب وهمیشگی شما.
    مطالب بسیار مفید بودند بخصوص پلان منزل برای بنده مثمر ثمر بود.
    مستدام باشید.

    شهریار: سپاس از اظهار لطف صمیمانه شما نسبت به حقیر، خوشحالم از اینکه نوشته برای شما جالب بود

  10. سلام
    خیلی زیبا و کامل و جامع نوشته بودید و متشکرم از حسن انتخاب شما و دقت و پشتکارتان
    حق یارتان باد و به امید روزی امنیت فرهنگ و سلامت را در کنار هم داشته باشیم

    شهریار: سلام بر شما ، ماهمه با امید زنده ایم !!

  11. سلام. ما ایرانی ها متخصص تولید زباله هستیم. در هر مکانی می توانیم به سرعت خرابه و زباله بسازیم.اگر خانه موتزارت در سالزبورگ را هم به ما بدهند رکوردش را می زنیم.
    مرسی از گزارش شما و وای بر ….

    شهریار: استعاره جالبی بود ما همه چیز را نابود و تبدیل به زباله بی مصرف می کنیم، البته بماند که در همان بلاد کفر از زباله هم بهره برداری بهینه می کنند
    وای بر ما و …

  12. سلام جناب شهریار.
    بسیاربسیار لذت بردم از این که به این خانه پرداخته اید… والبته متاسفم از شرایط همیشگی خانه های مفاخرمان که می توانستند و می توانند خانه موزه باشند….
    افسوس…
    حتما مراحل سختی رو پشت سرگذاشتید تا اجازه دادند وارد خانه شوید چه رسد به عکاسی… من هم سال ۹۰ خانه هدایت را از نزدیک دیدم.
    بدون اجازه لینک این مطلب را در وبلاگم قراردادم.
    متشکرم از زحمتی که متحمل شدید… .

    شهریار: سلام و سپاس از مهرتان در خصوص اشتراک این گزارش ، امیدارم شما هم روزی مثل بانو لیلی گلستان که مدیر خانه موزه هدایت بود ، مدیریت یکی از موزه های به نام ایران را به عهده داشته باشید

  13. درود وسپاس بی کران از کوشش ها و تلاش های تان در راه پاس داری از بازمانده های نیاکانی. گزارش بسیار خوب و درخوری بود، امید که مسوولان فرهنگی به خود آیند؟ تا درآینده در برابر فرزندان مان شرمسار نباشیم. کدبان شهریار ارجمند، چندین بار کوشش کردم به بخش گردآوری دستینه(امضاء) بروم نشد! نام مرا هم بیاورید و یا راهنمایی بفرمایید که چه کنم؟ با سپاس و مهر افزون باد

    شهریار: درود و تشکر از اظهار محبت صمیمانه شما، به زودی متن نامه و چگونگی شرکت در این برنامه را اطلاع رسانی خواهم کرد

  14. مهدی کوثری-لندن

    با سلام و درود
    “از همان سال اعتراضها شروع و در سال ۱۳۸۱ به نتیجه می رسد و خانه صادق هدایت تبدیل به انبار و محل دپوی پرونده های بیمارستان می گردد”.
    شما اسم این افتضاح را گذاشتید، به نتیجه رسیدن!! عجب!
    اما اصلا انتظار چنین گزارش مفصل و جانانه و اینهمه عکس را نداشتم.عالی.بقول فرنگی ها shake hand مرد جوان، بخاطر کار ارزشمندی که بدون چشمداشت انجام داده ای.

    شهریار: سلام بر شما، متن اصلاح شد
    “از همان سال اعتراضها شروع و در سال ۱۳۸۱ به نتیجه می رسد و کودکان از خانه اخراج و خانه صادق تخلیه می شود ولیکن خانه صادق هدایت تبدیل به انبار و محل دپوی پرونده های بیمارستان می گردد.”
    منظورم از به نتیجه رسیدن اعتراض ، تخلیه بیمارستان و عدم بهره برداری از آن به عنوان مهدکودک بود، بماند که زمانش خیلی محدود و کوتاه شد، ولیکن همانکه اعتراض ها شنیده شد و خانه تغییر کاربری داد، می شود گفت : نتیجه گرفتن
    و سپاس از اظهار لطف صمیمانه شما

