باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی

باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی در 1318 خورشیدی تأسیس شد و هدف باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی آشنا ساختن مردم بویژه جوانان به فنون هواپیمایی و تشویق و تربیت آنان به یادگیری این فن بود. از اهداف دیگر باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی آموزش خلبانی بود.
آدرس باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی: استان تهران، شهر تهران، میدان آزادی، بزرگراه لشگری، خیابان فرودگاه مهرآباد، باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی ایران
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی: این باشگاه در فهرست آثار ملی کشور ثبت نشده است.
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … :  E 51″28’08.09  N 35″40’32.06
نامهای دیگر باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی: باشگاه هواپیمایی کشوری، باشگاه ملى هوانوردی، مرکز آموزش فنون و خدمات هوایی کشور، مجتمع آموزشی عالی هوایی ، مركز آموزش مجازی فنون هوایی ،
شماره تماس باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی (مرکز آموزش فنون هوایی فعلی)؛  3-44963782 (021) دانش
پیرامون نام (وجه تسمیه) باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی:
دوران و بانی اثر: باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی در دوره پهلوی اول با دستور رضاشاه پهلوی بنیان گذاشته شد.
امکان بازدید باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی: در حال حاضر وجود ندارد.
پیشینه و تاریخچه باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی؛
باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی در 11 خرداد 1318 ش تأسیس شد و هدف آن آشنا ساختن مردم به ویژه جوانان مستعد به فنون هواپیمایی و تشویق و تربیت آنان به یادگیری این فن بود. ریاست عالیه آن را محمدرضا پهلوی به عهده داشت که در آن زمان ولیعهد بود. هیئت مدیره باشگاه 9 نفر بودند. قرار بود این باشگاه در شهرستانها مراکزی دایر کند، ولی برنامه های آن پس از رویدادهای شهریور 1320 متوقف شد. محمد ابراهیم خان شوکت‌الملک علم پیشنهاد استفاده از خدمات باشگاه هواپیمایی در پست را داد و تا سال 1328 ش، حمل ونقل پست در سراسر ایران به این باشگاه واگذار شد و ارتباط این باشگاه بیشتر با وزارت پست و تلگراف و تلفن بود. ^(منبع1)
در روزنامه اطلاعات، سه‌شنبه 23 مرداد 1318 درباره  تاسیس باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی چنین آمده است؛

در زیر سایه بلند پایه اعلیحضرت همایون شاهنشاهی برای آشنا نمودن مردم به هواپیمایی و تشویق و تربیت آنان به این فن، باشگاه هواپیمایی کشوری ایران تشکیل می‌شود. به‌موجب اساسنامه باشگاه اینک هیأت مدیره باشگاه تعیین و حسب الامر متاع مبارک همایونی به ریاست آن مفتخر شده ام. سایر کارمندان به شرح زیر است:
جناب آقای حکمت وزیر کشور ، جناب آقای علم وزیر پست و تلگراف و تلفن ، تیمسار سرتیپ احمد نخجوان کفیل وزارت جنگ ، تیمسار سرتیپ خسروانی کفیل فرماندهی نیروی هوایی ، جناب آقای مرتضی بیات نایب رئیس مجلس شورای ملی ، آقای دکتر صدیق رئیس دانشسرای عالی و برای اداره امور باشگاه آقای دکتر محسن نصر رئیس اداره جغرافیایی و بررسی‌های علمی وزارت کشور برگزیده شده‌اند.
رئیس هیأت مدیره باشگاه هواپیمایی کشوری ایران – ابراهیم قوام

درباره اهميت صنعت هواپيمايي در دوره پهلوي اول و چگونگی توجه دولت به این پدیده نوین، و تاسیس باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی به سخنراني نخست‌وزیر احمد متين‌دفتري در هفتمين جلسه پرورش افكار به تاريخ ٢٥ مرداد ١٣١٨ خورشیدی مي‌توان اشاره كرد. متين‌دفتري در اين جلسه که با حضور پاره‌ای از وزيران و رجال تشكل شده بود درباره اهميت باشگاه هواپيمايي و لزوم آموزش فن خلباني براي جوانان سخن راند. اين سخنراني در روزنامه اطلاعات به تاریخ ٢٦ مرداد ١٣١٨ خورشیدی چنين بازتاب یافته بود؛

