ایران تور ، اولین آژانس گردشگری تهران شرکت سهامی مسافرت

شرکت سهامی مسافرت ایران تور

آدرس : استان تهران ، شهر تهران ، خیابان سعدی ، شماره 3 (شماره ۵۴۵) روبروی کوچه خوانساری یا بوشهری

شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران :  ثبت نشده است

مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … :

نامهای دیگر : شرکت سهامی سفر ، ایران تور ، شرکت هواپیمایی ایران ،

رضا افشار و غلامحسین ابتهاج با توجه به نیاز کشور و با مشاهده حرکت کشورها در جهت رونق صنعت هوانوردی در دوران پسا جنگ دوم جهانی، به فکر تاسیس یک ایرلاین ایرانی افتادند. با همین ایده و کسب حمایت دولت و شاه، اولین ایرلاین خصوصی ایران با نام “Iranian Airways” تاسیس کردند.

نهایتاً دولت آمریکا در سال 1328 سازمان عریض و طویلی به نام اداره اصل چهار ترومن برپا کرد که عده زیادی آمریکایی و ایرانی تحصیل‌کرده در آمریکا مانند دکتر جمشید آموزگار و اردشیر زاهدی در آنجا خدمت می‌کردند. برای اجرایی شدن اصل 4، دو ساختمان در ایران ساخته شد، یکی در نبش خیابان آبان ـ ورشو و دیگری نبش تخت جمشید (طالقانی) ـ ایرانشهر.

اولین رییس اداره‌ی اصل چهار دکتر بنت و خانمش در بغداد سوار هواپیمای ایران‌ تور شدند. این هواپیما که 23 نفر سرنشین داشت در حوالی تهران در طرشت دچار برف و بوران شد و سقوط کرد و همه سرنشینان آن کشته شدند. دکتر مصدق هم دستور داد محل سقوط هواپیما در طرشت را گل‌باران کردند.

پیرامون نام (وجه تسمیه) :

مصاحبه با رحیم زهتاب فرد ، یک روز در دفتر کارم نشسته بودم، شخصی که الآن اسمش یادم نیست تلفن زد و گفت: آقای حاج محمد نمازی نامه‏ای برای شما دارند که اگر اجازه دهید بیاورم خدمتتان، ‌گفتم: اتفاقاً نزدیک شما هستم و خودم برای دریافت نامه مراجعه خواهم کرد. این بود که به دفتر ایشان به آدرس خیابان سعدی، روبه روی ایران تور رفتم و بسته قطوری را که حاوی نامه بود دریافت کردم،

دوران و بانی اثر :

امکان بازدید :

پیشینه و تاریخچه :

رضاشاه پس از مراجعت از ترکیه دستور داد یک شرکت غیردولتی تاسیس شود که ضمن عرضه خدمات توریستی، مرکز هماهنگی امور گردشگری و مسافرت در ایران نیز باشد. بر همین اساس از وزیر دربار و عده‌ای دیگر از وزرا، وکلا، سفرا و تجار خواست که چنین شرکتی را به وجود بیاورند و آنها نیز با سرمایه شخصی خود شرکت ایران تور را پایه‌گذاری کردند.

ایران‌تور پیش از اینکه هواپیمایی ایران کار خود را آغاز کند، دفتر خدمات توریستی خود را در اهواز باز کرده بود و بعدها همین دفتر و دفاتر دیگر ایران‌تور تا سال‌ها به‌عنوان نمایندگی كل هواپیمایی ایران در تهران و دیگر شهرستان‌های ایران فعالیت می‌کردند. این شرکت در ابتدا بلیت اتوبوس و بعد ترن می‌فروخت و پس از آغاز هواپیمایی ایران وارد کار فروش بلیت هواپیما گردید.

ایران‌تور پیش از اینکه هواپیمایی ایران کار خود را آغاز کند، دفتر خدمات توریستی خود را در اهواز باز کرده بود و بعدها همین دفتر و دفاتر دیگر ایران‌تور تا سال‌ها به‌عنوان نمایندگی كل هواپیمایی ایران در تهران و دیگر شهرستان‌های ایران فعالیت می‌کردند. این شرکت در ابتدا بلیت اتوبوس و بعد ترن می‌فروخت و پس از آغاز هواپیمایی ایران وارد کار فروش بلیت هواپیما گردید.