  15. سلام
    مرسی از گزارش خوبتان. میشه لطفاً بفرمایید میز تحریر صادق هدایت کدام قسمت از دانشکده علوم اجتماعی است؟

    شهریار: سلام بر شما ، خیلی پیگیری کردم، هنوز هم به نتیجه نرسیدم ، اما طبق آخرین پیگیری ها متوجه شدم در انبار دانشگاه نگهداری می شود

  16. کاش بشه دیدش… لذت بردم، مثل همیشه عالیه سفرنامتون. امیدوارم روزی بتونم دید حرفه ای و بی غرضی داشته باشم. بی اندازه متاسفم و به همون اندازه باز هم امیدوار که روزی برسه به جز مردم، سازمان های مربوطه هم قلبشون برای داشته هامون، تمام داشته هامون بتپه…

    شهریار: من هم امیدوارم آروزهای شما محقق شود در خصوص این خانه و تمام آثار این سرزمین ، اما در خصوص بازدید از عمارت خانه صادق هدایت تورهای در این خصوص در حال برگزاری است ، البته هر زمان شما امر بفرمائید در خدمت هستم

    1. با سلام و سپاس از گزارش مفیدتون…می خواستم بدونم که آیا میشه از این خانه تاریخی بازدید کرد یا نه؟وشرایطش چیه؟مجوز میراث فرهنگی کافیه یا نه؟

      شهریار: این خانه در اختیار دانشگاه علوم پزشکی و بیمارستان امیراعلم است و میراث در آن نقشی ندارد، مجوز باید از دانشگاه اخذ گردد. شما می توانید برای بازدید از این خانه در تورها و برنامه های پایگاه سفرنویس نسز شرکت و از این عمارت به همراه گروه بازدید داشته باشید

  17. کاش اینجا دیده و شنیده میشدیم… چه فایده که هر چه فریاد بزنیم به جایی نمیرسه! منزل شخصی سیمین دانشور و جلال آل احمد هم قرار بود خانه ادبیات بشه ولی نمیدونم چرا وسایلش سر از شهرداری منطقه یک درآورد؟! دنیا به دنبال ادیب پارسی و ادیب پارسی و داراییش در به در…

    سپاس از شما که انقدر جامع و کامل اطلاع رسانی کردید!

    شهریار: سپاس از شما دیدید و نظرتان را گفتید، خیلی ها بدون توجه می گذرند!

  18. سلام روزتون بخیر و شادی
    خیلی اتفاقی با این سایت آشنا شدم و از شا ممنونم
    من خودم معمار هستم و عاشق بناهای قدیمی و تاریخی هستم که متاسفانه تو ایران به دست فراموشی سپرده شده و خروارها خاک بر در و دیوارش نشستهو کسی هم جوابگو نیست
    ما ملتی هستیم که راحت نام آورانمون رو به فراموشی می سپاریم
    ممنونم از این گزارش عالی و خوبتون
    با احترام
    آزاده پیرای

    شهریار: درود و سپاس از نگاه پر مهر شما و به امید تغییر فرهنگ مردمان این سرزمین

  19. خدا بهتون سلامتی بده بابت این تصاویر قشنگ و اطلاعات مفید در رابطه با صادق عزیز.

