گرجی عبادیا ג’ורג’ עובדיה George Ovadiah

گرجی عبادیا ג’ורג’ עובדיה George Ovadiah کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده و هنرپیشه رانده شده یهودی اهل عراق بود که در ابتدا در سینمای ایران فعالیت و نقش به سزایی داشت و ادامه فعالیت او در کشور اسرائیل بود. می گویند؛ …

نکته اول) یهودیان عراق یکی از قدیمیترین و مهمترین جمعیتهای یهودی در دنیا هستند. از زمان بابل تا زمان خلافتهای اسلامی عراق مرکز فقه یهودی بوده است و یهودیان عراق تا قبل از تشکیل دولت اسرائیل، قدرت اقتصادی عراق را در دست داشتند. اما پس از تشکیل دولت اسرائیل یهودی ستیزی بسیاری در عراق پدید آمد و یهودیان از فعالیتهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی منع شدند و بسیاری از آنها به اسرائیل و بخشی به ایران مهاجرت کردند.

گرجی عبادیا که درباره نام ایشان بیشتر خواهیم گفتم، یک یهودی زاده عراقی بود، گرجی عبادیا در سال 1294 ه خورشیدی (1915) در خانواده ای ثروتمند از فروشندگان چوب در بغداد، متولد شد. وی در مدرسه آمریکایی شهر بغداد فارغ التحصیل و در حوزه خرید و پخش فیلم در عراق فعالیت خود را آغاز کرد. او با پولی که به دست آورد دو سالن سینما را خریداری کرد. پس از تأسیس کشور اسرائیل، دولت عراق اموال خانوادگی وی، از جمله سینماهای عبادیا را مصادره کرد. عبادیا با برادرش ابراهیم عبادیا (شاعر عرب) در سال 1328 ه خورشیدی (1949) به ایران مهاجرت کردند.

نکته دوم) ابراهیم عبادیا ebrahim Ovadiah אברהם עובדיה  یکی از شاعران میهن پرست عراقی بود که پس یهودی ستیزی بسیار دولت عراق به یک منتقد تبدیل شد و در نهایت امر با برادرش به ایران و سپس به اسرائیل مهاجرت کرد.
وجه تسمیه گرجی عبادیا و نام اصلی او
در ایران و تمامی اسناد تاکید شده، عبادیا اهل مصر و نام اصلی او احمد فهمی است که این موضوع اشتباه یا سیاست عبادیا برای فعالیت سهل تر در کشور ایران بود.
الف) عوبَدیا Obadiah (עבדיה به معنی «بنده خداوند» عبدالله) از پیامبران بنی‌اسرائیل و رهبران قوم یهود بوده و نام او چندین بار در عهد عتیق ذکر شده و او را نویسنده کتاب عوبدیا دانسته‌اند.
ب) عبدالله یوسف (עובדיה יוסף Ovadia Yosef) که از یهودیان متولد عراق، به عنوان یکی از خاخام های ارشد (ربی) یهودی در اسرائیل فعالیت می کرد.
پس بهتر است نام گرجی عبادیا را به نام اصلی خود یعنی جرجی عبدالله بشناسیم، لازم به ذکر است نام وی بر روی سنگ قبرش، جرجی دنیل عبدالله نوشته شده است. البته به دلیل تلفظ متفاوت Ovadiah در کشورهای مختلف می شود عوبدیا، عووادیه، عوودیا، اودیا و … نام برد. البته در برخی از اسناد به نام احمد گرجی نیز بر می خوریم.
نکته سوم) البته بد هم نیست که ایشان به عنوان یک یهودی معرفی نشده است، در غیر این صورت باید منتظر مقالات رائفی پورانه و کیهان پسندانه راز آرماگدون سینمای ایران می بودیم.

فعالیتهای جرجی عبدالله (گرجی عبادیا) در ایران
اولین حضور وی در ایران در سال 1325 بود که برای خرید و فروش فیلم به ایران سفر کرده بود که سفر تجاری ناموفقی بود، اما پس از مشکلات به وجود آمده در سال 1328 به صورت کامل به ایران مهاجرت کرد و در ایران ماندگار شد. در سال ۱۳۳۲ با كارگرداني و بازي در اولین فيلمش با نام «بي پناه» فعاليت سينمايي اش را در ايران آغاز کرد. نویسندگی فیلم را علی کسمائی و تهیه کنندگی آن را یکی از سرمایه دارن هموطنش به نام سلیم سومیخ بر عهده داشت.

نکته چهارم) سلیم سومیخ و عنادیان یهودی اولین استودیوهای فیلمسازی در ایران به اسامی میترا فیلم و پارس فیلم را بنیان گذاشته بودند.
جرجی عبدالله (گرجی عبادیا) در سال ۱۳۳۴ فیلم «غروب عشق» را کارگردانی نمود و از بانو فروغ سهامی، خواننده و بازیگر تئاتر برای بازی در این فیلم دعوت کرد و این همکاری بعداً منجر به ازدواج شد. غروب عشق اولین و آخرین فعالیت سینمایی فروغ سهامی بود، چرا که گرجی پس از ازدواج او را از شرکت در تمام فعالیت های هنری منع نمود. درباره فروغ سهامی اینجا بیشتر بخوانید.

