هلن استلماخ به روایت تصویر

بانو هلن استلماخ Helen Stelmakh (آمنه نیکپور) فرزند کازیمیر و امیلیا (زاده 1310 ه خورشیدی در شهر کراکوف لهستان، مرگ 5 اردیبهشت 1396 در شهر تهران) یکی از آخرین بازماندگان مهاجر جنگ جهانی دوم در ایران

بانو هلن استلماخ Halina Helena Helen Stelmakh در سال 1931 م (1310 ه خ) در شهر کراکوف ( Kraków لهستانی ، Cracow لاتین) در جنوب کشور لهستان به دنیا آمد.

پدر هلن استلماخ، کازیمیر استلماخ Kazimir estelmakh که در کشور اتریش متولد شده بود فردی نظامی و سیاستمدار بود که مدت کوتاهی نیز به عنوان شهردار شهر کراکوف منصوب شده بود. وی پس از مرگ در آرامگاه خانوادگی استلماخ ها در شهر کراکوف دفن شد.

بانو هلن استلماخ در صفحه 24 کتاب “از ورشو تا تهران” چنین آرزویی کرده بود؛

… همه در قبرستان خانوادگی استلماخ در شهر کراکوف مدفونند و این قبرستان خانوادگی با پلاک مخصوص هنوز جایی برای چند نفر دیگر از فامیل را دارد که من نیز دلم می خواهد پس از مرگ در کنار آنان آرام گیرم…

مادر هلن استلماخ، بانو امیلیا استلماخ Emilia Estelmakh در سال 1898 م (1277 ه خ) در کشور اوکراین به دنیا آمد و به عنوان یک جنگ زده پس از تحمل مشقتهای فراوان در سال 1942 م (1320 ه خ) به ایران مهاجرت کرد.

امیلیا استلماخ در نهایت امر در سال 1983 م (1362 ه خ) در یکی از آسایشگاه های سالمندان شهر تهران بر اثر بیماری ذات الریه مرحوم و در آرامستان دولاب تهران مدفون شد.

بانو هلن استلماخ در سال 1964 م (1343 ه خ) پس از یک سال آشنایی با محمد علی نیکپور خشگرودی ازدواج و نام آمنه نیکپور  را برای خود انتخاب کرد. وی دارای دو فرزند پسر به نام های رضا و رامین بود.

از بانو هلن استلماخ در سال 1387 در جشنی که در سفارت لهستان در شهر تهران برگزار شده بود به عنوان 5 بازمانده لهستانی در ایران تقدیر و قدردانی شد.

بانو هلن استلماخ با کمک همسر و پسرش در سال 1388 کتاب خاطراتش را با عنوان “از ورشو تا تهران” منتشر کرد. این کتاب در 169 صفحه به خاطرات غم انگیز یک بانوی مهاجر اسیر لهستانی مقیم تهران می پرداخت.

خانم هلن استلماخ در نهایت امر پس از تحمل یک دوره بیماری سخت در روز سه شنبه 5 اردیبهشت 1396 در بیمارستان شهید مصطفی خمینی مرحوم شد.

در نهایت امر با توجه به درخواست و وصیت بانو هلن استلماخ، پیکرش پس از تشییع از منزلش در حوالی میدان فردوسی به آرامستان دولاب شهر تهران انتقال و در صبح روز پنجشنبه 7 اردیبهشت ماه در کنار مزار مادرش امیلیا آرام گرفت.

مجلس یادبودی نیز در روز نهم اردیبهشت در مسجد الجواد میدان هفت تیر برای این بانو برگزار خواهد شد. روحش آرام

تقدیم به روایتگر صحنه های خونین جنگ جهانی دوم ، به پولادی که در کوره مذاب اسارت و تبعید و زندگی در کمپهای متعدد آبدیده شده ، به پرستوی مهاجری که با بال و پر شکسته خود را از اسارتگاه سیبری به پناهگاه دائمی خود در ایران رسانده ، به شمع روشن خانواده ای که اینک در پرتو آن میزند.

منابع و سرچشمه ها؛
کتاب از ورشو تا تهران به همت محمدعلی نیکپور.
اسکان مهاجران لهستانی در ایران بر پایه اسناد .
سمینار آرامستانهای لهستانی ها در ایران 1.
سمینار آرامستانهای لهستانی ها در ایران 2.
شب بخارا و بازماندگان لهستانی در ایران .
گفت‌وگو با هلن استلماخ زاده لهستان، اهل ایران! روزنامه شهروند، شماره ۶۳۸ | ۱۳۹۴ دوشنبه ۲۶ مرداد
و …