تورهای نوروزی سفرنویس

tour-image

عضویت در سفرنویس

register-image
register-image

حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز

حمام کشوریه؛ اولین حمام های نمره تهران، تنها حمام اقلیتهای دینی شهر، تنها حمام تاریخی یهودیان تهران، تنها حمام عمومی دارای تزئینات گچ بری، آئینه کاری، منبت کاری، آهن کاری و … شهر و حمامی پر از داستان های سحر و جادو و روایت باورها و اعتقادات مردم شهر … درباره این حمام بیشتر بخوانید

حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز (عکس رازی)
حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز (عکس رازی)

آدرس حمام کشوریه یا حمام ممتاز، بی نظیر و سلیمانیه؛ استان تهران، شهر تهران، خیایان سیروس (شهید مصطفی خمینی)، فی مابین چهارراه سرچشمه و سیروس، بالاتر از بیمارستان دکتر سپیر، شماره 415 (485 قدیم)
شماره ثبت حمام کشوریه در فهرست آثار ملی ایران؛ این اثر در تاریخ 5 بهمن ماه سال 1398 در فهرست آثار ملی کشور قرار گرفت.
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … حمام کشوریه یا حمام ممتاز، بی نظیر و سلیمانیه:  E 51″42’08.64  N 35″670’90.90
ارتفاع حمام کشوریه یا حمام ممتاز، بی نظیر و سلیمانیه از سطح دریا: 1148 متر
نامهای دیگر؛ حمام ممتاز، حمام بی نظیر، حمام کشوریه، حمام سلیمانیه، حمام یهودیان، حمام محله، حمام کلیمیان، حمام جهودان

حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز
حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز

پیرامون نام (وجه تسمیه)؛
حمام ممتاز و حمام بی نظیر؛ به علت اینکه این حمام تنها حمام دوش دار آن زمان بود که دارای تزئینات گچ بری، آیینه کاری و کاشی کاری بود و به همین دلیل به نام حمام بی نظیر شهره شده بود.
حمام یهودیان، کلیمیان، جهودان و محله؛ این حمام تنها حمام دایر یهودیان تهران در دوران پهلوی بود.

سلیمان سنه (سنهي)
سلیمان سنه (سنهي)

حمام سلیمانیه و کشوریه؛ این حمام توسط آقای سلیمان سنه (سليمان سنهي، سلیمان سنه ای) ساخته شد و به یاد همسرش کشور، بخش زنانه آن کشوریه و بخش مردانه آن سلیمانیه نام گذاری شد.
نکته) در داستان های اساطیری قید شده، اولین حمام توسط سلیمان نبی و با کمک دیو اجنه بنا شده است.
دوران و بانی اثر حمام کشوریه؛ آقای سلیمان سنه (سلیمان سنه ای) از یهودیان خیر بود که حمام را در دوران پهلوی دوم بنا کرد.
امکان بازدید؛ به علت متروکه بودن، مهیا نیست و بسته است و صرفا با هماهنگی قبلی با انجمن کلیمیان تهران و یا حضور در در تورهای حمام گردی و کنیسه گردی سایت سفرنویس امکان بازدید فراهم می شود.
کاربری اولیه؛ حمام و میقوه (ته نویس شماره یک)
کاربری فعلی؛ متروکه و غیر فعال
مالک اثر؛ آقای سلیمان سنه
مالک فعلی اثر؛ انجمن کلیمیان تهران

پیشینه و تاریخچه حمام کشوریه یا حمام ممتاز، بی نظیر و سلیمانیه؛
یهودیان تهران در بخشی از بافت تاریخی عودلاجان ساکن بودند، به نام؛ محله و در این محله سه حمام ویژه اختصاصی داشتند؛
حمام عساو در بخش سرچال، حمام ذخرون در نزدیکی کنیسه عزرایعقوب و حمام اسحاق (حکیم باشی) در کوی تکیه رضاقلی خان
با توجه به برخی از تعصبات دینی، یهودیان تنها اجازه ورود به حمام های اختصاصی خود را داشتند که با عنایت به پله های فراوان حمام های قدیمی، امکان حضور و استفاده برای افراد سالخورده و زنان باردار مهیا نبود، براساس تاریخ شفاهی و گفتگو با آقای نورالله درخشان (آخرین مدیر حمام کشوریه) بانو کشور خداداد از اهالی کوچه حاجی کلانتر و همسر آقای سلیمان سنه به علت باردار بودن، تصمیم می گیرد تا در گرمابه نمره سرچشمه (ویژه مسلمین) استحمام کند، که زمان حضور ایشان کمی بیشتر از وقت معمول می شود و سالن دار حمام، با کوبیدن ها ممتد بر روی در و ترس وی، باعث سقط جنین فرزند بانو کشور می شود.

