عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
358 سفر
13198 همسفر

خانه معین التجار بوشهری

خانه معین التجار بوشهری نماینده دوره اول و سوم مجلس شورای ملی بعد از مشروطه، خانه معین التجار بوشهری پدر معنوی خلیج فارس ایران، خانه معین التجار بوشهری یکی از تنها خانه های قاجاری خیابان لاله زار، خانه معین التجار بوشهری آخرین اثر ثبتی شهر تهران، خانه معین التجار بوشهری با خیلی از خصوصیتهای ویژه دیگر که در حال تخریب و …

خانه معین التجار بوشهری
خانه معین التجار بوشهری

خانه معین التجار بوشهری آدرس: استان تهران، شهر تهران، خیابان لاله­ زار، کوچه بوشهری، پلاک ۷
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران:  هنوز شماره ثبتی اثر منتشر نشده است!
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … خانه معین التجار بوشهری :  E 51″28’08.09   N 35″40’32.06
ارتفاع از سطح دریا: ۱۱۹۷ متر

پیشینه و تاریخچه خانه معین التجار بوشهری:
ناصرالدین شاه بین سال­های ۱۳۵۹ تا ۱۳۱۳ ه ق (۱۸۹۲ تا ۱۸۹۶م) بعلت لغو قرارداد تنباکو و پرداحت غرامت به کمپانی رژی و تهی بودن خزانه دولت، باغ لال ه­زار را به ۹۰هزار تومان می فروشد، بخش غربی لاله زار را میرزا علی اصغرخان اتابک (صدراعظم وقت) خریداری و بخش شرقی را که امروز محدوده سعدی جنوبی و لاله­زار جنوبی است، نصیب معین التجار نامی می شود و عمارتهایی برای خود و فرزندانش در آن بنا می کند.

موقعیت خانه اتحادیه و خانه معین التجار بوشهری در لاله زار
موقعیت خانه اتحادیه و خانه معین التجار بوشهری در لاله زار

معین التجار بوشهری کیست؟

معین التجار بوشهری
معین التجار بوشهری

حاج محمدآقا بوشهری ملقّب به معین­ التجار بوشهری و مشهور به حاج محمد دشتی، نماینده مردم بوشهر در دوره های اول و سوم مجلس شورای ملی (متولد ۱۲۳۸ه خورشیدی در بوشهر، مرگ ۱۳۱۲ در تهران) پدرش حاج محمدرحیم دهدشتی از تجار و اعیان بوشهر (اصالتاْ کهگیلویه ای)، معین التجار بوشهری رئیس التجار بوشهر، مدیر کمپانی ناصری (صاحب امتیاز کشتیرانی کارون)، عضو حزب اعتدالیون، رئیس شورای عالی تجارت و نویسنده کتاب خلیج فارس اطلاعات بیشتر در خصوص معین التجار بوشهری
مشخصات و معماری خانه معین التجار بوشهری:
خانه معین معین التجار بوشهری د:.۸′ ۲ طبقه بنا شده، نما بیرونی خانه با آجر مهری (نقش‌دار) و هره­چینی تزئین شده است. در بالای پنجره‌ها از المان معماری سنتوری به صورت مودول، استفاده شده، پنجره‌ها چوبی و به صورت ۲ لته است، درهای ورودی و پنجره‌ها قبلا چوبی بوده اما در دوره پهلوی به دلیل تغییر کاربری این بنا از مسکونی به شهربانی، به آهنی تغییر داده شد. پوشش سقف، تیرچوبی با توفال است و در شیروانی از خرپا چوبی استفاده شده که روی آن ورق آهنی کشیده شده است. در قسمت‌هایی از بنا طاقچه‌های کوتاه (رف) وجود دارد.

نمای بیرونی خانه معین التجار بوشهری
نمای بیرونی خانه معین التجار بوشهری

در قسمت جنوبی بناهای الحاقی دوره پهلوی وجود دارد که به صورت سازنده و طاق آهنگ اجرا شده و از نظر معماری و تزئینات، شاخصه خاصی ندارد. طبقه همکف (بیرونی) خانه معین التجار بوشهری مخصوص پذیرایی از مهمان‌ها بوده و نسبت به طبقه بالا عمومی‌تر و به نوعی بیرونی بنا محسوب می‌شود. پلکان خانه معین التجار بوشهری در قسمت مرکزی طبقه همکف قرار دارد که طبقه همکف و به نوعی ورودی به طبقه بالا یا اندرونی محسوب می‌شود. درهای ورودی پلکان چوبی است. در سقف قسمت پلکان نیز از تزئینات چوبی به صورت قاب‌بندی که شامل گره‌ها و نقوش هندسی است، استفاده شده.

