عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
344 سفر
12798 همسفر

قلعه شوش (آکروپل)

قلعه شوش ،‌قلعه آکروپل ، قلعه فرانسوی ها ، موزه آجر و با هر قلعه ای که می خواهید نامش را بگذارید ، قلعه ای که همیشه با دربهای بسته آن روبرو شده اید ،‌ قلعه شوش در استان خوزستان، قلعه شوش ، قلعه ای که من نمی خواستم درباره آن چیزی بنویسم ، چون قرارم نوشتن درباره مکانهایی بود که درباره آنها کمتر نوشته اند اما … اما وضعیت نابسامان آنجا مجبورم کرد خیلی مختصر و نه به صورت کنکاشانه درباره قلعه شوش (آکروپل)‌بنویسم ، همراه باشید …

آرامگاه دانیال نبی و قلعه شوش، عکس هوایی
آرامگاه دانیال نبی و قلعه شوش، عکس هوایی

قلعه شوش (آکروپل) : آدرس استان خوزستان ، شهر شوش ، خیابان طالقانی بر روی تپه آکروپل (ارگ)
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران : ۳۹۸۳ تاریخ ثبت ۱۳۸۰/۰۷/۱۰ ه خورشیدی
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه و … :
ارتفاع از سطح دریا :  متر
نامهای دیگر : قلعه آکروپل ، قلعه فرانسوی ها ،‌ موزه آجر
پیرامون نام (وجه تسمیه) :
قلعه آکروپل: به دلیل شباهت بسیار زیادی به زندان باستیل به قلعه آکروپل معروف شده
قلعه فرانسوی ها: به شوند اینکه توسط هیئت باستان شناسی فرانسوی (ژان ژاک دومورگان) بنا شده به قلعه فرانسوی ها شهره بود.
موزه آجر: به دلیل وجود انواع آجر به ویژه آجرهای کتیبه‌دار با ابعاد مختلف و منقوش مینایی، می‌توان این قلعه را موزه آجر نامید.
دوران و بانی اثر : در دوران قاجار و به دستور هیئت باستان شناسی فرانسوی (ژان ژاک دومورگان) و معماران دزفولی بنا شده
امکان بازدید : در برخی اوقات اجازه بازدید وجود دارد و البته بیشتر اوقات بسته است. البته در اینجا به تفصیل نوشته ام که چرا بسته است.!!!

دورنمای قلعه شوش (آکروپل ،‌ فرانسوی ها ، موزه آجر)
دورنمای قلعه شوش (آکروپل ،‌ فرانسوی ها ، موزه آجر)

پیشینه و تاریخچه :
ژاک دومورگان زمین‌شناس و متخصص دوران پیش از تاریخ، طی یک سفر تحقیقاتی در غرب ایران، از شوش دیدن می‌کند. تپه‌های عظیم شوش بلافاصله او را مجذوب خود کرد و با گرفتن حق کاوش انحصاری کاوش باستان شناسی در ایران برای فرانسه و با هدف انجام یک پژوهش چند رشته‌ای دراز مدت و روش های عملی کردن این ایده، در سال ۱۸۹۷ وارد شوش شد.
در سال نخست، دویست هزار فرانک توسط پارلمان فرانسه به وی اعطا شد. نخستین دغدغه‌ وی ساختن یک خانه بزرگ اکتشافی روی بخش شمالی تپه موسوم «سیتادل» که بعدها «آکروپل» نامیده شد که به حالت قلعه نظامی بود. بنابراین در زمستان ۸-۱۸۹۷پس از گمانه‌زنی در شمال تپه اکروپل، با همکاری ژکیه کار احداث قلعه محل استقرار هیأت فرانسوی را به شکل یکی از قلاع قرون وسطای اروپا آغاز کرد.
این قلعه با استفاده از مصالح به د‌ست آمده از دوره های مختلف تپه های باستانی شوش ساخته شد و به شاتو (قصر) معروف گردید. این بنای عظیم و تحسین برانگیز بی شک مجلل‌ترین پایگاه باستان شناسی خاورمیانه است.
پلان قلعه شوش (آکروپل) ذوزنقه شکل است که قاعده کوچک آن در سمت شمال واقع شده است. دور تا دور آن را راهرویی احاطه کرده و ردیف اتاق‌هایی به سمت حیاط، برگرد آن قرار گرفته‌اند. تقسیم بندی کلی قلعه شوش (آکروپل) با دو حیاط و فضاهای پیرامون این حیاط شکل می‌گیرد. قلعه شوش (آکروپل) دارای سه ورودی است که یکی از آنها در حال حاضر مسدود می‌باشد.
قلعه شوش (آکروپل) همانند قلاع قرون وسطی اروپا از ۲ حیاط تشکیل شده که حیاط دوم مرتفع‌تر از حیاط اول است. در زیر حیاط دوم ۲ تالار (زیرزمین) تعبیه شده است. قلعه شوش (آکروپل) کلا دو اشکوبه می‌باشد. بافت اصلی دیوارها از خشت است با روکشی از آجر. آجرها مربوط به ادوار مختلف تاریخی است.

