عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
413 سفر
19198 همسفر

علیرضا خان قوانلو ایلخانی قاجار عضدالملک

علیرضا عضدالملک (علیرضا خان قوانلو ایلخانی قاجار عضدالملک) پسر موسی خان دایی ناصرالدین شاه سیاستمدار بزرگ دوره قاجار و اولین نایب السلطنه احمد شاه، وزیر عدلیه ناصرالدین شاه، رابط میان ناصرالدین شاه و عده ای از علما در وقایع تحریم تنباکو، مامور و فرستاده ویژه شاه برای نصب خشت های طلایی برای گنبد عسگرین در کاظمین، خوانسالار و مُهردار ویژه دربار، عهده دار ایلخانی و ایلات قاجار و … بود.

علیرضا عضدالملک
نقاشی علیرضا عضدالملک هنر استاد کمال الملک (محل نگهداری موزه مجلس)

علیرضاخان قوانلو قاجار ملقب به عضدالملک [ ع َ ض ُدُل ْ م ُ ] فرزند میرزاموسی خان و برادر زاده مهدعلیا در سال ۱۲۰۱ ه خورشیدی (۱۲۳۸ ق) متولد شد. از کودکی در دربار قاجاریه به غلام بچگی و پیشخدمتی مشغول بود. در سال ۱۲۷۵ زمانی که ناصرالدین شاه قصد برکناری میرزاآقاخان نوری، صدراعظم خود را داشت علیرضاخان به همراه چند تن دیگر از درباریان، میرزاآقاخان را از این واقعه آگاه کرد و شاه که متوجه این حرکت شده بود دستور تنبیه و اخراج وی را از دربار صادر کرد. در این میان مهدعلیا وساطت کرد و پس از چندی علیرضاخان به دربار بازگشت و در ۱۲۷۸ منصب خوانسالاری نیز برعهده وی نهاده شد. در سال ۱۲۸۴ق که سمت پیشخدمت خاصه را داشت شاه وی را مأمور کرد تا خشتهای طلای گنبد امام حسن عسگری را به سامرا حمل کند.  پس از بازگشت از این مأموریت در سال ۱۲۸۵ پس از درگذشت میرزا محمد حسین قزوینی ملقب به عضدالملک شد و در سال ۱۲۸۹ ق به سمت مُهرداری به جای پاشاخان امین الملک و در سال ۱۲۸۸ ق به سمت خوانسالاری تعیین شد.

علیرضا عضدوالملک نایب السلطنه
علیرضا عضدوالملک نایب السلطنه

عضدالملک در سفرهای عتبات و فرنگستان، شاه را همراهی کرد، در ۱۲۸۸ حکومت مازندران برعهده او قرار گرفت و در ۱۲۹۰ « ایلخان» ایل قاجار شد. از دیگر مناصب وی وزارت عدلیه بود که در سال ۱۳۰۴ق به جای میرزاکاظم خان نوری نظام الملک به آن منصوب شد، وی صندوقى به نام «صندوق عدالت» تاسیس کرد تا هر کس که شکایتى از مقامات دارد عریضه خود را در آن صندوق بیندازد.
در جریان واقعه تحریم تنباکو ناصرالدین شاه او را به عنوان واسطه خود برای مذاکره با روحانیون انتخاب کرد و به همین دلیل چندین بار با میرزا حسن آشتیانی ملاقات کرد و در دوره سلطنت مظفرالدین شاه منصبی نداشت اما سمت ایلخانی وی موجب می‌شد تا به عنوان ریش سفید دربار در مواقع حساس وارد عمل شود. چنانچه در دوره مهاجرت صغرای علما، برای صدور فرمان مشروطه از سوی شاه به عنوان واسطه برگزیده شد. پس از عزل محمدعلی شاه با توجه به صغر سن احمدشاه در ۲۶ تیر ۱۲۸۸ش به نیابت سلطنت وی برگزیده شد. و هئیتی ۲۲ نفره برای مدیریت کشور تشکیل داد.
در سال ۱۳۰۵ ق عضدالملک مُهرداری مُهر آثار همایونی را به سلیمان خان پسر یازده ساله خود واگذار نمود. عضدالملک در شهریور ۱۲۸۹ خورشیدی (رمضان ۱۳۲۸ق) درگذشت و در مقبره‏ ناصرالدین شاه در حضرت عبدالعظیم مدفون گردید
پسران؛ سلیمان خان امیرسلیمانی، امیرمصطفی امیرسلیمانی
دختران؛ ماهتاج امیرسلیمانی (حاجیه فخرالعظم) متوفی ۹ آذر ۱۳۵۰
دامادها؛ میرزا احمدخان علاءالدوله