پلان نمای خانه معین التجار بوشهری
پلان نمای خانه معین التجار بوشهری

طبقه اول (اندرونی) خانه معین معین التجار بوشهری مخصوص مهمان‌های مخصوص همچون شاه و درباریان است و سقف آن نسبت به بیرونی بلند­تر است، این بخش دارای چندین اتاق به شرح ذیل است:

طبقه همکف خانه معین التجار بوشهری
طبقه همکف خانه معین التجار بوشهری

سالن طبقه اول خانه معین معین التجار بوشهری برای مهمان‌های خاص و اختصاصی است. گچ بری‌های سقف و پیش بخاری به تبعیت از معماری اروپائی است، جنس سقف همانند دیگر قسمت‌ها تیرچوبی و بر روی آن قاب‌بندی به شکل گره‌های چوبی استفاده شده و همچنین درهای این قسمت دو لته و از جنس چوب می‌باشد.

گچ بری های خانه معین التجار بوشهری
گچ بری های خانه معین التجار بوشهری

اتاق طاق ضربی طبقه اول خانه معین معین التجار بوشهری به واسطه رعایت کردن هر سه اصول طاق‌زنی (طاق‌نی لاپوش، طاق رومی و طاق ضربی)، به اتاق طاق ضربی نامگذاری شده است. در محل اتصال دیواره‌ها با سقف از گیلوئی استفاده شده است. گچ بری‌ها اروپائی و در وسط سقف گچ‌بری گردی شکلی برای نصب لوستر بکار گرفته شده است.

سقف اتاق ضربی خانه معین التجار بوشهری
سقف اتاق ضربی خانه معین التجار بوشهری

در این قسمت شومینه‌ای مشاهده می‌شود که نقش پیش‌بخاری را داشته و تزئینات خاصی ندارد. ملات روی دیوار، آجر و گل است و در دوره‌های بعد یک لایه گچ‌کاری و سپس رنگ زده شده است.در این بخش رطوبت هوا زیاد مشاهده می‌شود و پوسته پوسته شدن سقف، نشان از اشباح هوا می‌باشد.

شومینه خانه معین التجار بوشهری
شومینه خانه معین التجار بوشهری

اتاق نقاشی طبقه اول خانه معین معین التجار بوشهری که به دلیل قرارگیری نقاشی‌های فراوان در جای جای دیوارهای این اتاق، به این نام شهره شده است از مهم‌ترین و زیباترین قسمت های خانه معین معین التجار بوشهری است.

اتاق نقاشی خانه معین التجار بوشهری
اتاق نقاشی خانه معین التجار بوشهری

اتاق نقاشی قسمت اصلی خانه بوده و در دوره پهلوی به دلیل تغییر کاربری این بنا به شهربانی، با تخته روی این نقاشی‌ها پوشانده شده است. شاید بتوان گفت به خاطر نوع تزئینات، این قسمت مخصوص معین التجار بوشهری است. نقاشی‌های موجود بر روی یک لایه گچ کشیده شده و گچ بری‌های سقف اروپائی و به صورت گل و در بعضی قسمت‌ها طرح غزال است.

نقاشی های قاجاری خانه معین التجار بوشهری
نقاشی های قاجاری خانه معین التجار بوشهری

از نکات قابل توجه نقاشی‌های خانه معین معین التجار بوشهری این است که؛ معین التجار به دلیل سفرهای متعدد به اروپا و با الهام گرفتن از جاذبه‌های گردشگری در اروپا و یا آسیا همچون فرانسه، ایتالیا، هند و …، دستور ترسیم این جاذبه‌ها را بر روی دیوارها به صورت نقاشی و در طول زمان صادر کرده و می‌توان گفت این اتاق قابلیت تبدیل به اولین موزه نقاشی بین المللی جهان بر روی تابلوهای گچی را دارد. درهای این اتاق نیز مانند دیگر اتاق‌های همجوار، ۲ لته و از جنس چوب است.

اتاق نقاشی خانه معین التجار بوشهری
اتاق نقاشی خانه معین التجار بوشهری

اتاق جنب اتاق نقاشی خانه معین معین التجار بوشهری: احتمالاً این اتاق ادامه اتاق نقاشی بوده زیرا گچ‌کاری سقف شبیه یکدیگر است و به وسیله یک تیغه، این اتاق به ۲ بخش تقسیم شده و احتمالاً نقاشی‌هایی هم داشته که اکنون روی آنها پوشانده شده که برای اثبات آن احتایج به لایه بردرای دیواره‌ها است.

پلان طبقات خانه معین التجار بوشهری
پلان طبقات خانه معین التجار بوشهری

در اتاق یک پیش‌بخاری مشاهده می‌شود که نقش شومینه را نداشته و احتمالا کاربرد تزئینی داشته است. سقف همانند دیگر قسمت تیرچوبی است که روی آن با قاب‌بندی با تزئینات ساده پوشانده شده است. پنجره‌های مشرف به حیاط ۲ لته است ولی تا کف نیست و همچنین در بالای یک پنجره تزئینات کم رنگ دیده می‌شود.

