عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
3350 سفر
175400 همسفر

ایستگاه تاریخی راه آهن قم، قربانی نوسازی

اصالت ایستگاه تاریخی راه آهن قم، قربانی نوسازی شد. سردر دو رنگ ساختمان ایستگاه راه آهن قم، که قدمتی نزدیک به یک قرن دارد، به بهانه نوسازی، کاشی کاری شد! ایستگاهی که یکی از توقفگاه های اصلی، در مسیر انتقال جنازه رضا شاه به محل تدفین و تشییع آن بود.

ایستگاه تاریخی راه آهن قم، قربانی نوسازی
ایستگاه تاریخی راه آهن قم، قربانی نوسازی

ساختمان ایستگاه راه‌آهن قم یکی از ایستگاههای بخش جنوبی راه‌آهن سراسری ایران است و پس از ساخت مسیر یزد، کرمان، اصفهان و بندرعباس تا چند سال قبل و پیش از ساخت خطوط جدید نقطه تلاقی کلیه قطارهای باری و مسافری جنوب به شمال کشور بود.

تشییع جنازه رضاشاه پهلوی در ایستگاه راه آهن قم
تشییع جنازه رضاشاه پهلوی در ایستگاه راه آهن قم

در اردیبهشت سال 1329 کالبد رضا شاه پهلوی با قطار به ایستگاه راه آهن قم رسید و مراسم تشییع از ایستگاه راه آهن قم تا حرم آغاز شد و پس از طواف در حرم حضرت معصومه جسد رضاشاه پهلوی به ایستکاه بازگردانده شد تا برای تدفین در شهرری تهران اقدامات بعدی صورت پذیرد.

تشییع جنازه رضاشاه پهلوی در ایستگاه راه آهن قم
تشییع جنازه رضاشاه پهلوی در ایستگاه راه آهن قم

فیلم کامل مراسم تشییع رضا شاه در ایستگاه راه آهن و شهر قم را در لینک زیر ببینید.

در نهایت امر ایستگاه تاریخی راه آهن قم در 15 مهر ماه سال ۱۳۹۷ با شماره ۳۱۸۳۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. عمار کاوسی معاون وقت میراث فرهنگی استان قم پس از ثبت ایستگاه اعلام کرد؛ ایستگاه‌ راه‌آهن قم نمادی از میراث‌فرهنگی استان به شمار می‌رود و به خاطر معماری ارزشمند این ایستگاه‌ قدیمی، می‌توان از آن بهره‌برداری اقتصادی کرده و به جذب گردشگر کمک کرد. ایستگاه‌ راه آهن قم و شبکه‌ حمل و نقل آن به عنوان نمادی از توسعه استان به حساب می‌آید و هرگونه سهل انگاری در مورد آن منجر به تخریب بخشی از تاریخ قم می شود.

ساختمان تاریخی ایستگاه راه آهن قم
ساختمان تاریخی ایستگاه راه آهن قم، عکس عمار بوشهریان

این باستان شناس در گفتگو با خبرگزاری فارس افزود؛ باید از هرگونه دخل و تصرف و مرمت آثار تاریخی، بدون مشاوره با سازمان میراث فرهنگی جلوگیری کرد چرا که اعمال ساخت و ساز غیرکارشناسانه و سلیقه‌ای آثار تاریخی را در معرض نابودی قرار می‌دهد.

جداره ارزشمند ساختمان تاریخی ایستگاه راه آهن قم
جداره ارزشمند ساختمان تاریخی ایستگاه راه آهن قم، عکس مصطفی مداح نظری

اما شوربختانه در سالهای گذشته نماد راه آهن ایران که در بالای دو پنجره نمای اصلی رو به میدان قرار داشت، حذف فیزیکی و سپس طاق ورودی که با سنگهای سفید و قهوه ای رنگ به صورت “راه راه” مزین شده بود، حذف و به جای آن کاشیکاری با نقوش اسلیمی نصب شد.

