عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
1470 سفر
87543 همسفر

معین التجار بوشهری

حاج محمدآقا بوشهری ملقّب به معین­ التجار بوشهری و مشهور به حاج محمد دشتی (متولد ۱۲۳۸ه خورشیدی در بوشهر، مرگ ۱۳۱۲ در تهران)
آثار و اماکن مرتبط با معین التجار بوشهری:
خانه معین التجار بوشهری آدرس: استان تهران، شهر تهران، خیابان لاله­ زار، کوچه بوشهری، پلاک ۷

آثار و اماکن با ارتباط کم معین التجار بوشهری:

وقایع و اتفاقات مربوطه معین التجار بوشهری:

زندگی نامه معین التجار بوشهری:

معین التجار بوشهری
معین التجار بوشهری

پدر  معین التجار بوشهری حاج محمدرحیم دهدشتی از تجار و اعیان بوشهر (اصالتاْ کهگیلویه ای) بود، معین التجار بوشهری به علت ورشکستگی پدر جلای وطن می کند، مدتی در نجف در حرم حضرت امیر به شغل کفش­داری زوّار مشغول بود. سپس به بوشهر بازگشت و در دستگاه حاج محمدمهدی ملک التجار مشغول کار شد، در سال ۱۲۶۶ به بغداد رفت و کار تجارت را پیشه کرد.
معین التجار بوشهری به بوشهر بازگشت و از ملک التجار سوم، حدود ۴۰۰ هزار روپیه سهم ملکی جان را گرفت و در کنار وی به امر تجارت پرداخت.معین التجار بوشهری به مدت ۸سال (۱۳۱۷ تا ۱۳۲۵ ق) رئیس التجاری بوشهر بود و به «سلطان اقتصاد جنوب» ملقب شد. ثروت واقعی او در اطراف اهواز و خلیج فارس سر به یک میلیون تومان می­زد.
معین التجار بوشهری در دستگاه ناصرالدین­شاه از قدرت و نفوذ زیادی برخوردار بود و توانست از این جایگاه خود استفاده کرده و امتیازات زیادی بگیرد که از جمله آنها امتیاز «کمپانی ناصری» بود که در ۷ رمضان ۱۳۰۷ ق/ ۲۸ آوریل ۱۸۹۰ م. به او داد و وی را به ظاهر شریک در امتیاز کشتیرانی کارون کرد؛ معین التجار بوشهری می­بایست یک اسکله، یک کاروانسرا و دکاکین به قدر ضرورت بسازد؛ در رابطه با مال التجاره کشتی­ها، از بابت «بار، عدلی یک شاهی» و از بابت قماش، «عدلی صد دینار» بگیرند و البته «حجاج و زوار را معاف دارند»
معین التجار بوشهری به علت مخالفت با قوام­ا لملک شیرازی در سال ۱۲۷۷ به تهران آمد و قریب سی­هزار متر از باغ لال ه­زار را که امروز حد فاصل بین خیابان­های سعدی جنوبی و لال ه­زار می­باشد را از ناصرالدین­ شاه خریداری کرد و در آن چندین عمارت با شکوه بنیاد نهاد و کلیه اثاثیه و لوازم آن را از خارج وارد کرد و هر کدام از آن بناها را به یکی از فرزندان خود بخشید به طوری که در تهران هیچ بنائی به شکوه و زیبائی بناهای حاج- معین التجار بوشهریدر آن تاریخ وجود نداشت. معین التجار بوشهری در سال ۱۲۷۹ در سفر اول مظفرالدین­ شاه به اروپا، امتیاز فروش خاک سرخ جزیره هرمز را از پادشاه گرفت.

خانه معین التجار بوشهری
خانه معین التجار بوشهری

پس از پیروزی انقلاب مشروطه و تشکیل مجلس شورا، معین التجار بوشهری یکی از نمایندگان تجار بود که وارد مجلس اول (۱۷ مهرماه ۱۲۸۵ش./۱۷ اکتبر ۱۹۰۶م) شد.معین التجار بوشهری در دوره سوم مجلس شورای ملی نیز (۱۴ آذر ۱۲۸۸ تا ۳ دی­ماه ۱۲۹۰ خورشیدی) از طرف مردم بوشهر به وکالت برگزیده شد

معین التجار بوشهری در کنار سیدضیاء الدین طباطبایی
معین التجار بوشهری در کنار سیدضیاء الدین طباطبایی