قرارداد با TWA

در عالم هواپیمایی مرسوم است که شرکت‌های کوچک و نوپا از تجربه شرکت‌های بزرگ‌تر که در صنعت هواپیمایی جا افتاده‌اند استفاده می‌کنند. هواپیما ایران در سال ۱۹۴۵ زمانی که شرکت فقط روی کاغذ بود، بر پایه‌ی همین فلسفه، برای پیشرفت کار خود تصمیم گرفت از هواپیمایی TWA که در آن زمان یکی از شرکت‌های پیشروی هواپیمایی بود و پروازهای جهانی متعدد و پایگاه مجهزی برای تعمير هواپیما در قاهره داشت، استفاده کند (TWA در سال ۱۹۳۰ از ادغام دو شرکت دیگر آمریکایی به وجود آمده بود و در سال ۱۹۳۹ هوارد هيوز ثروتمند معروف آمریکایی با خرید اکثر سهام شرکت، صاحب‌اختیار کامل شرکت شد. این شرکت بعد از چندین بار ورشکستگی، بالاخره در سال ۲۰۰۱ عملیات خود را به‌طور کامل متوقف کرد و برای همیشه تعطیل شد).

در تاریخ ۲۸ دسامبر ۱۹۴۵ این شرکت با بستن یک قرارداد همکاری و خرید ۱۰ درصد از سهام هواپیمایی ایران، همکاری خود را با شرکت تازه تاسیس هواپیمایی ایران آغاز کرد. از دیگر دلایل که همکاری این دو شرکت را توجیه می‌کرد، این بود که TWA در نظر داشت به‌زودی (فوریه ۱۹۴۶) پروازهای قاهره – پاریس خود را آغاز کند و هواپیمایی ایران درصدد بود پرواز خود را از تهران به قاهره برقرار نماید. به این ترتیب مسافرانی که از ایران عازم اروپا و آمریکا بودند با پروازهای هواپیمایی ایران به قاهره و از آنجا با پروازهای TWA به پاریس می‌رفتند. این ترکیب پرواز مناسبی بود چون مسافران وقتی به پاریس می‌رسیدند امکان پرواز به شهرهای دیگر اروپا و آمریکا را نیز داشتند. فرودگاه قاهره نیز در آن زمان یکی از مهم‌ترین فرودگاه‌های منطقه بود که در مقایسه با دیگر شهرها فرودگاه مجهزتری داشت.

براساس این قرارداد، شرکت آمریکایی متعهد به انجام کارهای بسیاری در ارتباط با هواپیمای ایران شد که عبارت بود از کمک‌های فنی و عملیات اداری. یکی از شرایط دیگر قرارداد این بود که کارهای فنی هواپیماهای خریداری شده هواپیمایی ایران در قسمت مهندسی و تعمیرات هواپیمایی TWA در قاهره انجام شود.

خرید نخستین هواپیمای بازرگانی ایران

پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ ارتش آمریکا در حدود ۱۱۰۰۰ هواپیمای ترابری از نوع DC-3 و DC-4 داشت که در پایان جنگ دیگر کاربرد چندانی نداشتند. برگرداندن این هواپیماها که در فرودگاه‌های مختلف جهان. پارک شده بودند و نگهداری‌شان در آمریکا در درازمدت هزینه هنگفتی دربرداشت، پس بهترین راهکار این بود که آنها را به فروش برسانند و این فرصت بسیار خوبی برای شرکت‌های هواپیمایی بازرگانی موجود جهان و شرکت‌های جدیدالتاسیس هواپیمایی فراهم می‌کرد.

به هر حال، علی وکیلی یکی از اعضای گروه سرمایه‌گذاران و سهامداران هواپیمایی ایران در سفر خود به قاهره سه هواپیمای دوموتوره DC-3 به ارزش تقریبی هرکدام 15000 دلار برای هواپیمایی ایران خریداری کرد. در آن زمان ارزش یک هواپیمای DC-3 مسافری نو بین ۸۰۰۰۰ تا ۱۱۰۰۰۰ دلار بود. خرید این نوع هواپیماها ادامه یافت تا جایی که هواپیمایی ایران در نهایت، صاحب ۱۳ فروند هواپیما شد.