بقچه حمام و میقوه عروس از جنس مخمل ابریشم دوزی اواخر قرن 19، ازمیر، اهدایی جین تاپلی و دکتر جیهری فردن ولد
بقچه حمام و میقوه عروس یهودی از جنس مخمل ابریشم دوزی اواخر قرن 19، ازمیر، اهدایی جین تاپلی و دکتر جیهری فردن ولد

سال 1321 خورشیدی در بهشتیه تهران پس از مراسم تشیع و خاکسپاری خانم کشور خُداد، همسرش آقای سلیمان سنه در مقابل حضار شروع به ایراد سخنرانی می کند؛

یکی از مهمترین خواسته های همسر مرحومم ایجاد یک حمام مدرن در منطقه محله سرچال است. لذا فرصتی است که از عموم پیش کسوتان تقاضا نمایم که دست در دست من نهند تا بتوانیم در محله حمامی مدرن که شایسته جامعه باشد بسازیم، از این رو بنده شخصا آمادگی آنرا دارم که مبلغ پنجاه هزار تومان از سرمایه اولیه آن را تامین نمایم ضمنا هرکسی به فراخورش می تواند در این امر خیر سهیم باشد.

پس از گذشت مدتی هیچکس حاضر به همکاری نمی شود. لذا سلیمان سنه فرزند العازار که به شغل صرافی مشغول بود و نیز سهام دار کارخانه عرق میکده بود تصمیم گرفت که شخصا سرمایه این پروژه را تامین نماید. ابتدا منازلی را در خیابان سیروس از خانم طلا دانش راد و آقای رحمان قصاب خریداری میکند در اوایل کار ساخت، سلیمان سنه ای جهت تسریع در امر ساخت مجبور شد مبلغ180 هزار تومان دیگر از بخش خصوصی وام بگیرد. درنهایت حسب وصیت بانو کشور از همسرش، آقای سلیمان سنه، مبنی بر ساخت حمام ویژه یهودیان، حمام با سرمایه اولیه سلیمان سنه و مشارکت سایر یهودیان در سال 1322 آغاز و بهره برداری از آن در سال 1326 به پایان رسید.

سمت چپ آقای سلیمان سنه بانی حمام سلیمانیه (کشوریه)
سمت چپ آقای سلیمان سنه بانی حمام سلیمانیه (کشوریه)

حمام تا زمان حیات آقای سلیمان مشغول به فعالیت بود که در سال 1359 وی در سن 77 سالگی مرحوم شد و مدت کوتاهی حمام، غیر فعال. باتوجه به اینکه آقای سلیمان فرزندی نداشت، مدتی حمام توسط شکرالله خان (پسرخاله آقای سلیمان سنه) مدیریت شد که پس از مهاجرت ایشان به آمریکا، اداره حمام در اختیار شاگرد آقای سلیمان؛ اسحاق خان قرار گرفت و حمام دایر بود.

نورالله درخشان مدیر حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز
نورالله درخشان مدیر حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز

در اواخر سال 1360 به علت ریزش چاه فاضلاب حمام در خیابان سیروس، حمام کشوریه دوباره غیرفعال شد و با همت آقایان یوسف و نورالله درخشان (مختار سليماني، هارون کدخدازاده، هارون كهن) و حمایت آقای یشایایی و سازمان روشنفکران یهود و مرمت و معماری آقایان بیژن زیوری و صادقی حمام مرمت و آماده بهره برداری مجدد شد.