یکی دیگر از اقدامات معین التجار بوشهری در اواخر دوره قاجار- که باز هم نشان­دهنده جایگاه سیاسی و اقتصادی اوست- این بود که ضامن برافراشته بودن پرچم ملی ایران در نقاط جنوبی محسوب می­شد. او در ملاک خود- که تقریبا بیشتر قسمت­های جنوبی ایران از خوزستان، بندرعباس، ممسنی و بوشهر را شامل می­شد- بابت جلوگیری از جایگزینی پرچم بیگانگان به جای پرچم ملی ایران، سالانه مبلغی حدود یکصد تومان اجاره دریافت می­کرد.
معین التجار در سال ۱۳۰۴ خورشیدی موفق شد «شرکت شرق» را برای دادوستد با شوروی ایجاد کند و هنگامی که راه آهن شمال را می­کشیدند، شرکتی به نام «شرکت طبری» تاسیس کرد، ولی پس از مدتی مورد خشم رضاشاه قرار گرفت و شرکت را از دست داد.
پس از استقرار سلسله پهلوی، امتیازاتی که معین التجار بوشهری داشت، همه لغو شد و او نیز فعالیت سیاسی را معطوف به فرزندان خود کرد و از دورهِ هفتم به بعد یکی از فرزندان وی مقام وکالت مجلس را داشت. معین التجار بوشهری در زمان حیات خود ساختمان بزرگ و آبرومندی در بوشهر برای گمرک بنیاد نهاد.

معین التجار بوشهری در کنار امین الضرب
معین التجار بوشهری در کنار امین الضرب

معین التجار بوشهری دارای چند فرزند بود. پسران ایشان عبارت بودند از؛ آقا محمدرحیم، آقا محمدرضا و آقا محمدجواد. پسر بزرگ معین التجار بوشهری به نام محمدرحیم با لقب «معاون­ التجار» در سال ۱۳۳۵ خورشیدی به دلیل نامعلومی در تهران خودکشی کرد. وی در جوانی با دختر حاج محمدحسن امین­ الضرب ازدواج کرد. فرزند دوم او به نام محمدرضا در سال ۱۲۷۵ خورشیدی متولد شد.تحصیلات خود را در تهران و اروپا به پایان رساند. او کار دولتی نپذیرفت و در کنار پدرش به تجارت ابریشم پرداخت. پسر سوم معین­التجار آقا محمدجواد معروف به امیرهمایون بود که در سال ۱۲۷۷ خورشیدی متولد شد. وی نفوذ و قدرت اقتصادی و سیاسی زیادی داشت. نماینده اول مردم تهران در دوره هفتم مجلس شورای ملی بود. او که تحصیلات خود را در تهران و اروپا انجام داده بود، به زبان­های فرانسه و انگلیسی تسلط داشت. با دختر حاج محمدحسین امین الضرب ازدواج کرد. او بیش از برادر دیگرش محمدرضا علاقه­مند به امور سیاسی بود و ملقب به «شاهزاده سوداگر» از فرزندان معین التجار بوشهری از همه مشهورتر همین امیر همایون بوشهری بود.
معین التجار بوشهری پنج داماد داشت که همگی از خاندان­های متنفذ و متمول زمان خود بودند. ۱- علی اکبر ناظم ­التجار، ۲- میرزا محمدعلی­خان ملک­ التجار بوشهری، پسر حاج محمدمهدی ملک­ التجار سوم، ۳- سید حسین­خان آصف­ الملک، ۴- محمد آقا جواهری، ۵- حسن آقا، پسرحاج حسین آقا امین­ الضرب.
نخستین کتابی که در مورد خلیج ­فارس نوشته شده مربوط به معین­التجار بوشهری در سال ۱۲۸۵ هجری قمری است که در این کتاب مطالب خوبی را در مورد خلیج ­فارس و اسنادی در این زمینه آورده است.

همسفران

  1. کهسار بزرگی

    سلام ودرود میفرستم به روان یاک این مرد بزرگ که نمونه بارز
    وطن یرستان عصر خود بوده است
    موالی در ممسنی از ایشان بجا مانده که وراث مخالفین وی که در اجرای رای داوری سال ۱۳۲۲ سهامی به مورث انها توسط اقا رضا بوشهری انتقال یافته علبرغم اینکه ستاد اجرای فرمان امام (ره) حکم سر یرستی دریافت نموده ولی سهم وراث بوشهری را با کاغذ عادی به مردم می فروشندچناچه کسی از وراث در ایران باشند با این جانب ارتباط بر قرار نماید تا لا اقل اگر ورثه نیاز نداشته باشد این اموال در راه خیری صرف شود ویا به کشاورزان که مستحق ان است صلح شود

    شهریار: سلام بر شما

    1. Ba arz salam
      Man meekhastam begam ke bande naveye Haj mohamad mehdi Malek bojaar Hastam ke meedoonam ma Dar boushehr va BahmANI kheyli melk dareem.Haj Moyeen tomas ham family ma hast .
      Aya Shoma shomareh tamas careen ke man betavanam ba shama tamas begeeram.Merci
      Ali Malek
      telegram man has
      ۰۰۴۴۷۷۷۰*****

      شهریار؛ سلام بر شما
      اطلاعات تماس خدمت شما ایمیل شد

  2. فروهر هاشمی

    با درود و سپاس از متن مفیدی که در اختیار همگان قرار داده ای. آیا امکان دسترسی بیشتر به اطلاعات در مورد معین التجار بوشهری و ادامه فامیل ایشان وجود دارد که بتوانم به آنها مراجعه کنم.
    ممنون

    شهریار: سلام بر شما، اطلاع دقیقی ندارم

\