پس از بستن قرارداد و خرید هواپیما، استخدام کارکنان و آمادگی‌های لازم دیگر بیش از یک سال به طول انجامید. در آن زمان در ایران خلبان واجد شرایط به تعداد کافی و نیروی انسانی متخصص در امور هواپیمایی وجود نداشت، بنابراین سریع‌ترین راه‌حل، استفاده از کارکنان آمریکایی بود. اولویت‌ها از این قرار بودند که سه هواپیمای خریداری شده هرچه زودتر در آشیانه TWA در فرودگاه قاهره از هواپیمای نظامی به مسافری تبدیل و سپس تعدادی خلبان و مکانیک واجد شرایط استخدام شود. از طرف دیگر مدیران هواپیمایی ایران بایستی امور اداری و مالی را سازمان می‌دادند و هم‌زمان برنامه‌ پروازها تهیه و اجازه پرواز از کشورهای مقصد و مسیر گرفته می‌شد. ایران‌تور که نمایندگی کل فروش هواپیمایی را داشت، می‌بایست امور فروش را تدارک می‌دید.

از کارهای عمده‌ای که در تهران انجام شده بود یکی چاپ نامه‌های شرکت، بلیت‌ها و بقیه فرم‌های مربوطه مانند مانیفست پرواز و غیره بود. به‌ویژه تهیه طرح و چاپ بلیت‌ها که برای اولین بار انجام می‌شد، کار بیشتری می‌برد چون می‌بایست شرایط مسافرت طبق پیمان ورشو روی آن به دو زبان چاپ می‌شد.

از دیگر کارهایی که توسط شرکت TWA انجام شد خرید مازادهای ارتش در فرودگاه آبادان برای استفاده در مهرآباد بود. این اشیا شامل ابزار و وسایل آشیانه و رمپ مانند فورک‌لیفت و پله، وسایل سوخت‌گیری، تعدادی جیپ و کامیون و مقداری هم کنسروهای غذایی متفاوت برای قسمت کترینگ بود.

بالاخره نخستین هواپیما از سه هواپیمای خریداری شده (به ظرفیت ۲۱ تا ۲۸ نفر) در ماه می ‌۱۹۴۶ به تهران رسید. این پرواز تاریخی هفت ساعت طول کشید. وقتی هواپیما به تهران رسید، در فرودگاه کسی به استقبال آن نیامده بود، چون تلگرامی که از قاهره مخابره شده بود و خبر ورود هواپیما را می‌داد، چند روز بعد رسید.

آغاز پروازهای برنامه‌ای هواپیمایی ایران

در آغاز قرار شد بیشتر پروازها هفته‌ای دو بار انجام شود و شهرهای موردنظر، مشهد، شیراز، اصفهان، بوشهر، اهواز، آبادان و زاهدان باشد. پرواز به تبریز و بندر پهلوی (انزلی) مشکل بود، چون این پروازها را روس‌ها انجام می‌دادند از آن گذشته رفتن هواپیما با خلبان آمریکایی به تبریز طبیعتا کار خطرناکی بود. همه پروازها باید در روز انجام می‌شد، چون هیچ‌کدام از فرودگاه‌ها به‌جز فرودگاه آبادان آمادگی پروازهای شب را نداشتند.

گاهی نیز لازم می‌شد که یک دور پایین روی فرودگاه زده شود تا احیانا اگر گله گوسفند روی باند بود پراکنده شود. همین‌طور پیش از پرواز بایستی اطمینان حاصل می‌شد که شرکت نفت امکان سوخت‌دهی به هواپیما را در این شهرستان‌ها دارد. در آن زمان سوخت موجود در بیشتر فرودگاه‌ها در قوطی‌های حلبی ده لیتری توزیع می‌شد و سوخت‌گیری نیز با دست انجام می‌گرفت، بنابراین مشکل و وقت‌گیر می‌کرد.

همچنین چون دفاتر ایران‌تور نماینده فروش در تمام شهرستان‌های ایران بود بایستی پیش از آغاز پروازها برنامه پروازها در اختیار ایران‌تور قرار می‌گرفت که آنها هم به نمایندگان خود در شهرستان‌ها خبر بدهند تا بلیت بفروشند و ترتیب وسیله حمل مسافران را به فرودگاه بدهند. تا سال‌ها حمل مسافر بین شهر و فرودگاه جزو وظایف ایران‌تور بود که برای این منظور اتوبوس‌هایی را اجاره می‌کردند. از آنجا که ارتباط بین‌شهری هم خیلی مشکل و محدود به تلگرام یا پست بود، بارها اتفاق می‌افتاد که دفاتر نمایندگی در شهرستان‌ها از برنامه پروازها بی‌اطلاع بودند و فقط وقتی هواپیما به بالای شهر آنها می‌رسید متوجه رسیدن آن می‌شدند و به فرودگاه می‌رفتند.