آیینه کاری جداره بیرونی حمام کشوریه (عکس فرشته جاوید)
آیینه کاری جداره بیرونی حمام کشوریه (عکس فرشته جاوید)

پس از تشریفات قانونی حمام کشوریه تحت پوشش انجمن کلیمیان قرار گرفت و آقای نوراله درخشان داوطلبانه مسولیت اداره حمام را به عهده گرفت. در اوایل دهه 80 حمام کشوریه به علت کوچ و عدم حضور یهودیان، رونق گذشته خود را نداشت و صرفا در روزهای آخر هفته دایر بود که در نهایت امر در اواخر سال 1381 حمام برای همیشه تعطیل شد.
نکته) لازم به ذکر است در شریعت یهود، پاگیزگی و استحمام از قوانین اصلی شریعت است و گرمابه و حمام از اهمیت ویژه ای در این دین برخوردار است. (ته نویس شماره 2)
داستان های حمام کشوریه یا حمام ممتاز، بی نظیر و سلیمانیه؛
این حمام در زمان رونق و حضور یهودیان در محله، شاهد برگزاری بیشتر جشن ها و اعیاد یهودیان بود، از حمام عروس گرفته تا حمام زایمان اما …
دلاک و کیسه کش بخش زنانه حمام کشوریه، بانو فاطمه شنبه جو (فاطمه شب جو) بود و دلاک بخش مردانه موسی جعفری که هر دو نفر، بخشی از باورها و روایت های شیرین این منطقه و شهر تهران هستند.
براساس باور مسلمین، آب خزینه حمام یهودیان، مشکل گشاست و این نگاه از دیرباز در ذهن مردمان مسلمان شکل گرفته است، شخصی به نام جعفری که فرزند دار نمی شد، پیش بزرگ محل می رود و آن بزرگ توصیه می کند که نذر کن و نام فرزندت را موسی قرار بده تا فرزندت سالم مانده و همسرت فارغ شود، وی چنین می کند و موسی جعفری به دنیا می آید و در طول زندگی همیشه با یهودیان هم نشین می شود و در بخش مردانه حمام کشوریه با کاسه چهل کلید خود، مسئول برآوردن حاجات و رفع مشکلات مسلمین می شود.

بانو فاطمه شنبه جو (فاطمه شب جو) در حمام کشوریه
بانو فاطمه شنبه جو (فاطمه شب جو) در حمام کشوریه

یکی از روشهای وی در حمام کشوریه به صورت زیر بود؛
شخص متقاضی، پس از استحمام کامل به نزد موسی خان می آمد و روی دو سکه که از قبل آماده کرده بود، می نشست، به طوری که سکه ها در زیر شصت پا قرار گرفته باشند. موسی خان ابتدا با تشت روحی، از حوض حمام بر روی سر متقاضی آب می ریخت و سپس با کاسه چهل کلید و پر کردن آن با آب استفاده شده از دوشهای حمام و جاری شده به سمت فاضلاب، آبی را بر روی سر متقاضی می ریخت و شروع می کرد به خواندن دعا و باطل السحر و … سپس متقاضی باید بدون خشک کردن خود، ضمن پشت و رو پوشیدن لباسهای زیر، از حمام بیرون می رفت و پس از مدت کوتاهی شخص، صاحب؛ گمشده خویش، همسر آینده خود، کسب و تجارت پر روزی و … می شد. (گفتگو با آقای درخشان)
در بخش زنانه نیز بانو فاطمه (فاطی حمومی) با کاسه چهل کلید خود، دختران را صاحب شوهر می کرد و عروسان را باردار، هوه ها را دلزده و مادرشوهرها را مهربان و شوهرها را بنده و نوکر زنان و بیشترین مشتریان حمام، افرادی بودند که با همین باور و نگاه به حمام مراجعه می کردند. در سال 1381 بانویی طرح دعوی و شکایتی از خانم فاطمه شنبه جو کرد مبنی بر اینکه؛ مبلغ 60 هزار تومان از ایشان اخاذی شده و تاکنون شوهری پیدا نشده، پس انجمن کلیمیان با پرداخت سنوات خانم فاطمه، عذر ایشان را خواستند و حمام برای همیشه تعطیل شد و دختران بدون شوهر باقی ماندند.
بانو فاطمه شنبه جو دلاک حمام کشوریه متولد ورامین بود و ساکن خاک سفید تهران پارس، در اواخر عمر نابینا شد و در نهایت امر در سال 7 آبان سال 1382 مرحوم و در قطعه 299 بهشت زهرا مدفون شد.
یکی دیگر از راه های بخت گشایی در حمام زنانه کشوریه این بود که دختران با آب کاسه چهل کلید در چهارگوشه حمام یهودیان می رفتند و آب روی و صورت خود می زدند تا رویشان گشاده و بختشان باز شود. با وجود گذشت سالها و بسته شدن حمام هنوز هم هستند مراجعینی که سراغ فاطمه خانم و آب خزینه حمام کشوریه را می گیرند.
نکته) درباره بخت گشایی و ادعیه و جادوها و … اینجا را حتما بخوانید
مشخصات معماری و فنی حمام کشوریه یا حمام ممتاز، بی نظیر و سلیمانیه؛

