زندگي درميان وسايل چوبي (موزه مردم شناسی آلاشت)

پس از ورود به شهر آلاشت به قسمت پايين شهر برويد، محله پهلوان خيل در انتهاي جاده پايين آلاشت و در غرب شهر واقع شده است. جاده به گونه اي طراحي شده که شهر را از پايين دور مي زند و به ميانه آن مي رسد. پس از خريد يک بليت هزار توماني مي توانيد وارد عمارت موزه آلاشت شويد، عمارتي در دو طبقه با حياطي به ابعاد 18 در 18 متر و يک گلابي وحشي در مرکز حياط موزه مذکور با خرپاي چوبي در دوران قاجار بنا شده است و متعلق به پدربزرگ رضاشاه معروف به مراد علي خان بوده که بعدها اين عمارت در اختيار مصطفي خان برادر عباسعلي خان پدر رضاشاه قرار مي گيرد.

مي توان ضمن بازديد از داخل خانه اي قديمي و سنتي، با ابزارهاي زندگي سنتي اهالي قديمي اين روستا هم از نزديک آشنا شد و انواع ابزارهاي ريسندگي، ظرف هاي فلزي و چوبي، چراغ هاي نفتي و گردسوز، داس و تبر و ترازو و چرتکه و غيره را از نزديک مشاهده کرد. نکته قابل توجه اين است که در اين موزه اشيا بيش از همه چوبي هستند چون در اين منطقه جنگل راش به وفور وجود دارد و بيشتر لوازم مردم چوبي است. براي مثال، ما در اين منطقه مس و مسگر نداشته ايم و بيشتر ادوات چوبي است. در اين موزه يك مشک چوبي وجود دارد به نام تلم که تنه درختي را خالي کرده اند و براي گرفتن چربي شير از آن به عنوان «مشک» بهره مي برند. جوله نيز پارچ چوبي است که در اندازه هاي مختلف در اين موزه قابل رويت است.

پيشينه عمارت
طبقه دوم ساختمان موزه در سال 1336 بر اثر زلزله تخريب شد و در سال ۱۳۴8، وزارت فرهنگ و هنر به دستور وزارت دربار ساختمان را خريد و در همان سال هم شهر آلاشت به عنوان تنها بافت تاريخي استان مازندران، با شماره 867 ثبت ملي شد. از سال ۴۹ تا ۵۳، طبقه دوم را بر اساس بافت قديمي بازسازي کرده البته در بافت آن تغييري ايجاد نگرديد. در سال ۵۳ اين ساختمان به عنوان يک ساختمان فرهنگي و با عنوان موزه رضا شاه پهلوي احيا و تا سال ۵۸ فعاليت مي کند. پس از پيروزي شکوهمند انقلاب يک سال به عنوان دبيرستان استفاده مي شود و در اين سال بدترين تخريب ها در ساختمان اتفاق مي افتد.
اين موزه نوروز سال ۸۸ با هدف معرفي مردم شناسي و شيوه هاي زندگي مردم منطقه آلاشت و سوادکوه راه اندازي شد، بخشي از اشياي موزه را اهالي به موزه اهدا کرده اند و بخشي را نيز سازمان ميراث فرهنگي از تهران و استان هاي ديگر آورده است. در سال گذشته بالغ بر 35 هزار نفر از موزه مردم شناسي آلاشت بازديد داشته اند. اشياي داخل موزه مربوط به گذشته اهالي همين منطقه است. اين اشيا دو بخش عمده هستند؛ يکي مربوط به زندگي روزمره و يکي صنايع دستي. از اشياي داخل موزه مي توان به منبرهاي چوبي حسينيه هاي آلاشت و چکمه هاي نظامي سرتيپ همت الله پهلوان، سماور قديمي، چراغ نفتي، کتري مسي، پارچ چوبي، آفتابه لگن قديمي و… به علاوه اشياي چوبي موزه اشاره کرد. قديمي ترين شيء موزه نردباني است قديمي به نام «کاتي» به معناي بخش بخش که نوعي نردبان است و ۳۵۰ سال قدمت دارد و از چوب گلابي وحشي ساخته شده است (همان درختي که در وسط حياط ساختمان موزه قرار دارد).

حق استفاده از این مطلب متعلق به روزنامه ایران است و هرگونه دخل و تصرف در آن پیگرد قانونی دارد.

گزارش کامل موزه مردم شناسی آلاشت (خانه زادگاه رضا پهلوی) را در اینجا بخوانید.