مسئله نبود یک وسیله ارتباطی موثر بین شهرستان‌ها تا چند سال بعد نیز ادامه داشت. حتی در اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل ۱۹۶۰ ارتباط اداره مرکزی با همه شهرهای ایران به‌جز آبادان، با کمک سیستم بی‌سیم مورس هواپیمایی کشوری و با تاخیر انجام می‌شد و گاهی این پیام‌ها به دلایل مختلف بعد از انجام پرواز از شهرستان‌ها به دست دفاتر هواپیمایی در آن شهر می‌رسید. دفتر آبادان استثنائا از تلکس‌سیتا (SITA) شبکه جهانی مخصوص هواپیمایی‌ها بهره‌مند بود؛ آن هم به این دلیل که سیتا جهت سرویس‌دهی ارتباطی به پروازهای بین‌المللی SAS، KLM و بريتيش‌ایرویز در آبادان مرکز داشت و وقتی هواپیمایی ایران دفتر خود را در سال ۱۹۵۸ در آبادان باز کرد، توانست از این سرویس استفاده کند.

پروازهای جنوب پس از حرکت از تهران به اصفهان و شیراز می‌رفت، شب را در شیراز می‌ماند، روز بعد به طرف بوشهر، آبادان و اهواز می‌رفت و همان روز از اهواز مستقیما به تهران مراجعت می‌کرد. همین پرواز گاهی برعکس انجام می‌شد؛ به این ترتیب که اول به اهواز و آبادان پرواز می‌کرد و با گذراندن شب در آبادان، روز بعد از راه بوشهر، شیراز و اصفهان به تهران مراجعت می‌کرد. افزون بر این پروازها، یک سرویس در هفته نیز به زاهدان انجام می‌شد.

* تارنما ها :

آیا می دانید که هزینه مسافرت شما از تهران تا استانبول بیش از ۲۲۰ تومان نیست. شرکت ایران تور حاضر است شما را با مبلغ 260 تومان به از تهران به قاهره برساند. برای کسب هر گونه اطلاعات به شرکت ایران تور، خیابان سعدی مراجعه فرمائید – تلفون ۸۲۲۱

کاربری

کاربری فعلی

شرکت‌های مسافربری «ایران تور» و «کشورتور» در این خیابان سرگرم کار بودند

گاراژ مسافربری ایران تور در ناصرخسرو

مالک اثر

روزنامه ایران به تاریخ۲۱ مرداد ۱۳۱۵ می نویسد: اخیرا در طهران شرکتی به منظور تأسیس یک موسسه مسافرتی برای تسهیل مسافرت و سیاحت در ایران و جلب سیاحان خارجی بنام شرکت سهامی ایران تور با سرمایه یک‌میلیون ریال که سهم آن به یک هزار سهام هزار ریالی تقسیم می شود تأسیس گردیده است.
این موضوع را می توان نقطه عطفی در روند سفر و گردشگری در ایران تلقی کرد. حالا جماعت مسافر می توانست تجربه سفر دسته جمعی با وسیله‌ای مدرن و امروزی را در کنار دیگران به دست آورد و این یعنی سفری کوتاه ، ایمن و مطمئن و به دور از خطرات پیش بینی نشده احتمالی در سفر با چارپایان در کنار ترس همیشگی از هجوم راهزنان .
مطلب روزنامه ایران با عکسی از اتوبوسی که به اتوبوس های مدارس آمریکا شباهت دارد مزین شده که روی بدنه آن نام ایران‌تور به فارسی و لاتین نقش بسته است. وسیله ای که قطع به یقین رویاهای ایرانیان آن زمان را به واقعیت تبدیل کرده و فرصتی را برای ایشان فراهم کرده تا بتوانند به دورترها سفر کنند و آنچه را که پیشتر فقط از زبان خسته آنهایی که از راه های دور و دراز سفر برگشته بودند شنیده بودند ببینند