پلان و نقشه حمام کشوریه، سلیمانیه و بی نظیر
پلان و نقشه حمام کشوریه، سلیمانیه و بی نظیر

سال 1322 ساخت حمام کشوریه آغاز و در سال 1326 به اتمام می رسد، مصالح به کار رفته در این اثر آجر، تیرآهن، ملات ماسه سیمان، ملات ساروج، سنگ و موزاییک به عنوان عناصر سازنده بنا و تزئیناتی از جمله آیینه کاری و گچبری، رنگ روغن، کاشی کاری، آهن کاری و … به عنوان عناصر تزئینی در بنا به کار رفته است. این بنا مجهز به سیستم آب لوله کشی بوده و سوخت تون حمام کشوریه تا مدتی نفت سیاه و بعد گازوئیل  شد.

ورودیه حمام کشوریه (بی نظیر) و دربهای چوبی آن
ورودیه حمام کشوریه (بی نظیر) و دربهای چوبی آن

ورودی حمام از خیابان سیروس (مصطفی خمینی) است با یک درب چوبی منبت کاری شده 4 لنگه، و کاشی کاری بالای آن و سقفی دارای آئینه کاری (در حال حاضر برای حفاظت از حمام و جلوگیری از سوختگی درب چوبی) دربی آهنی روی آن نصب شده است.

سالن انتظار حمام کشوریه، بی نظیر یا سلمیانه (عکس وحید حسینی)
سالن انتظار حمام کشوریه، بی نظیر یا سلمیانه (عکس وحید حسینی)

پس از ورود به حمام با سالن انتظار روبروی می شوید که با قبلا با صندلی های آهنی در دو طرف میزبان شما بود، سمت چپ در ورودی پلکانی بود به سمت طبقه بالا برای استراحت کارکنان حمام و در سمت راست میزی چوبی قرار داشت برای حمام دارد با تابلوی معروف در بالای سرش با این عنوان؛

هر که دارد امانت موجود
بسپارد بصندوق وقت ورود
نسبارد، اگر شود مفقود
مدیر گرمابه مسول آن نخواهد بود

حفاظ آهنی با نقش ستاره داوود
حفاظ آهنی با نقش ستاره داوود

در بالای سالن انتظار، هور نوری قرار داشت با تزئینات آئینه کاری و گچ بری و حفاظ های آهنی با نقش ستاره داوود (متاسفانه در مقطعی از زمان در سالهای گذشته تمامی ستاره های آهنی جدا شده و جای آن را قوطی آهنی معمولی گرفت) در سمت راست سالن انتظار 8 اتاقک حمام نمره قرار داشت که دربهای چوبی اتاق های نمره همگی چوبی و منبت کاری شده است.
نکته) براساس گفتگوی های محلی این حمام به عنوان اولین حمام نمره شهر تهران است که هنوز پابرجاست.
در کف سالن انتظار یک حوض کاشی کاری شده، بیضی شکل وجود داشت که در آن همیشه کانادا و پپسی خنک یافت می شد. در انتهای سالن سه درب بود و چند آئینه کاری و گچ بری متفاوت