اين اختراع بزرگ، انقلاب عظيمي در جهان بشريت ايجاد كرده و در پيشرفت فرهنگ عمومي و وحدت ملي تأثير شاياني داشته است … لذا سازمان پرورش افكار وظيفه خود مي‌داند افكار عمومي را از نظر تربيت ملي به استقبال از اين باشگاه نوين تشويق و دعوت كند مخصوصا اينكه بنگاه در پرتو توجهات اعلي‌حضرت شاهنشاهي قدم به عرصه وجود گذاشته است. در ضمن بودجه اين باشگاه از طريق مبالغي كه براي اصلاحات و تاسيسات نوين در نظر گرفته تأمين مي‌شود.

مرکز آموزش فنون و خدمات هوایی کشور با نام باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی و بعد باشگاه هواپیمایی کشوری، در خرداد سال 1318 تاسیس و اساسنامه آن نگاشته شد و پس از تجهیز اولیه در مهر همان سال با ریاست سناتور بیات در جایگاه هیئت مدیره و مدیریت عاملی سناتور صدیق افتتاح شد و از 15 آبان 1318 شروع به جذب دانشجو کرد و تا به امروز با نام مرکز آموزش و خدمات هوایی کشور وابسته به شرکت فرودگاه های کشور به حیات خود ادامه داده است

باشگاه هواپیمایی در اردیبهشت 1321 فعالیت مجدد خود رو که به دلیل وقوع جنگ جهانی متوقف شده بود از سر گرفت و شعبه ای از خود رو در اصفهان افتتاح کرد نام سازمان بعد ها به باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی تغییر کرد

با پولی که مستقیماً از مردم جمع‌آوری شد، ۲۵ فروند هواپیما از آمریکا به بهای مجموعاً ۱۲۸۱۵۱دلار و وسائل و تجهیزات لازم برای فرودگاه و قطعات یدکی به بهای ۳۶۵۴۷۳۱ ریال خریداری شد. زمین کنونی فرودگاه مهرآباد به مساحت یک میلیون و چهارصد هزار متر مربع انتخاب و با هزینه پنج هزار و ششصد تومان تسطیح شد.[۳] حدود هزار نفر برای آموزش خلبانی ثبت‌نام کردند که از میان آن‌ها چهارصد نفر در پرواز همراه با خلبان شرکت کردند و تا سال ۱۳۲۰ بیست و شش نفر آموزش دیدند و توانستند به صورت مستقل پرواز کنند. اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ روند کار باشگاه را متوقف کرد. تا آذر ۱۳۲۰ ۲۷۶۸۸۴۵۲ ریال از ایرانیان داخل و ۵۷۵۳۴۸ ریال از ایرانیان خارج از کشور برای راه‌اندازی باشگاه هواپیمایی پرداخت شده بود. آموزشگاه و آسایشگاه خلبانی در فرودگاه مهراباد در حال ساخت بود و تا آذر ۱۳۲۰ ۲۸۴ هزار و سیصد تومان هزینه برداشته بود.[۳] در پایان سال ۱۳۲۱ باشگاه هواپیمایی دوازده خلبان و هجده مکانیسین داشت و آموزشگاه خلبانی‌اش با دوازده هواپیمای آموزشی برقرار بود. دوازده هواپیمای دیگر این آموزشگاه در همان زمان به وزارت پست و تلگراف فروخته شد

ریاست محمود افشارطوس،
غلامرضا پهلوی فرزند پنجم رضاشاه و تنها فرزند توران امیرسلیمانی، نیابت ریاست عالیه باشگاه هواپیمایی کشوری و همچنین نیابت ریاست عالیه باشگاه سوارکاران و ریاست عالیه کمیته المپیک ایران را عهده دار بود (کتاب رضاشاه کبیر یا ایران نو ، صفحه 227)

محمدحسن گنجی  1345-1357 عضو و دبیر شورای عالی باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی.
اکرم منفرد آریا از اولین بانوان خلبان ایران برای اولین بار در این باشگاه آموزش دیده است دوره‌های پرواز با هواپیمای گلایدر یا بدون موتور را در باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی دوشان تپه گذراند و گواهینامه گرفت(تارنمای پلاک 52 گفتگو با اکرم منفرد آریا)