مالک فعلی اثر

منابع و سرچشمه ها درباره شرکت سهامی سفر ایران تور

رحیم زهتاب فرد، افسانه مصدق، نشر علم، 1376، ‌ص 488 تا 506

گفتگو با رحیم زهتاب فرد موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

اطلاعات شرکت های ثبتی ایران رسمینو

اطلاعات هفتگی تاریخ ۳ مرداد ۱۳۳۱ مقاله نگاهی به حوادث قیام ۳۰ تیر 1331

نگاهی اجمالی به پیشینه گردشگری دولتی در ایران ، قدیر افروند

چند سال قبل به سفارش مدیر کل وقت استان در تدارک پرونده ی ثبت میراث معنوی برند”ایران تور “با پیشینه 1315 ه.ش، اولین شرکت خدمات مسافرتی ایران مدعی”اولین ها” بودیم و این که مدیرانش مدعی اند حتی سفر رضاخان به ترکیه را هم این شرکت برنامه ریزی کرده است.این یعنی قدمتی هشتاد ساله در این بخش!اما براساس اسناد و مدارک موجود و پژوهش های اموجود، گردشگری در ایران روندی اجمالی بشرح زیر داشته است:

1-در سال 1306″هتل قرن بیستم“و سپس ” کافه نادری“(مهمانخانه نادری) در تهران تاسیس شد.
2- در تاریخ3/7/1307 توسط بلدیه تهران مقررات و ضوابط تاسیس کافه و رستوران وضع گردید.
3- اداره جلب سیاحان خارجی و تبلیغات ؛ در سال ۱۳۱۴ در بدنه وزارت داخله (کشور) تشکیل شد. دولت وقت با هدف جلب سیاحان و شناساندن مفاخر و تمدن کهن ایران به خارجیان اقدام به تأسیس آن نمود

4-” كانون جهانگردي و اتومبيلراني جمهوري اسلامي ايران“، در سال 1314 خورشيدي (1935 ميلادي) همزمان با افزايش جمعيت در دنيا و گسترش علايق كشورها به امور گردشگري و جهانگردي كه با توسعه جاده‌ها و راه‌هاي مواصلاتي ميان برخي كشورها همراه بود و به منظور ايجاد تسهيلات براي جهانگردان در سطح بين‌المللي، در ايران تأسيس شد.اين نهاد از همان زمان به عضويت سازمان‌هاي بين‌المللي FIA (فدراسيون بين‌المللي اتومبيلراني) و AIT (اتحاديه بين المللي جهانگردي) وابسته به سازمان ملل متحد UN درآمد و فعاليت رسمي خود را در سطح جهان آغاز كرد.

5-از سال 1315 موسسه مهمانخانه ها با بهره برداری از مهمانخانه های دربند،گچسر،چالوس و رامسر فعالیت هتل داری خود را آغاز کرد وسپس مهمانخانه های بابلسر،شاهی و آمل ایجاد شده است.بعدا” در جریان جنگ جهانی کافه های زیادی در تهران ایجاد شد از جمله کافه های کنتینانتال در خیابان اسلامبول و کافه لقانطه در میدان بهارستان عمارت نظامیه و سپس گراند هتل در خیابان لاله زار احداث شد .

6- شورای جهانگردی ؛ در سال ۱۳۲۰ توسط اداره سیاسی در داخل وزارت کشور تأسیس شد که هفته‌ای یکبار تشکیل جلسه می‌داد.

7- اداره امور جهانگردی ؛در سال ۱۳۳۳در وزارت کشور تاسیس شد. با توجه به اهمیت روزافزون جنبه‌های اقتصادی و تحکیم مبانی حسن تفاهم میان مردم کشورهای مختلف، مورد توجه دولت وقت قرار گرفت. از جمله اقدامات این اداره «تدوین قوانین و مقررات ورود و اقامت اتباع بیگانه» بود. در سال ۱۳۴۰«شورای جهانگردی» در اداره امور جهانگردی وزارت کشور با ترکیب ۱۲ نفر از نمایندگان وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی بعلاوه سه نفر از افراد صاحب‌نظر و مطلع در امر جهانگردی  تشکیل شد. حسب تصویب‌نامه هیئت وزیران وقت، این شورا وظیفه تعیین خط و مشی و برنامه‌های اجرایی اداره امور جهانگردی وزارت کشور را در سطح عالی نظارت بر عهده گرفت.

8- وزارت اطلاعات ؛ در مورخ 27/12/1342 بر اساس مصوبه مجلس شورای ملی به منظور شناساندن تمدن و فرهنگ کشور و هدایت افکار عمومی و تمرکز کلیه امور و وسایل تبلیغاتی و انتشاراتی تشکیل شد.