گچبری و آیینه کاری حمام کشوریه و سلیمانیه
گچبری و آیینه کاری حمام کشوریه و سلیمانیه (عکس فرشته جاوید)
عکس سرقت شده آقای سلیمان سنه و بانو کشوریه
عکس سرقت شده آقای سلیمان سنه و بانو کشوریه

در مرکز سردر ستاره داوودی قرار داشت که در میان آن عکس تمام قد از آقای سلیمان سنه و همسرش کشوریه بود که شوربختانه در سالهای گذشته این عکس سرقت شد. در پایین این ستاره داوود، اثری منبت کاری وجود داشت از روایت آدم و حوا که این اثر چوبی ارزشمند نیز در همان زمان، سرقت شد.

تابلوی منبت کاری سرقت شده از داستان آدم و حوا (عکس فرشته جاوید)
تابلوی منبت کاری سرقت شده از داستان آدم و حوا (عکس فرشته جاوید)

نکته) تمامی نگاره های دربهای چوبی منتبت کاری شده حمام کشوریه، روایت گر داستانهای تورات مقدس است.
سه درب مقابل شماست، سمت چپ بخش زنانه، سمت راست مردانه و مرکز درب ورود به تون و انبار گازوئیل حمام. هر دو رختکن زنانه و مردانه دارای حوضهایی مستطیل شکل در مرکز و کمدهایی چوبی پیرماون جدارها که متاسفانه کمدهای چوبی در سالهای گذشته تخریب و منهدم شد.

رختکن حمام کشوریه سلیمانیه (عکس پدیده عنقا)
رختکن حمام کشوریه سلیمانیه (عکس پدیده عنقا)

رختکن و بخش زنانه بزرگتر از بخش مردانه است و براساس گفتگوی آقای درخشان در انتهای سالن زنانه یک میقوه قرار داشت که بعدها تخریب شد و در هر بخش زنانه و مردانه 4 دوش قرار داست.

دوش های حمام کشوریه (عکس امیر اصغرزاده)
دوش های حمام کشوریه (عکس امیر اصغرزاده)

حمام کشوریه که روزگار درخشانی را به خود دیده امروز تک و تنها و مخروبه با درهای آهنی زمختی که هیچ سنخیتی با ساخت و بنای داخل حمام ندارد در مجاورت بیمارستان دکتر سپیر به بوته فراموشی فرو رفته و امید است به زودی به عنوان اولین حمام نمره شهر تهران، اولین و تنها حمام اقلیتهای دینی تهران، تنها حمام یهودیان تهران و … بازگشایی و مورد بهره برداری قرار گیرد و یا تبدیل به موزه تاریخ یهود در ایران شود.

سقف حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز
سقف حمام کشوریه، سلیمانیه یا حمام بی نظیر و ممتاز

منابع و سرچشمه درباره حمام کشوریه؛
كتاب‌ «تهران‌» کار نصرالله کسراییان و حمیده ذوالفقاری. اطلاعات برگرفته از مرکز تاریخ شفاهی یهودیان ایران
تکمیل همایون ، ناصر، (1395) ، محله کلیمیان تهران ، دفتر پژوهش‌ های فرهنگی
تکمیل همایون، ناصر (1393) ، اودلاجان (عودلاجان) دفتر پژوهش‌ های فرهنگی
کتاب حمام های خاموش (آیین ها و باورهای مردم در حمام های قزوین)
کتاب گرمابه نگاهی به حمام‌های قدیمی ایران از دوره‌ی باستان تاکنون
نقاشی های تاریخی موزه ملی گرجستان و آثار شالوم کوبوشویلی
اطلاعات پرونده ثبتی شرکت مرمت و معماری ایدُور
گشت و گذاری در محله عودلاجان نوشته فرانک عراقی
حمام کشوریه در سایت www.7dorim.com
بخت گشایی در ویکی فقه و دانشنامه حوزوی
کتاب حمام عمومی (در جامعه و فرهنگ و ادب دیروز)
کتاب فرهنگ واره گرمابه .
آرشیو سایت کتاب اول