‌شرح کلی برنامه فرودگاه‌ها در دوران برنامه پنجم به شرح جدول شماره 9 است و در ضمن به منظور آموزش کادر فنی هواپیمایی پیش‌بینی لازم برای‌آموزشگاه عالی هواپیمایی کشوری و باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی در فصل آموزش و پرورش به عمل آمده است. (بند ج برنامه پنجم فرودگاه‌ها و هواپیمایی ، خلاصه برنامه پنجم عمرانی کشور در سال 1352)

رئیس و مدیران باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی؛
اولین رئیس باشگاه هواپیمایی، محمدرضا پهلوی
اولین رئیس هیأت مدیره باشگاه هواپیمایی کشوری ایران، ابراهیم قوام
اولین مدیر عامل باشگاه هواپیمایی؛ شیخ عبدالله صدرالادباء (عبدالله یاسایی)
نایب رئیس باشگاه هواپیمایی؛ محمد ابراهیم خان شوکت‌الملک (وزیر پست و تلگراف وقت)

* تارنما ها :

مجله آسمان ایران نشریه اختصاصی و داخلی باشگاه هواپیمایی کشوری (باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی بود) که در سال 1343 انتشار آن آغاز و آخرین شماره در سال 1357 منتشر شد. صاحب امتیاز مجله آسمان ایران ابوالقاسم تفضلی بود. بعدها دوباره مجله آسمان ایران بازنشر شد.

اولین دوره مسابقات رسمی هواپیمای مدل رادیو کنترل و نمایش های هوایی در ایران اولین دوره مسابقات هواپیمای مدل رادیو کنترل در ایران در تابستان ۱۳۵۳ در یکی از روزهای جمعه از صبح در محل فرودگاه دوشان تپه برگذار شد . این نمایش و مسابقات هواپیمای مدل به همت باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی سابق جهت بسط و توسعه فنون هوانوردی و ایجاد علاقه در جوانان به امور هوانوردی تحت سر پرستی تیمسار رفعت  (علی‌اصغر رفعت نقدی) برگزار شد.
باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی اصفهان در تاریخ 20 فروردین ماه 1335 افتتاح شده است. (مرکز بررسی اسناد تاریخی ، جلسه هفتگی کلوپ روتاری)

پنجمین شعبه باشگاه در استان کرمانشاهان افتتاح شد

بهروز نقدی‌بیک از دانش آموختگان این باشگاه بود

کاربری

کاربری فعلی

مالک اثر
بعد از سال 1357 به مجتمع آموزشی عالی هواپیمایی کشور تغیی رام پیدا کرد و بعد از چند سال به دو مجموعه تقسیم شد؛
دانشکده صنعت هوانوردی و مرکز آموزش فنون و خدمات هوایی و در اوایل دهه 80 به اداره کل وارسی پرواز و خدمات هوایی تغییر نام داد.

مرکز آموزش فنون و خدمات هوایی دیگر بورسیه قبول نکرد،
ساختمان اداره مرکزی باشگاه در 2 طبقه بنا شده بود که در دهه 90 ساختمان تخریب و ساختمان شرکت فرودگاه های کشور جای آن ساخته شد

مالک فعلی اثر
دانش آموختگان جمشید آرین اصل ،

منابع و سرچشمه ها؛

1. اساسنامه باشگاه هواپیمایی کشوری ایران ص 120 محبوبی اردکانی ، ج 3، ص 58 و 59
2. روزنامه اطلاعات، سه‌شنبه 23 مرداد 1318
3. روزنامه اطلاعات به تاریخ ٢٦ مرداد ١٣١٨ خورشیدی

صفحات مجازی باشگاه هواپیمایی شاهنشاهی؛
دانشکده صنعت هواپیمایی کشور در فیسبوک Civil Aviation Technology College.
سایت دانشکده صنعت هواپیمایی کشور www.catc.ac.ir
ت

این صفحه هنوز به صورت کند و کاو ریزبینانه ، ‌سفرنویسی نشده است