خانه سپهبد امیراحمدی کجاست؟

خانه سپهبد امیراحمدی، خانه نخستین سپهبد ایران (سپهبد امیراحمدی)، منزل احمد امیراحمدی، یا عمارت احمدآقاخان معروف به امیرحمدی قصاب لرستان، خانه سپهبد یکصد کنتور، خانه وزیرجنگ، وزیر کشور، خانه فرماندار نظامی تهران، خانه امیر احمدی که 16سال عضو مجلس سنا بود، این خانه 7000 متری کجاست؟

سپهبد احمدآقاخان امیراحمدی کیست؟
سپهبد احمد امیراحمدی، نخستین سپهبد ایران، یکی از ارکان کوتادی سوم اسفند، 8 بار وزیر جنگ، 2 بار وزیرکشور، 5 بار فرماندار نظامی تهران، 2بار فرمانده کل ژاندارمری، سالها فرمانده لشگرهای لرستان، آذربایجان و … و 16 سال عضو مجلس سنا بود، سپهبد امیراحمدی به نامهای؛ امیراحمدی قصاب لرستان و سپهبد یکصد کنتور نیز مشهور است.
نکته اول) برای خواندن و دیدن اطلاعات بیشتر به این لینک مراجعه تا بیشتر با زندگی و آثار او آشنا شوید.
آدرس خانه سپهبد امیراحمدی: استان تهران، شهر تهران، شمال میدان حسن آباد، محصور بین خیابانهای حافظ (شاهپور سابق، یوسف آباد اسبق)، خیابان پیام انقلاب از شمال (سپه … بَد سابق، سپهبد اسبق) خیابان شهید محمدعلی سید صدری از جنوب (بیژن سابق) خیابان اصغر میرمحمدی از غرب (فرخ سابق)
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران :  خانه سپهبد امیراحمدی در فهرست آثار ملی ثبت نشده است.
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و ... :  E 51″24’36.69    N 35″41’17.43
ارتفاع از سطح دریا : 1161 متر
نامهای دیگر : خانه سپهبد امیراحمدی، خانه نخستین سپهبد ایران، منزل احمد امیراحمدی، عمارت احمدآقاخان خانه قصاب لرستان، خانه سپهبد یکصد کنتور، خانه وزیرجنگ، وزیر کشور، خانه فرماندار نظامی تهران، خانه سردار عظیم محمد توفیقی و …

پیرامون نام (وجه تسمیه) خانه سپهبد امیراحمدی:
سردار عظیم محمد توفیقی؛ پدر توران مهاجر اسلامی و همسر سپهبد امیر احمدی است، استاد عبدالله انوار طبق گفتگوی اعلام کردند؛

سردار عظیم یکی از قزاق های به نام دوره قاجار و پهلوی بود و املاکی در حوالی میدان حسن آباد داشت که پس از ازدواج سپهبد امیراحمدی با توران (دختر سردار) خانه ای را در شمال میدان حسن آباد در اختیار داماش گذاشت و در نهایت سند آن را در سال 1304 به نام سپهبد امیراحمدی کرد. محل اسکان و خانه اصلی سردار عظیم در پایین میدان حسن آباد و در کوچه حمام شاهزاده قرار داشت.

برای آگاهی از دلایل بیشتر نامگذاری این خانه بهتر است زندگی نامه سپهبد امیراحمدی و تورران توفیقی (توران مهاجر اسلامی) را در لینکها مطالعه نمائید.
دوران و بانی خانه سپهبد امیراحمدی: بخش اصلی آن در اواخر قاجار و توسط سردار عظیم بنا شد و برخی از عمارتهای این خانه در دوران پهلوی اول و دوم توسط سپهبد امیراحمدی بنا گردید.
امکان بازدید خانه سپهبد امیراحمدی: در حال حاضر به دلایل فراوان و مخروبه بودن امکان پذیر نیست.

پیشینه و تاریخچه خانه سپهبد امیراحمدی:
سپهبد امیراحمدی پس از اقدامات نظامی اش در سرکوب یاغیان لرستان، آذربایجان و … دریافت نشان ذوالفقار، در شهریور 1304 رئیس کل امنیه مملکتی (ژاندارمری) شد. وی در همان سال این خانه را از سردار عظیم (پدر همسرش) خریداری و در آن به همراه پدرش که یکی از نظامیان وقت بود، زندگی کرد.