نقاشی از یک میقوره (حمام) یهودی اثر شالوم کوبوشویلی Shalom Koboshvili
نقاشی از یک میقوره (حمام) یهودی اثر شالوم کوبوشویلی Shalom Koboshvili

ته نویسها درباره حمام کشوریه؛
ته نویس 1) اطلاعاتی درباره میقوه Mikveh یا מקווה و همچنین آداب حضور در میقوه .
ته نویس 2) دین یهود و شریعت موسوی، ماهیت کشروت، قوانین بهداشتی وخوراکی نوشتۀ: هاراو یدیدیا اذراحیان و متن دعا و خوادن براخا و برکت و بعد از استحمام

نقاشی بیرون آمدن یک عروس یهودی از یک حمام یهودی
نقاشی بیرون آمدن یک عروس یهودی از یک حمام یهودی

نقاشی اثر معروف “شالوم کوبوشویلی Shalom Koboshvili ” نقاش یهودی قرن نوزده و بیست گرجستان است. او زندگی یهودیان گرجستان را در آثارش به تصویر می کشید. این زنان محجبه که چادر به سر دارند و با آن صورت خود را نیز پوشانده اند زنان یهودی هستند که عروس خانم را با چادر سفید به میقواه (حمام مخصوص یهودیان) می برند. ساز کمانچه و سازی شبیه قوپوز در دستان نوازنده هاست و ظروف غذا و خوراکی در دستان چند نوجوان و شاید در حمام به دست عروس خانم حنا هم می مالیدند. می گویند بعد از خروج عروس از حمام، یهودیان بر سر عروس برنج خشک می پاچیدند.
یهودیان معمولا بعد از هر کار روزانه و روزمره از خدا تشکر می کنند و براخا (برکت و دعا) می خوانند؛ دعای یهودیان بعد از استحمام و عطر زدن این است؛

خوشا به حال ابدی، خدای ما، قدرت تحول و شفابخشی، که همه سخنان بد و بد را پاک می کند و بدن ما را شفا می بخشد.

نکته آخر) این گزارش را بدون اجازه و با افتخار تقدیم می کنم به سرکار خانم مهشید دولت و پدر مادر عزیزشان. شاید مروری باشد بر خاطرات یک عمر زندگی
نکته نهایی و پاسخ به پرسش همه دوستان؛ درب این حمام بسته است و امکان بازدید برای عموم مهیا نیست، اما دوستان علاقمند می توانند در تورهای کنیسه گردی تارنمای سفرنویس، از این حمام بازدید کنند. به امید دیدار همه دوستان علاقمند
اخبار و نوشته های پیشین سایت سفرنویس درباره حمام کشوریه؛
تخریب در کنار حمام کشوریه، 27 خرداد 1394
سرقت منبت کاری حمام کشوریه 23 فرورودین 1395
1445443445_telegram کانال خبری تارنمای سفرنویس
کانال اعلام تورهای سفرنویس

اینجا را با دوستان خود به اشتراک بزارید

همسفران

  1. سلام چقدر جالب بود و مفید
    بنظرم کاملترین مطلبی که درباره حمام توی تورها میشنیدم اینجا خوندم
    مرسی

    شهریار: سلام بر شما، سپاس از مهربانی و محبت شما

  2. شهره شهابی

    سلام
    من از حمام بازدید کرده بودم. وقتی تا این حد تخریب را دیدم خیلی متاثرشدم.
    توضیحات شما با عکسای عالی که گذاشتید بسیار کامل و فوق العاده بود، طوری که من را به زمان اوج خود برد.
    از شما قدردانم برای این کار زیبایتان.