نامهای دیگر : عضدالملک، ایلخان قاجار، خوانسالار، مُهردار
آثار و اماکن مرتبط با علیرضا عضدالملک:
ستاد معراج شهدا (خانه عضدالملک)؛ در خطر تخریب قرار دارد
حسینیه امیرسلیمانی (مشیرالسلطنه) .

درب ورودی حسینه امیرسلیمانی (مشیرالسلطنه)
درب ورودی حسینه امیرسلیمانی (مشیرالسلطنه)

اراضی سلیمانیه و باغ معروف سلیمانیه در گذشته به نام روستای اصفهانک شناخته می شدند. روستایی آباد در شرق روستای بزرگ دولاب. این روستا با یک رشته قنات پرآب ، آبیاری می شد. با احداث قصر سلطنت آباد، این قنات که از دل اراضی شمیران سرچشمه می گرفت و از دل این قصر عبور می کرد توسط ناصرالدین شاه ضبط شد و آبش به مصرف این قصر رسید در نتیجه اصفهانک خشک شد و تنها نام یادگاری از اصفهان زیبا در اطراف تهران از بین رفت. بعدها علیرضا خان عضدالملک، نایب السلطنه احمدشاه، اراضی این روستا را خرید و با حفر قنات جدیدی آن را احیا کرد و این بار به نام پسرش امیر مصطفی امیرسلیمانی و همچنین پدر به آنجا را سلیمانیه نام نهاد. بعدها در زمان پهلوی اول وثوق الدوله این باغ و اراضی اطراف آن را که بالغ بر ۳۵ میلیون متر و شامل بسیاری از اراضی منطقه ۱۴، منطقه ۱۳ و منطقه ۱۵ می شد را خریداری کرد
آثار و اماکن با ارتباط کم علیرضا عضدالملک:
کتاب سفرنامه عضدالملک به عتبات (در این سفرنامه گزارش سفر خود به عتبات عالیات در سال ۱۲۸۳ ق. که ماموریت داشت، خشت‌های طلایی را که نذر همایونی برای گنبد عسکریین بود، به همراه ببرد، ارائه نموده است. وی در این سفر پس از حرکت از تهران ؛ از شهرهای:ری ،قم ، ساروق، کنگاور، کرمانشاهان، کرند، قصر شیرین، خانقین، بعقوبه، گذشته و در مسیر بازگشت از شهرهای خانقین، قصر شیرین، کرند، کرمانشاهان، کنگاور،همدان ، آوج عبور کرده و سرانجام به تهران وارد می‌شود)

کتاب سفرنامه عضدالملک به عتبات
کتاب سفرنامه عضدالملک به عتبات

وقایع و اتفاقات مربوطه:
عضدالملک از مخالفان جدی اعدام شیخ فضل‌الله نوری بود و پس از این واقعه دستور داد تا مراسم تعزیتی برای وی برپا دارند.
مراسم یابودی در ۲۰ خرداد ۱۳۹۰ در حسینه امیرسلیمانی برای ایشان برگزار شد.
1445443445_telegram کانال خبری تارنمای سفرنویس
کانال اعلام تورهای سفرنویس

همسفران

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>