سپهبد امیراحمدی به خاطر برخی از مسائل پیرامونی و احساس خطر مصادره اموال، تمامی مایملک خود را در سال 1306 به نام همسر و فرزندانش کرد، این خانه در بهمن سال 1306 به نام 4 فرزند پسر او به نامهای؛ مصطفی، فتح الله، همایون و علی قلی (مظفر) انتقال پیدا کرد.
نکته دوم) خانه و اقامتگاه تابستانی او که در شمیرانات قرار دارد نیز در همان سال به نام همسرش توران توفیقی (توران مهاجر اسلامی) انتقال پیدا کرد. این خانه پس از مرمت در سالهای 1384 تا 1386 به عنوان باغ موزه هنر ایرانی برای بازدید عموم بازگشایی شد و کافه ای نیز به نام کافه شمرون در سال 1388 در آن افتتاح شد. برای خواندن و دیدن اطلاعات بیشتر درباره خانه و اقامتگاه تابستانی سپهبد امیراحمدی به این لینک مراجعه کنید.

نکته سوم) پدر سپهبد امیراحمدی در مورخ 25 اردیبهشت سال 1300 در همین خانه مرحوم و سه روز مراسم عزا در این خانه برگزار شد.
پس از اتفاقات سال 1357 این خانه توسط بنیاد مصادره و سپس بخشی از آن اداره کمیته امداد و سایر عمارتها به عنوان محل اسکان کارکنان کمیته امداد استفاده شد و مرور زمان این خانه ها و اتاقها تخلیه و در حال حاضر تنها یکی از کارکنان مجموعه  و یک بخش به عنوان سایت نگهبانی، سکنه دارد. عمارتهای قاجاری این بنا متاسفانه رها و در حال تخریب و ویرانی است.

نکته چهارم) ملوک ضرابی در کتابی که به یادواره قمرالملوک به نام آوای مهر منتشر شده بود به موضوعی درباره این خانه اشاره کرده؛

…. قمرالملوک وزیری پس از سرکوب یاغیان لرستان من را به خانه خودش دعوت کرد و در انتهای برنامه به من یک جفت گوش واره هدیه داد که دیدم تکه ای سیاه و نرم به انتهای یکی از گوش واره هاست، فهمیدم آن را از غارت اورده و نرمه گوشی به آن باقی مانده …

مشخصات خانه سپهبد امیراحمدی؛
عمارت خانه سپهبد امیراحمدی دارای 11 ساختمان است که بهتر است هر کدام به طور مجزا بررسی و شرح داده شود.

ساختمان شماره 1 خانه سپهبد امیراحمدی)
این ساختمان در شرق عمارت و در کنار خیابان حافظ بنا شده و از خیابان پیام انقلاب تا خیابان صدری امتداد دارد، این ساختمان در دو طبقه احداث که حدود 26 واحد تجاری در طبقه همکف قرار دارد که در گذشته پراکندگی مشاغل از خواربار فروشی تا آرایشگاه در آن فعالیت داشتند که به مرور زمان و با توجه به اینکه این محدوده به بورس فروش میز و صندلی اداری تغییر کاربری داده بود، مغازه نیز با همین کاربری در حال فعالیت هستند، برخی از مغازه ها دارای زیرزمین هستند، به گفته اهالی طبقه دوم این عمارت در اختیار، خدم و حشم سپهبد بوده که پس از انقلاب مدتی محدود به عنوان اداره و بعد به عنوان انبار واحدهای تجاری از آن بهره برداری می شد که مررو زمان تخلیه و در حال ویرانی است. در تمامی اتاقهای طبقه دوم شومینه تعبیه و فی مابین هر چند اتاق سرویس بهداشتی و مطبخ قابل مشاهده است.

ساختمان شماره 2 خانه سپهبد امیراحمدی)
به گفته اهالی و با توجه به علاقه شدید سپهبد امیراحمدی به اسب، این بخش از خانه به عنوان اصطبل استفاده می شده که مرور زمان تخریب و با سازه ایرانیتی در حال حاضر محل اسکان نگهبانان این عمارت بزرگ است

ساختمان شماره 3 خانه سپهبد امیراحمدی)
این بنا که در ضلع سمال غربی خانه سپهبد قرار دارد، از نظر معماری مربوط به اواخر دوره قاجار است، ایوان بخش شرقی ان با چهارستون و سرستون زیبا که البته در حال حاضر زیر ایرانیتها در حال جان دادن است دیده می شودو این عمارت دارای دو طبقه و با نمای زیبای آجرکاری آذین شده، در بالای دو پنجره اصلی دو فرشته آجری هنوز در حال زندگی هستند.