اتاق جنب نقاشی خانه معین التجار بوشهری
اتاق جنب نقاشی خانه معین التجار بوشهری

قسمت خدمه (جدا شده) خانه معین معین التجار بوشهری: این بخش باغ یا باغچه خانه معین­التجار بوشهری است که یک حیاط بزرگ و وسیع محسوب می‌شود که روزگاری پر از درخت کاج بوده که امروز اثری از آن مشاهده نمی‌شود. در انتهای این حیاط قسمت خدمه وجود داشته که ۲ طبقه بوده و امروز این ساختمان و حیاط کاملاً تخریب و در حال تبدیل به یک مجتمع تجاری است.

گچ بری خانه معین التجار بوشهری
گچ بری خانه معین التجار بوشهری

پیشینه و تاریخچه خانه معین التجار بوشهری در سالهای معاصر؛
خانه معین التجار بوشهری در دهه ۵۰ از مسکونی به نظامی تغییر کاربری می دهد و محل ساختمان اداره مبازره با مواد مخدر و سپس شهربانی تهران می­شود و بعد از اتفاقات سال ۵۷ تا شکل­گیری نیروی انتظامی، دفتر شهربانی تهران در همین ساختمان قرار داشت و هم اکنون مالکیت خانه معین التجار بوشهری با بنیاد تعاون ناجا است.
امکان بازدید از خانه معین التجار بوشهری: این عمارت متروکه و درب آن بسته است و امکان بازدید ندارد.
آسیب ها و ویرانی های خانه معین التجار بوشهری؛
۱) تخریب خانه باغ معین التجار بوشهری؛ بر اساس تصاویر هوایی محوطه خانه معین التجار، خانه باغی در این محوطه قرار داشته که شوربختانه در سال ۱۳۵۸ از باغ دیگر خبری نیست و تنها پارکینگ خودروها قابل مشاهد است.

تصاویر هوایی خانه معین التجار بوشهری
تصاویر هوایی خانه معین التجار بوشهری

۲) متروکه شدن خانه معین التجار بوشهری، تغییرات و تخریب بدنه، مسدود کردن پنجره ها با آجر، تعویض دربهای چوبی قدیمی با دربهای آهنی، تخلیه و رها شدن نخاله های ساختمانی در محوطه حیاط و داخل بنا، تغییر فضاهای داخلی با تیغه های الحاقی، تخریب نابخردانه نقاشی های دیواری و پاشش رنگ بر روی گچبری های منحصر به فرد خانه، تخریب بام و تاثیرات رطوبت نزولی و …

تخریب جداره خانه معین التجار بوشهری
تخریب جداره خانه معین التجار بوشهری

۳) متاسفانه در سالهای اخیر با توجه به تغییر کاربری خیابان لاله زار از فرهنگی به تجاری و ارزش افزوده، بیم آن می رود که این عمارت شبانه تخریب و به جای آن برجی تجاری احداث شود!!!
این خانه به همت کمیته پیگیری خانه های تاریخی شهر تهران در همایش ملی شورای عالی سیاست‌گذاری ثبت آثار؛ به عنوان خانه پدر معنوی خلیج فارس شناخته و ثبت شد.
ته نویس) این گزارش را بدون اجازه و با افتخار تقدیم می کنم به دوست عزیزم آقای امید ترابی که هم یادآوری کرد و هم زحمت برخی از عکسها را کشید.

روزنویس های سفرنویس در خصوص خانه معین التجار بوشهری؛
تخریب خانه معین التجار بوشهری، آخرین اثر ثبتی شهر تهران (۹۳/۴/۳۰)
تبدیل آخرین اثر ثبتی پایتخت به ویرانه (خانه معین التجار بوشهری) (۹۳/۴/۳۰)
عدم تایید الزام تملک شهرداری برای خانه معین التجار بوشهری (۹۴/۳/۲۵)
منابع و سرچشمه ها درخصوص خانه معین التجار بوشهری؛
عاقلی، باقر، شرح رجال سیاسی ونظامی معاصر ایران، نشرگفتارباهمکاری نشرعلم، تهران۱۳۸۰، جلد۱
میرزاصالح، غلامحسین، رضا شاه، خاطرات سلیمان بهبودی، شمس پهلوی، علی ایزدی، چاپ صهبا
کحال زاده، بهمن و اسفند ۱۳۵۷، مهاجرت یکی از وقایع مهم سیاسی قرن اخیر در ایران
علوم انسانی و گوهر، شماره ۷۱ و ۷۲
مشایخی،عبدالکریم،رئیس بنیاد ایران شناسی بوشهر،خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران،اردیبهشت ۱۳۹۱
پایان نامه آقای سعید محمود کلایه با عنوان “طرح مرمت و احیا خیابان لال ه­زار” (استاد راهنما: پرویز حناچی)

همسفران

  1. عجب!کلا خونه های این منطقه قابلیت یه پروژه پژوهشی درست حسابی راجع به سبک دکور داخلی،از ابزار دور دیوار و جای روشنایی تا تناسبات بازشوها و …در سبک تهران رو داره.