9- سازمان جلب سیاحان ؛در سال 1344 ه .ش” تحت نظر مستقیم نخست وزیر .

10- وزارت اطلاعات و جهانگردی ؛ در سال 1353  از الحاق سازمان جلب سیاحان به وزارت اطلاعات تشکیل شد.سازمانهای وابسته به وزارت اطلاعات و جهانگردی در آن زمان عبارت بودند از:

الف) سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران(در سال 1358 بموجب اصل 175 قانون اساسی زیر نظر مشترک قوای سه گانه قرار گرفت)؛ ب) شرکت سهامی چاپخانه وزارت اطلاعات و جهانگردی ؛ ج) سازمان خبرگزاری پارس ؛ د) مدرسه عالی خدمات جهانگردی و اطلاعات ؛ ه) شرکت سهامی گشتها ؛ و) شرکت سهامی تاسیسات جهانگردی ؛ ز) شرکت سهامی مرکز خانه های ایران ؛ ح)سازمان مراکز جهانگردی برای ورزشهای زمستانی .

11- در 21/1/1358 بموجب مصوبه شورای انقلاب اسلامی شرکت سهامی گشتها، شرکت سهامی تاسیسات جهانگردی، شرکت سهامی مرکز خانه های ایران و سازمان مراکز جهانگردی برای ورزشهای زمستانی در یکدیگر ادغام و ” سازمان مراکز ایرانگردی و جهانگردی” وابسته به وزارت اطلاعات و تبلیغات (جهانگردی) تشکیل شد.

12- وزارت ارشاد ملی ؛ در7/3/1358 از وزارت اطلاعات و جهانگردی تغییر نام یافت. در 6/8/1358 مدرسه عالی خدمات جهانگردی به وزارت فرهنگ و آموزش عالی منتقل گردید.

13- در 15/10/1358 امور حج و زیارت از سازمان اوقاف وابسته به نخست وزیری منتزع و وابسته به وزارت ارشاد اسلامی تحت نام “سازمان حج و زیارت” گردید.

14- وزارت ارشاد اسلامی ؛ در سال 1359  از تغییر نام وزارت ارشاد ملی شکل گرفت.

15- در سال 1363 سازمان اوقاف از نخست وزیری منتزع و با سازمان حج و زیارت ادغام و سازمان حج و اوقاف و امور خیریه وابسته به وزارت ارشاد اسلامی تشکیل گردید.

16- سازمان میراث فرهنگی ؛ در سال 1364 تشکیل و اداره حفظ میراث فرهنگی شهرستانها، اداره کل موزهها، اداره کل کاخها، اداره کل بناهای تاریخی از وزارت ارشاد اسلامی منتزع و به این سازمان وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی منتقل شد.

17- “وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی”در 12/12/1365 تشکیل شد.

سازمانهای وابسته به این وزارتخانه عبارتند از:سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی،سازمان حج و اوقاف و امور خیریه،سازمان مراکز ایرانگردی و جهانگردی،سازمان چاپخانه و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.

18- در 15/8/1370 بموجب مصوبه شورایعالی اداری “سازمان حج و اوقاف و امور خیریه” به دو سازمان «حج و زیارت» و «اوقاف و امور خیریه» تفکیک گردید.و در30/4/1374 به موجب مصوبه شورایعالی وظایف معاونت امور بین الملل وزارت ارشاد اسلامی با تشکیل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی واگذار گردید.

19- سازمان ایرانگردی و جهانگردی ؛ در 29/3/1378 تشکیل و به موجب مصوبه شورایعالی اداری وظایف معاونت سیاحتی و زیارتی بدان محول گردید.

20- سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ؛ _{در سال ۱۳۸۲ از ادغام سازمان ایرانگردی و جهانگردی و سازمان میراث فرهنگی سابق با کلیه اختیارات، تعهدات، امکانات، نیروی انسانی و… از بدنه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا و زیر نظر ریاست جمهوری تحت عنوان «سازمان میراث فرهنگی و گردشگری» فعالیت خود را آغاز نمود. که حسب ماده ۳ قانون تشکیل سازمان، شورایی تحت عنوان «شورایعالی میراث فرهنگی و گردشگری» مقرر شده است.}

21- سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری؛_{در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۸۵ بر اساس مصوبه شورای عالی اداری کشور “سازمان صنایع دستی کشور“از وزارت صنایع و معادن جدا و به “سازمان  جدید میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری” الحاق گردید.}