روبروی این بنا، حوضی بیضی شکل به مساحت حدودی 20 متر هنوز باقی مانده اما از آب در آن خبری نیست و تنه درختانی خشک شده از روزگار خوش این باغ خبر می دهند.
ساختمان شماره 4 خانه سپهبد امیراحمدی)
این ساختمان دو طبقه که به عنوان محل اصلی اقامت سپهید می باشد، دارای ویژگیهای خاص است، درب ورودی اصلی آن از شمال بوده که شما را به طبقه دوم رهنمون می کند. در طبقه دوم سالن بزگی به مساحت حدودی 40 متر قرار دارد که شومینه ای آیینه کاری شده به ارتفاع سه متر و نیم و عرض حدود 2 متر خود نمایی می کند، سقف این عمارت تماما آیینه کاری بوده که شوربختانه در حال ویرانی کامل است. در دیواره های این سالن نیز آیینه کاری مشاهده می شود.

در یکی دیگر از اتاق های این ساختمان، اتاقی زیبا مشاهده می شود که تزئینات داخل آن بیشتر، شبیه عمارتهای دوران پهلوی دوم است و گچ بری های، لوستر ویژه گچی سقف و … شما را یاد معماری های وارطان هوانسیان می اندازد. به احتمال فراوان این اتاق به عنوان سالن باز از آن استفاده می شده.

طبقه همکف این خانه، یک ویرانه کامل است و پله های های بخش جنوبی در حال ریزش
ساختمان شماره 5 خانه سپهبد امیراحمدی)
این عمارت دو طبقه محل تنها اسکان این مجموعه 7000 متری است، به همین دلیل از این بخش بازدید نشد.

ساختمان شماره 6 خانه سپهبد امیراحمدی)
به نظر من این بخش، از عمارت خانه سپهبد، قدیمی ترین عمارت موجود بناست با دو ستون در ایوان شمالی و یک سالن اصلی و کلی عمارت ویران دیگر … ساختمان در حال انهدام است و شومینه ها، گچی بری ها و سقف چوبی در حال جان دادن هستند.

ساختمان شماره 7 خانه سپهبد امیراحمدی)
به دلیل تخریب بیش از حد این بنای دو طبقه با سقف شیروانی امکان ورود و بازدید محال بود.

ساختمان های شماره 8 تا 11 خانه سپهبد امیراحمدی)
این ساختمانهای دو طبقه پهلوی دوم و دارای اتاق های فراوان تنها بخش پر از سوال من در این عمارت بود، پرسشهایی درباره کاربری این ساختمانها، عمارتی قاجاری با 250 اتاق در حال جان دادن

ته نویس اول) وقتی کتاب خاطرات سپهبد را می خواندم؛ همان ابتدای امر سپهبد با این بیت داستان خاطراتش را شروع کرده بود؛

ای که دستت می‌رسد کاری بکن               پیش از آن کز تو نیاید هیچ کار

امیدوارم دوستان و همران اگر کاری برای احیای این خانه از دستشان بر می آید، دریغ نکنند و اگر نام و نشانی از خانواده امیراحمدی دارند، ما را مطلع کنند.

ته نویس دوم) سپهبد امیراحمدی به یکباره مورد غضب رضاشاه واقع شد و به عنوان ریاست اداره اصلاح نژاد اسب منصوب شد، برخی بر این باور بودند که او غنائم جنگی لرستان را به درباره نداده بود اما شاید بهتر باشد محققین و مورخین موضوع دیدارهای او با سر پرسی لورن Sir Percy Loraine  وزیر مختار کشور انگلستان، نقش فراماسونری و لژهای تهران و خورشید تابان و اتاقهای بیشمار خانه سپهبد امیراحمدی، انتصاب سپهبد به عنوان فرمانده حکومت نظامی در تهران پس از عزل رضاشاه از سلطنت و نژاد معروف اسب داریوش و علاقه سر پرسی لورن در زمان بازنشستگی به این موضوع را بازنگری کنند.

ته نویس سوم) این گزارش با کمک دوستان عزیزی که دارم، آماده شد، پس این گزارش را بدون اجازه و با افتخار تقدیم می کنم به بانو نازیلا ناظمی.
ته نویس چهارم) به زودی خبرهای خوب و بد زیادی درباره این عمارت خواهم داد.
[learn_more caption=”عکسهایی از سپهبد امیر احمدی و خانواده در داخل این خانه”]

[/learn_more] منابع و سرچشمه ها درباره سپهبد امیراحمدی
خاطرات نخستین سپهبد ایران، به کوشش زرگری نژاد، تهران، مؤسسه پژوهشی و مطالعات فرهنگی
اسناد نخستین سپهبد ایران، به کوشش سیروس سعدوندیان، مؤسسه پژوهشی و مطالعات فرهنگی
مردان و زنان نامدار ایران و رجال معاصر، شماره 2526 روزنامه اقتصاد، صفحه 31
تاریخ بیست ساله ایران، حسین مکی، انتسارات امیرکبیر
شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، باقر عاقلی
کتابی آوای مهر به یادواره قمرالملوک وزیری
کانال خبری تارنمای سفرنویس
کانال اعلام تورهای سفرنویس