    شهریار: از این دست خانه ها ، تا دلتان بخواهد وجود دارد

  2. دروود بر شما،

    بسیار سپاسگذارم بابت تهیه ی این گزارش کامل و پرمحتوا و محبتی که نسبت به بنده داشته اید.
    چنین گزارش هایی تنها روزنه امید برای دیده شدن عمارت های گرانبهایی است که تا کنون تنها فقط و فقط به لطف استقامت خودشان پابرجا مانده اند و کسی برای حفظ آن ها جز دادن شعار کاری نکرده است و ممکن است به زودی با اولین لرزه، اولین باران شدید یااولین طوفان شدید به تلی از خاک تبدیل شوند، واقعاً به زودی؛ حتی خیلی زودتر از آنکه بتوان از ذهن گذراند.

    خدا قوّت

    شهریار: سلام و سپاس از شما و محبت شما
    اگر شما نبودید، این گزارش تکمیل و تهیه نمی شد، به امید آنکه بتوانیم برای آیندگان این عمارت را نگه داریم

  3. سلام به خدا قسم اگر این خانه الان در اروپا می بود…

    شهریار: اگر در اروپا بود ، برای ورود و بازدیدش باید چند یورو می دادید، کلی تاریخ برایش می ساختند و … اما اینجا ایران است

  4. خیلی گزارش خوبی بود. البته برای ما همش غصه است که نمی تونیم جلوی این تخریب ها رو بگیریم
    از معین التجار بوشهری آثاری در اهواز هم به جا مونده ولی درباره ی تاریخچه ی املاکش در اهواز به طور دقیق فکر نکنم منبعی وجود داشته باشه

    شهریار: سلام بر شما ، اطلاعات تکمیلی و پژوهشهای انجام شده در این خصوص به ایمیل شما ارسال شد

  5. له له میزنم واسه بوشهر رفتن …ممنون از گزارش…

    شهریار: البته رفیق این اثر در تهران است !!!
    برنامه بوشهر را هماهنگ کن زودتر برو ، یکی از قسمت های زیبای ایران را تا الالن از دست داده ای

    مخصوصا جاده ای ساحلی بکر ، برازجان پر از اسرار ، دشستان زیبا و …

  6. سلام بنده توکلی دبیر و کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری هستم و دارم مقاله ای با عنوان سنجش توانایی اکو توریسم غار کتله خور کار می کنم و نیاز به داشتن پرسشنامه جامعی دارم. البته خیلی از موارد رو کار کردم و دارم پرسشنامه آنلاین تو گوگل داک می سازم.ممنون میشم اگه براتون امکانش هست و زحمتی نیست ،پرسشنامه گردشگران و پرسشنامه متخصصان را به آدرس [email protected] ارسال کنید.

    ضمنا شما رو به بازدید از بزرگترین و زیباترین غار خشکی جهان در شهر گرماب-در استان زنجان دعوت می کنم. اطلاعات بیشتر در آدرسهای زیر:
    http://www.katalehkhourcave.com/new/fa/user/index.php
    http://katalehkhourcave.blogfa.com/
    http://katalehkhourcave.blog.ir/

    شهریار: سلام بر شما ، اطلاعات لازم به ایمیل شما ارسال شد. آخرین سفر من به غار کتله خور به ۱۰ سال پیش بر می گردد. امیدوارم سعادت دیدار دوباره را داشته باشم

  7. وقتی می بینم آثار باستانی تخریب میشن حالم به هم میخوره ……

    یادمه یک روزی مرحوم ملاقلی پور در مورد موزه دفاع مقدس صحبت می کرد و میگفت تو کشورای اروپایی نگاهشون کلا با ایران فرق میکنه مثلا تو جنگ جهانی دوم یک سرباز مثلا آلمانی با یک گلوله زده یک نفر انگلیسی رو کشته پوکه فشنگ افتاده زمین ….
    اومدن دورش رو شیشه کشیدن نگهش داشتن و میگن با این فشنگ یکی نفر از ملت ما رو کشتن …. شده میراث معنوی و فرهنگیشون …. اون وقت ما چیکار می کنیم ؟

    شهریار: آن وقت ما میراث هزارساله خودمان را ، به علت فقر فرهنگی ویران می کنیم، چون نمی دانیم این هم ارثیه است که به ما رسیده ، به همین دلیل می گویند میراث

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>