عبادیا در سال 1335 استوديو «اطلس فيلم» را در خیابان نادری کوچه شیروانی تأسيس كرد و تا اواسط دهه ۴۰ به فعالیت های سینمایی در ایران پرداخت. گرجی عبادیا در سال ۱۳۳۸ در استودیوی تازه تاسیس خود فیلم دست تقدیر را عرضه نمود که از نظر مضمون و محتوا اثر تازه ای تلقی نمیشد و تکرار مضامین موجود در فیلمهای قبلی اش بود. در سال ۱۳۳۹ سه فیلم از وی به نام های بیم و امید، فرشته فراری و دختری از اصفهان به نمایش درآمد. عبادیا در فیلمهای بیم و امید و فرشته فراری نقش اصلی را به دخترک هشت، نه ساله ای به نام فائقه آتشین سپرد که از چند سال قبل تر با نام هنری گوگوش به همراه پدرش صابر آتشین در تماشاخانه های تهران آواز میخواند و عملیات اکروباتیک انجام می داد. که از او به عنوان شکار شاه ماهی یاد می شود. گناه من چیست نام آخرین فیلمی بود که گرجی در ایران ساخت.

جرجی عبدالله (گرجی عبادیا) در سالهای آخر فعالیتش در ایران در حوزه توزیع فیلمهای ایرانی در خارج از کشور خصوصا کشورهای عربی و اسرائیل فعالیت کرد و در سال 1346 فیلم بین المللی خود را با نام بندرگاه عشق کارگردانی کرد، که به دلیل یهودی ستیزی و ساخت این فیلم در کشور اسرائیل، حضور در ایران را فراموش کرد و در سال 1349 به کشور اسرائیل مهاجرت کرد.

جرج عبدالله (گرجی عبادیا) در کشور اسرائیل شروع به فعالیت هنری کرد و 13 فیلم نیز در این کشور ساخت؛

• ناامید ( 1967 ) – کارگردانی
• آریانا ( 1971 ) – کارگردانی و فیلمنامه
• فیشکا در ذخیره (1971) – کارگردانی
• ناچچا و ژنرال ( 1972 ) – کارگردانی
• نوریت (1972) – کارگردان ، فیلمنامه و تولید
• نام من میل است ( 1973 ) – کارگردانی و تولید
• Sarit (1974) – کارگردانی ، فیلمنامه نویسی و تولید
• رستاخیز ( 1974 ) – کارگردانی و تولید
• خیابان 60 ( 1976 )
• سرگرمی نیمه شب ( 1977 ) – کارگردان ، فیلمنامه و تولید
• دختر حومه ( 1979 ) – کارگردانی
• نوریت 2 ( 1983 ) – کارگردانی ، فیلمنامه و تولید
• عمه آرژانتین ( 1983 ) – کارگردانی و تولید

سرانجام جرج عبدالله (گرجی عبادیا) در 7 تیر سال 1375 چشم از جهان فرو بست و در گورستان یارکون اسرائیل دفن شد. از او یک پسر به نام یعقوب و دو دختر به نامهای هیلا و آواز به یادگار مانده است.

فیلمشناسی جرج عبدالله (گرجی عبادیا) در ایران
کارگردانی:
۱ – بندرگاه عشق (۱۳۴۶)
۲ – گناه من چيست (۱۳۴۳)
۳ – دختر ساري (۱۳۴۲)
۴ – طلاق (۱۳۴۲)
۵ – مكر ابليس (۱۳۴۱)
۶ – بيم و اميد (۱۳۳۹)
۷ – دختري از اصفهان (۱۳۳۹)
۸ – فرشته فراري (۱۳۳۹)
۹ – آقاي شانس (۱۳۳۸)
۱۰ – دست تقدير (۱۳۳۸)
۱۱ – غروب عشق (۱۳۳۴)
۱۲ – بي پناه (۱۳۳۲)

بازيگری:
۱ – دختر ساري (۱۳۴۲)
۲ – فرشته فراري (۱۳۳۹)
۳ – يعقوب ليث صفاري (۱۳۳۶)
۴ – شاهين طوس (۱۳۳۳)
۵ – بي پناه (۱۳۳۲)

نويسندگی:
۱ – بندرگاه عشق (۱۳۴۶)
۲ – گناه من چيست (۱۳۴۳)
۳ – دختر ساري (۱۳۴۲)
۴ – بيم و اميد (۱۳۳۹)
۵ – دختري از اصفهان (۱۳۳۹)
۶ – فرشته فراري (۱۳۳۹)
۷ – دست تقدير (۱۳۳۸)
۸ – غروب عشق (۱۳۳۴)

تهيه كننده:
۱ – گناه من چيست (۱۳۴۳)
۲ – دختر ساري (۱۳۴۲)
۳ – گربه وحشي (۱۳۴۱)
۴ – مكر ابليس (۱۳۴۱)
۵ – انسان پرنده (۱۳۴۰)
۶ – بيم و اميد (۱۳۳۹)
۷ – دختري از اصفهان (۱۳۳۹)
۸ – فرشته فراري (۱۳۳۹)
۹ – دست تقدير (۱۳۳۸)
۱۰ – دشمن زن (۱۳۳۷)
۱۱ – غروب عشق (۱۳۳۴)

نکته) صفحه اینستاگرامی زیر تمامی اطلاعات این صفحه را بدون ذکر منبع در پست خود و با نام خود در چند نشریه منتشر کرده است. واقعا … چه باید گفت و ادعا هم کرده مطالب را خودش تحقیق کرده!!! و به دست آورده … حداقل در عکس نهم هم لوگوی سفرنویس را پاک می کردی …
ته نویس اول) یادش مانا و گرامی
ته نویس دوم) این گزارش را بدون اجازه و با افتخار تقدیم می کنم به عالیجناب هارون یشایایی عزیز بزرگوار، سرتان سلامت، قدمهایتان استوار