ایستگاه تاریخی قم قبل از مذهبی سازی
ایستگاه تاریخی قم قبل از مذهبی سازی

بانو شفق متولی کارشناس ارشد شهرسازی و معماری در گفتگو با سفرنویس افزودند؛ تزئینات قبلی و اصیل با کنتراست زیاد تداعی ریل راه آهن می کرد اما سردر فعلی بیشتر مناسب حسینیه و مسجد است و تغییرات فعلی ایستگاه راه آهن قم ، منطبق با نگاه حاکم بر شهر مذهبی قم است، هر طاق ورودی، نشانی از  فضای معماری مختص به خود را دارد و نماد ورودی راه آهن با مسجد و یا بازار کاملا متفاوت است، در این بازسازی، بنایی را تبدیل به یک بنای دیگر کرده اند و با تغییر تزئینات طاق و حذف آجرتراش ها در زیر تابلوی راه آهن و تغییر مصالح اصلی، سردر ورودی راه آهن قم ، بنایی جدا افتاده از یالهای چپی و راستی ورودی اصلی شده است.
لازم به ذکر است در همان سال، برای افزایش ظرفیت سالن، در بخش سکوها عمارتی ساخته و بنای اصلی ایستگاه الحاق شد، بنایی با جداره کامپوزیت فلزی، که بنایی نا همگون با این اثر تاریخی است.

ساختمان الحاقی در ایستگاه تاریخی راه آهن قم با کامپوزیت
ساختمان الحاقی در ایستگاه تاریخی راه آهن قم با کامپوزیت

آقای رحمانی مدیر روابط عمومی ایستگاه راه آهن قم در گفتگو با سفرنویس اعلام کردند؛ این تغییرات براساس تصمیمات مدیریت وقت بوده و برای جلوگیری از موارد این چنینی تاکنون، بخشنامه یا دستورالعملی از طرف مدیران میراث ابلاغ نشده است و پس از ثبت ایستگاه راه آهن قم در سال 1397 هیچ گونه تغییراتی در بنا داده نشده است.
حمید یزدانی سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قم نیز در گفتگویی اعلام نمودند؛ در اوایل دهه 90 بخشنامه ای توسط وزارت را و شهرسازی برای یکسان سازی تمامی ایستگاه های راه آهن ایران ابلاغ و پروژه نوسازی در همان زمان انجام شده است و در زمان ثبت نیز اطلاع دقیقی از اصالت گذشته وجود نداشته و ایستگاه قم باتوجه به وضع موجود ثبت ملی شده است و درصورت تامین اعتبار و ابلاغ، ایستگاه به حالت اولیه برخواهد گشت.

طرح حذف کامپوزیت شرکت بوم پاد
طرح حذف کامپوزیت شرکت بوم پاد

در سال گذشته شرکتی به نام مهندسین مشاور بوم پاد، طرحی برای حذف کامپوزیتهای سمت سکو ارائه کرده که تاکنون اجرا نشده است.
نکته) ایستگاه راه آهن شهر اراک هم از نظر الگوی ساخت شبیه به ایستگاه راه آهن شهر قم بود که کلا به اسم بازسازی منهدم شده است، یعنی آجرها حذف و سنگ مرمر شده و جالب تر اینکه با همین وضعیت ثبت ملی هم شده!

ایستگاه راه آهن شهر اراک
ایستگاه راه آهن شهر اراک

امیدواریم مدیران فعلی راه آهن ایران بخشنامه های جدیدی برای تغییر اصالت و هویت عمارتها و ایستگاه های تاریخی صادر نکنند و مدیران ثبت ملی ایران هم در وزارت میراث قبل از تهیه و پرونده و ثبت یک اثر کمی بیشتر تحقیق کنند.
ته نویس اول) راستی نظر شما چیست!؟ اگر تابلوی بالا نبود، شما یاد کدام حسینیه یا مسجد محل زندگی خود می افتادید؟ اینجا همه چیز اسلامی است، حتی ایستگاه راه آهن

این بنای مذهبی، ایستگاه تاریخی راه آهن قم است
این بنای مذهبی، ایستگاه تاریخی راه آهن قم است

ته نویس دوم) این گزارش به رسم معمول و بدون اجازه و با افتخار تقدیم می شود به دوست عزیز و آگاه عالیجناب سعید شریفی، به امید دیدار و سفری دوباره با شما

اینجا را با دوستان خود به اشتراک بزارید

همسفران

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>