    شهریار؛ سلام بر شما و سپاس از مهربانی شما، به آینده امیدوراریم

  3. خیلی جالب و کامل بود. ای کاش برای بازدید این حمام دوباره تور برگزار کنید

    شهریار: سلام بر شما، به روی چشم

  4. با سلام مطالب بسیار زیبا و ارزشمند می‌باشد من که خیلی لذت بردم چون نمی‌دانستم دیگر ادیان حمام مجزا داشتندصمیمانه سپاسگزارم به امید ارایه مطالب ارسالی بعدی

    شهریار: سلام بر شما، سپاس از محبت شما

  5. من در کودکی به ابن حمام می رفتم ، خیلی خاطرات از این حمام دارم . حمام عروسی ها و همین طور فاطمه ویک خانم کیسه کش ‌به نام روبابه کار مکردند . اطلاعات خیلی کامل و جالب و میشه گفت دقیق بود
    واقعا که لذت بردم
    زنده باد

    شهریار: سپاس از مهربانی و محبت شما

  6. سلام

    قبل از هر چیز معذرت میخوام برای زبان فارسیم.
    با صحبت از اهالی فامیل خیلی چیزهای
    بامزه و خنده داررا ذکر کردند که میشه ازش بک فیلم کمدی ساخت
    قبلا برای مشکل گشایی از قبیل بارداری یا پیدا کردن همسر یا حتی دعوای بین یک زوج بود برای حل این مشکل اب ۴۰ کلید رو روی دست و پا وسرشون می ریختند
    واین صنت رو فاطمه خانم انجام میدادند البته تمامی مشتری خانمهای مسلمان بودد
    در اون زمان هر کسی وارد حمام میشد یک لگن مسی خالی که موجود بود رو ورمیداشت تا از حوضی که در وسط حمام قرارگرفته اب برداره . گاهی موقع ها مثل شب جمعه جمعیت زیاد بود و لگن گیر نمیامد .
    یکی از صحنه های خنده دار که خانم ها از فرصت استفاده میکردند و از کسی که روی سرش شامپو یا گل سرشور بود و چشمهاش بسته بود : لگن اون خانم بر میداشتند البته اون هم با چشمان بسته دنبال لگن می گشت و شروع به بد و بیرا می کرد
    یک نکته جالب دیگر خانمی که کیسه کش حمام بود ـ چرک رو از بدن زنها جمع میکرد و روی بدن خانم های دیگربا کیسه و روشور می مالید برای اینکه نشان بده که چقدر بدن ایشان کثیف است
    در این حمام غیر از استحمام خانمها برای پسر خودشون عروس انگشت می گزاشتند وهم چنین مراسم تولد نوازاد جدید یا حمام عروسی و حنا بندون رو جشن می گرفتند بهمراه شربت خنک وشیرینی
    مادرم طبع خیلی شوخی داره و تعریف میکنه که یک بار وقتی زیر دوش حمام بوده مدام یکی به دوش می زده ومیگفته بس بیا بیرون مادرم هم خیلی با مزه در دوش رو وا میکنه و ازون خانم میپرسه منو میبینی ؟ و درب دوش رو میبنده و بهش میگه دیگه نمیبینی !
    ورود پسر بچه ها به حمام زنان ممنوع بود ولی بودند خانمهای که پسر بچه ها هم با خودشون وارد میکردند بعد داد و بیداد شروع میشد
    اکثرا حمام نمره ترجیح داشت به حمام عمومی. مردم از هم چیز هم دیگر با خبر بودند میشه گفت اینترنت اون زمان بوده . یک ساک حمام زیر چادر و یک دنیا داستان و صفا

    شهریار: سلام و سپاس بی کران از اینکه تجربیات خود را با ما به اشترک گذاشتید، سرتان سلامت

    1. من در مورد این حمام زیاد شنیدم و اینکه میگویند برای باطل کردن سحر و جادو بسیار موثر بوده و همچنین برای گشایش رزق و روزی ، اگر کسی سراغ داره اشخاصی که از اقوام یهود در این حمام این کار را میکنند لطفا به من ایمیل بزنند مشکلی سنگین دارم و نیاز شدید به رفع ان هست ممنون .
      ghorba****mmadamin15@ gmail. Com

      شهریار؛ ??