تصویر از بالای برج قلعه شوش (آکروپل)
تصویر از بالای برج قلعه شوش (آکروپل)

فرانسوی‌ها کاملا وقیحانه از آجرهای بناهای تاریخی مکشوفه، در ساخت این قلعه استفاده کردند. عناصر تشکیل دهنده معماری شامل طاق‌های رومی، درگاه‌های قوسی و تزئینات آجری است که تماما از معماری ایرانی مایه گرفته و کل بنا توسط ۲ معمار دزفولی ایجاد گردیده‌اند. از سال ۱۳۷۱ از این محل به عنوان پایگاه باستان‌شناسی و انبار نگهداری اشیای تاریخی استفاده می‌شود.
از دیگر قسمت‌های قلعه شوش (آکروپل) می‌توان به اتاقک شیشه‌ای موسوم به کلاه فرنگی و برج استوانه‌ای که در ضلع غربی قرار دارد و به عنوان کبوترخانه مورد استفاده قرار می‌گرفت و همچنین برجی دیگر که در وسط حیاط اول قرار دارد، اشاره کرد. از دیگر تزئینات قلعه شوش (آکروپل) نیز، نعل درگاه‌های قوسی و ایجاد نماهای تزئینی با آجر و همچنین نقاشی‌هایی به سبک تلفیقی اروپایی و شرقی و آجرهای کتیبه‌دار چشمگیرتر هستند.
در خلال جنگ تحمیلی و در سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ بارها این اثر تاریخی مورد حمله دشمن قرار گرفت و آسیب‌های جدی به آن وارد آمد. از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۳ قلعه شوش چندین‌بار مرمت اصولی شد ولی در سال ۱۳۷۵ متاسفانه قسمتی از راهرو‌ها و اتاق‌ها توسط سازمان میراث فرهنگی رنگ‌آمیزی شد ، در بهمن سال ۱۳۸۹قسمتی از کتابخانه قلعه فرو ریخت و در نهایت در آذر ۹۱ قسمتی از دویار قلعه فرو نشست.

روزنویسهای سفرنویس درخصوص قلعه شوش (آکروپل):
ویرانه ای به نام قلعه شوش .
قلعه شوش (آکروپل)‌ و ادامه ویرانی

ته نویس: قرار نبود درباره این قلعه بنویسم و این گزارش اصلا کنکاشانه نیست

منابع و سرچشمه ها
سایت رونامه همشهری .
مسکوت ماندن ویرانی قلعه شوش .
آسیب باران به قلعه شوش (انجمن دوست داران میراث فرهنگی شوش)
ریزش قسمتی از دیوار قلعه شوش (انجمن دوست داران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان – آذر ۱۳۹۱)

همسفران

  1. سلام دوست عزیز
    همیشه از خواندن مطالبتون لذت می برم. من این بنا رو حدود ۱۰ سال پیش دیده بودم و با دیدن این پست کلی خاطره و حس خوب از اون سفر دانشجویی برام زنده شد.
    پایدار و بهاری باشید.

