سفرنویس | Safarnevis برگزاری تورهای تهران گردی، ادیان گردی ، آرامستان گردی و معرفی ناشناخته های ایران زمین
بر اساس اطلاعیه رسمی انجمن کلیمیان تهران، بازدید از آرامگاه تاریخی استر و مردخای در شهر همدان تا اطلاع ثانوی برای همه افراد (شامل گردشگران، علاقهمندان و حتی اعضای جامعه یهودی) ممنوع است.
در این اطلاعیه که به دلیل انجام عملیات تعمیراتی و بهسازی صادر شده، تأکید شده است که دسترسی به این مکان مقدس و تاریخی تا تکمیل تعمیرات و اعلام رسمی بعدی امکانپذیر نخواهد بود. انجمن کلیمیان از عموم مردم و حتی جامعه کلیمیان خواسته است تا از مراجعه به محل خودداری کنند و منتظر اطلاعرسانیهای بعدی باشند.
آرامگاه استر و مردخای که در بافت تاریخی شهر همدان قرار دارد، یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری ادیان در ایران و مهمترین زیارتگاه یهودیان کشور به شمار میرود. این بنای تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده، علاوه بر ارزش مذهبی برای جامعه یهودیان، از شناختهشدهترین مقاصد گردشگری فرهنگی و تاریخی همدان است و هر ساله میزبان گردشگران داخلی، پژوهشگران و گردشگران خارجی علاقهمند به تاریخ و ادیان بوده است.
این آرامگاه بر اساس سنت یهودیان، محل دفن حضرت استر، ملکه یهودی دربار خشایارشا و عمویش مردخای دانسته میشود؛ شخصیتی که نقش مهمی در روایت کتاب استر و آیین پوریم دارد. اگرچه درباره پیشینه تاریخی این روایت دیدگاههای متفاوتی وجود دارد، اما این مکان طی قرنها جایگاه مذهبی و فرهنگی خود را حفظ کرده و به یکی از شناختهشدهترین نمادهای حضور تاریخی یهودیان در ایران تبدیل شده است.
در سالهای اخیر، این آرامگاه چندین بار در پی تنشهای سیاسی و منطقهای با تهدید یا حمله روبهرو شده است. هرچند در اطلاعیه انجمن کلیمیان تنها عملیات تعمیرات و بهسازی به عنوان علت تعطیلی اعلام شده و هیچ اشارهای به مسائل امنیتی نشده است، اما این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که سابقه تهدید این مکان و همچنین حوادث اخیر منطقه، باعث شده برخی این تعطیلی را با حساسیتهای موجود نیز مرتبط بدانند. البته تاکنون هیچ مقام رسمی چنین ارتباطی را تأیید نکرده است.
سابقه حمله و تهدید علیه آرامگاه:
سال ۱۳۸۹: در پی تنشهای مربوط به مسجدالاقصی، گروهی از فعالان بسیج دانشجویی در همدان مقابل آرامگاه تجمع کرده و تهدید کردند در صورت آسیب به مسجدالاقصی، این بنا را تخریب خواهند کرد.
سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹: همزمان با افزایش تنشها میان ایران و اسرائیل، برخی تشکلهای دانشجویی پیشنهاد تبدیل آرامگاه به «کنسولگری فلسطین» را مطرح کردند؛ موضوعی که واکنش مسئولان میراث فرهنگی و جامعه کلیمیان را در پی داشت.
اردیبهشت ۱۳۹۹: بخش ورودی آرامگاه دچار آتشسوزی شد. هرچند بنای اصلی آسیب جدی ندید، اما این حادثه نگرانیهایی درباره حفاظت از این اثر تاریخی ایجاد کرد.
سال ۱۴۰۱: بار دیگر بخشهایی از ورودی مجموعه دچار آتشسوزی شد که خسارت محدودی بر جای گذاشت.
فروردین ۱۴۰۳: افراد ناشناس با پرتاب چند کوکتل مولوتف به محوطه آرامگاه حمله کردند. مسئولان اعلام کردند که خوشبختانه آسیب جدی به بنای تاریخی وارد نشده است.
این نخستین بار نیست که بازدید از آرامگاه استر و مردخای محدود میشود. در سالهای گذشته نیز در برخی مقاطع به دلایل امنیتی، مناسبتهای مذهبی، انجام مرمت یا شرایط خاص منطقهای، دسترسی عمومی به این مجموعه برای مدتی متوقف یا محدود شده بود. اکنون نیز طبق اطلاعیه انجمن کلیمیان تهران، بازگشایی این بنای تاریخی به پایان عملیات مرمت و اعلام رسمی بعدی موکول شده است.