  7. داود ریحانیان

    زمانی که به دبستان عزیز در کوچه برازجان میرفتیم کلیه دانش آموزان کارت حمام داشتند که رایگان بودومرحوم سلیمان سنه دراختیار دبستان میگذاشت اگر صبح به حمام میرفتیم ،کارت حمام راتا ظهر به مدرسه میاوردند وفردا هم میتوانسیم از حمام رایگان استفاده کنیم .
    صبح زود روزهای جمعه به حمام میرفتیم وبعد از آن به مدرسه میرفتیم کلاس تورا خانم کهن به ما تورا هفته رایاد میدادند.
    یاد وخاطرات شان بخیرباد

    شهریار، سپاساز اشتراک خاطرات خوب شما و یاد همه درگذشتگان گرامی

  8. برایم خیلی جالب بود، وقتی من خیلی بچه بودم مادرم مرا یکبار برای بازدید اونجا برده بود! مطمئنم در و دیوار اونجا چقدر حرف داره برای اونهمه داستان‌ها وادمهایی که رفتند و ‌اومدن و خیلی‌هاشون که دیگه نیستند. یک جورهایی دلم گرفت ، اینجا باید واقعا یادی کنیم از مرحوم آقای سلیمان سنتی که به گردن همه یهودیهای اون زمان که از ترس جهود جهود کردن جرات رفتن به حمام‌های دیگه را نداشتندو این پشتکار و خدمت بزرگی که در حق هموطنهاشون کردن! روح خودشون و مرحوم کشور خانم قرین رحمت!ممنون از اطلاعات خوبتون

    شهریار: سلام و سپاس از اشتراک تجربیات خوب شما

  9. سلام
    خیلی متشکرم از زحمات شما برای این رساله از حمام کشوری خیلی آموزنده و خاطره‌انگیز بود و همیشه خواهد بود.
    مرحوم خانم کشوری خاله من بودن که هیچ گاه‌ ایشان را ندیدم و فقط از خاطرات مادر خدا بیاموزم پروانه هلن خداداده شندیم حتا مادر من هم ایشان ندیده بودند چون مرحم خانم کشوری فرزنده ارشدمرحم آقای موسآ خداداده بودن و مادر من آخرین فرزند.
    مادرم تعریف می‌کرد این حمام یه یاد بوده خواهرش کشوری ساخته شده
    خاله کشوری باردار نمشده و تحت درمان بوده در دکتر خارج و داخل ایران تا اینکه یکی از دکترها توصیح میکنه به یک راه درمانی ولی تذکر می‌دهد که این یک ریکَس هست و ممکن خطرناک باشه برای جان خاله کشوری ولی خاله کشوری که براش خیلی مهم بوده که باردار بشه حاظر این عمل را انجام بده ولی متاسفانه
    موفق نمی‌شوند و خاله گشوری جانش را از دست میده ایشان فبل این عمل از شوهر خود آقای سلیمان در خواست میکنه اگر زنده نماند به اسم ایشان که حمام برای زنان یهودی ساخته بشود به دلیل که خودتان کمی در مقاله‌ بالا نوشین.
    در ضمن بااین وجود که منزل ما در اطراف خیابان سیروس نبود چند دفعه با مادرم به این حمام میرفتم خیلی برام جالب انگیز بود هم نوشته و پزوهش شما در این مقاله و دوران کودکی از حمام کشوری ?
    یاد خاله کشوری بخیر و خدا ایشان را رحمت کند خیلی خوشحال میشدم اگر شما به من بتوانید کمک کنید و سال تولد و فوت ایشان را بنویسید واگر میدانید کجا خاک شدن روح شاد و یادش گرامی آمن آمن ?

    شهریار؛ سلام بر شما، سپاس از اشتراک گذاری خاطرات
    تاریخ دقیق را نمی دانم اما مزار هر دو بزرگوار یعنی هم خانم کشوریه و هم آقای سلیمان سنه ای در آرامستان بهشتیه ، خیابان خاوران است

  10. شهرزادقنبری

    همرا با سرپرستی شما،امروزه این حمام زیبا و واقعا بی نظیر بازدید کردم.توضیحات شما در محل حمام و عکسای زیبای شما در این پیج باعث شد بتوانم با کمی قوه تخیل به سال‌های قبل ،به سال‌های اوج این حمام سفر کنم . لذت بردم.خدا قوت به شما و همکارانتان

    شهریار: سلام و سپاس از مهربانی و حضور شما در تورهای ادیان گردی سفرنویس و به امید دیدار و سفری دوباره با شما

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>