    شهریار:سلام و درود ، همیشه شاد باشید و سلامت

  2. درود بر جناب شهریار ؛
    از گزارشتان لذت بردم.چقدر سوژه های گردشگری مان فراوان است و به همان اندازه هم چقدر بی مبالات و بی توجهیم!!!
    شاد باشید دوست من

    شهریار: سلام و درود بر شما و سپاس از اینکه من را به عنوان دوست می شناسید

  3. موزه آجر!
    جالب بود. سپاس شهریار عزیز
    خوردن یک سیب رسیده ی سفید
    در یک روز شفاف و
    روشن زمستانی
    محبوب من!
    دل بستن به تو
    مثل شادمانی نفس کشیدن است
    در یک درختزار پوشیده از برف!
    “ناظم حکمت”

    شهریار: سلام و سپاس

  4. سلام
    من تعطیلات نوروز را به جنوب سفر کردم از این قلعه هم دیدن کردم و وقتی شنیدم که مصالح و آجرهای این قلعه از کاخ آپادانا و معبد چغازنبیل هست خیلی تاسف خوردم چراکه پادشاهان نالایق قاجاری و مظفرالدین شاه چه ظلمی در حق تاریخ این مملکت کردند که اجازه دادند که آجرهای کاخ باستانی آپادانا که قدمت آن به بیشتر از ۱۰۰۰ سال می رسیده را خراب کنند و برای یک عده اجنبی که به اصطلاح باستان شناس بودند و کاری جز غارت آثار تاریخی و اشیاء با ارزش آن نداشتند قلعه بسازند واقعا تاسف آوره و قتی که باقیمانده های کاخ آپادانا را دیدم اشکم در اومد فقط چندتا سرستون از اون بنای عظیم مونده بودو این معنایش اینه که فرانسویان همه کاخ را با خود برده اند و این سرستون هاکه باقی مونده بود خیلی بزرگ و سنگین بود و آنها توان بردن این سرستون هارا نداشتند.

    شهریار: سلام بر شما ، این قضیه ارتباطی با شاهان قاجار ندارد، کماکان این وضعیت در سرزمین ما ادامه دارد، وقتی به یک اثر رسیدگی نشود و تخریب گردد، تفاوتی با گذشته نداریم

  5. سلام
    جناب شهریار،می خواهم بهتون بگم هر چقدر هم آثار باستانی ما تخریب شده باشند یک بیگانه حق ندارد از آنها برای خودش بنایی بسازد،خوب است ما هم آثار باستانی فرانسویان را خراب کنیم و برای خودمان قلعه بسازیم؟ آیا آنها اجازه خواهند داد؟ همان طور که آنهاآثار باستانی ما را خراب کردند وبه آنها بی احترامی کردند ما هم باید این قلعه را خراب کنیم،نه اینکه آن را مرمت کنیم.من برای شما متاسفم که در نوشته اتان از این بنا به عنوان بنای عظیم و تحسین برانگیز استفاده کرده اید،مثل اینکه شما اصلا ناراحت نیستید که چه بلایی بر سر آثار باستانیمان آورده اند.

    شهریار: سلام، کلنگ بدم خدمت شما، راستی فرق شما با آن فرانسوی ها در چیست!!!!

  6. سلام
    در متن قبل هم نوشته بودم ولی پاسخی ندادید که، شما از این قلعه به عنوان بنای عظیم وتحسین برانگیز یاد کردید،مثل اینکه اصلا ناراحت نیستید که فرانسوی ها چه بلایی بر سر آثار باستانی ما آورده اند.

    شهریار: سلام دوباره، من منظورتان را متوجه نمی شوم، شما عظمت کاخ را نمی بینید، یا هنوز به دنبال کلنگ و بولدوزر هستید!!!

  7. سلام برام جالب شد این قلعه . راستش تا الان واردش نشدم دو سه بار شوش امدیم ولی از دور دیدمش . میشه ازش شماره ای اگر کسی داره بنویسه ک تماس بگیریم ببینیم چه وقتا بازه

    شهریار: سلام بر شما، باز بودن این اثر، کاملا شانسی است، ببخشید از این کلمه استفاده می کنم، چون معمولا باز نیست

  8. ونوشه فلاح

    سلام
    دوست عزیز آیا از تاریخ عکس هوایی سیاه سفید اطلاعی دارید؟ من این عکس را در چندین سایت و وبلاگ دیدم ولی هیچ کجا تاریخش ذکر نشده در صورتیکه برای من دونستن اش بسیار مهم هست به جهت اینکه دارم پایان نامه ام رو دقیقا روی همین قسمت کار می کنم.
    با تشکر
    ونوشه فلاح

    شهریار: سلام و سپاس که اطلاع دادید

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>