    شهریار: سپاس از آرزوی خیر شما

  20. باستان شناس

    سلام. پاسخ به خانم شیده عالم زاده: دوست عزیز فرهنگ نه بلکه تمدن درست هست ضمن اینکه تمدن ما ۲۵۰۰ ساله نیست حداقل معلومات برای حضرتعالی الزامیست. تمدن ما به عنوان شروع ادبیات از جیرفت سپس ایلام و و بعدها ماد و هخامنشیست ….یعنی قدمتی نزدیک به ۶۰۰۰ هزار سال. پایگاه بسیج هم ربطی به این قضایایی که شما فرمودید نداره. کمی علمی تر و بدون تعصب تر به قضایا نگاه کنیم. امکان بازدید نداره اونوقت شما چطور نصفه نیمه رها کردن رو اونجا دیدید؟ دید تخصصی در هر علمی ضروریه و دقیقا متخصصین هستند که صحت و سقم مسئله رو تشخیص میدن. در اهمال و کم کاری ها و خرابکاریهایی که وجود داره هیچ شکی نیست اما این دلیل نمیشه در هر مسئله ای با این دید وارد بشیم بسیاری از مسائل مرمت و باستان شناسی از نظر دیگران ممکنه درست به نظر نرسه در حالی که علم اونطور اقتضا میکنه . کار و نظر رو به متخصص بسپاریم و اساتید و دانشمندان رو زیر سوال نبریم با زیر سوال بردن مثلا مرمت رها شده و …. سپاس.یعنی مرز وجود داره بین کار علمی و یا دخیل بودن غیرمتخصصین و غیردلسوزان در چنین حوزه هایی. همیشه درد و مشکل از سمت کسانیست که دلسوزی و تعهد ندارن و وارد چنین میراثی میشن و صدالبته تشخیص اینها با همه نیست چون دید کاملا تخصصی و علمی نیاز داره.

    شهریار: سلام بر شما، بهتر بود پاسخ بانو عالم زاده را در همان زیر کامنت ایشان قرار می دادید!

    ته نویس: در مقطعی از زمان مرمت عمارت مسعودیه به دلیل عدم تامین اعتبار رها شد!! شاید منظور بانو عالم زاده همان مقطع باشد!

  21. کوکب طاهباز

    احترام و نگهداری نام ادیبی مثل آقای صادق هدایت نشان می دهد که ما مردمی فرهنگی و آزاد اندیش هستیم، حتی اگر عده بسیار کمی با نوشته های ایشان ارتباط یرقرار کنند.

    این گزارش هم مثل همیشه عالی بود.سپاس

    شهریار: البته عده مخالفان کم نیست، امیدوارم افراد نیت های خودرا با عمارت های به یادگار مانده تصفیه نکنند!

  22. واقعا عالی بود.من چند روز پیش افتخار اینو داشتم که وارد خونه بشم و از اونجا دیدن کنم.واقعا عاشق خود صادق و کتاباشم.ممنون بخاطر وقتی که گذاشتین واسه گزارش عالیتون.

    شهریار: خوشحالم که خرسندید

  23. الهام احمدي

    با سلام

    سپاس از گزارش بسیار خوبتان. چطور می شود از خانه بازدید نمود؟ در مراجعه ای که ما داشتیم گفتند باید از دانشگاه شهید بهشتی نامه بیاورید.

    شهریار: سلام، دقیقا باید مجوز ورود داشته باشید یا با تورهای سفرنویس ، همراه شوید

  24. متاسفم وقت تان را برای نویسنده ای تلف میکنید که هر چه فحش بلد بود برای مردم ایران داد و پشیزی برای مردم ایران و انسانیت قائل نبود. قبول میکنم که فقر فرهنگی عمیقی دامن گیر ما شده است. متاسفم

    شهریار؛ من هم متقابلا برای شما متاسفم، روزتان خوش

    1. می گویند آن کس که نمی فهمد یک درد دارد و آن کس که می فهمد ۱۰۰۰ درد؛ اما آن کس که می فهمد و می خواهد به دیگران نیز بفهماند هزار و هزار و هزار و یک درد دارد !
      حقیقت تلخ است و اشخاصی مانند شما که تنها یک درد دارند نمی توانند هزار و هزار و هزار و یک درد امثال صادق هدایت را بفهمند!
      عمیقا برایتان متاسفم.

      شهریار: تاریخ شما را قضاوت خواهد کرد، آن روز نزدیک است

  25. فوق العاده بود خیلی خیلی زیبا بود این گذارش من بینهایت عاشق صادق هدایت هستم و اگر میشه لطف کنید بگید شرایط ثبت نام در تور بازدید از خونه چجوریه ؟؟؟؟ممنون میشم جواب بدید

    شهریار؛ سلام و سپاس از مهر شما، به زودی برنامه تور هدایت برگزار خواهد شد

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>