عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
344 سفر
12798 همسفر

مدرسه نور صداقت

آدرس مدرسه نور صداقت : استان تهران ، شهر تهران ، سه راه امین حضور ، خیابان امیرکبیر (چراغ برق سابق) ، روبروی کوچه شهید علیرضا جاویدی (حاج میرزا محمود وزیری سابق) مقابل مجتمع تجاری خلیج فارس ، پ ۱۱۷
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران :  این اثر در فهرست آثار ملی ایران قرار نگرفته است.
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه مدرسه نور صداقت و … :  E 51″26’05.19      N 35″41’06.97
ارتفاع از سطح دریا : ۱۱۶۳ متر
نامهای دیگر : انبار عاج
پیرامون نام (وجه تسمیه) : اطلاع دقیقی از علت نامگذاری ندارم اما تصورم بر این است به علت این که یکی از موسسین اولیه مدرسه میرزا نورالله است ، به احتمال زیاد نام نور به همین سبب استفاده شده باشد.
دوران و بانی اثر : در اوایل دوران پهلوی اول توسط میرزا نورالله و میرزا جالینوس حکیم (از برزگان دین کلیمی) احداث شد.
امکان بازدید : به علت آتش سوزی سال و مخربه شدن عمارت مدرسه بازدید توصیه نمی شود.
پیشینه و تاریخچه :
مدرسه نور صداقت در دهه ۱۳۱۰ ه خورشیدی (۱۹۳۱ میلادی) ، در ضلع شمالی منطقه عودلاجان و خیابان امین حضور در یک ملک استیجاری به مساحت ۴۶۰۹ متر مربع واقع در شرق چهاراه سرچشمه روبروی کوچه میرزا محمود توسط میرزا نورالله و میرزا جالینوس حکیم (از برزگان دین کلیمی) تأسیس گردید.

خانواده حکیم 1303/4/13 موسسان مدرسه نورصداقت میرزا جالینوس حکیم(1) میرزا نورالله(2) معلم ایران همت(3)
خانواده حکیم ۱۳۰۳/۴/۱۳ موسسان مدرسه نورصداقت میرزا جالینوس حکیم(۱) میرزا نورالله(۲) معلم ایران همت(۳)

در ابتدای سالهای فعالیت مدرسه نور صداقت ثبت نام رایگان و با توزیع پول و سایر هدایا منجمله لباس به دانش آموزان محروم و قشرهای کم درآمد، بود. مدرسه نور صداقت با ۶ کلاس ابتدایی مجموعاً با ظرفیت (بین ۱۲۰ تا ۱۵۰) نفر دانش آموز به صورت مختلط اداره می شد. آموزش دروس عبری جزو برنامه های درسی مدرسه نور صداقت بود و روزهای شبات تعطیل و در روزهای جمعه کلاس هایی تحت عنوان کانون شادی (با اجرای برنامه های تفریحی اجرای نمایش و موزیک) جزو برنامه های آموزشی مدرسه نور صداقت بود. میس نورالله مسئولیت دختران دانش آموز را در این مجتمع عهده دار بود.

عمارت در حال تخریب مدرسه نور صداقت (انبار عاج)
عمارت در حال تخریب مدرسه نور صداقت (انبار عاج)

نکته اول) میرزا جالینوس و میرزا یعقوب و فرزندان میرزا نورالله بعدها مسیحی و پروتستانت شدند و میرزا جالینوس پایگاه کشیشی گرفت و در کلیسا روزهای یکشنبه پند می داد و از روی انجیل سخنرانی می‌کرد. البته می گویند میرزا جالینوس بعدها بهایی شد! خاندان حکیم از خاندان‌های متنفذ دوران قاجار و پهلوی و از نسل یک یهودی مهاجر به نام حکیم سلیمان‌ بوده که در زمان فتحعلی شاه قاجار به ایران کوچیده بودند. اعقاب او به نام حکیم حق نظر و حکیم موشه (مشه) پزشک خصوصی ناصرالدین شاه قاجار بود.
نکته دوم ) خانه دکتر حکیم ارسطو علاج اردستانی که تخریب شد ، دقیقا روبروی همین مدرسه قرار دارد و نسبت این دو خانواده حکیم چیست نمی دانم !!!!
مدرسه نور صداقت به ظاهر برای بالا بردن سطح دانش و رفع نیاز های آموزشی فرزندان خانواده های یهودی ساکن محله عودلاجان تأسیس شده بود، اما از همان آغاز فعالیت ، هدف میسیونری پروتستان های انگلیس از ایجاد مدرسه نور صداقت، ترک دین موروثی و کشاندن تدریجی خردسالان به آیین مسیحیت بود.

شاگردان مدرسه نورصداقت در سال 1327 - عکس آقای محبوب
شاگردان مدرسه نورصداقت در سال ۱۳۲۷ - عکس آقای محبوب

نکته سوم) پروتستان های مسیحی انگلیس به موازات تبلیغات گسترده دیگر میسیونری های اروپایی در ایران برای جلب مسلمانان به مسیحیت، ابتدا از طریق تأسیس و توسعه مدارس نور صداقت در تهران و اصفهان در قالب مدرسه اختصاصی برای جامعه کلیمیان وارد عمل شدند. اما به شوند فعالیتهای مدارس آلیانس اسراییلیت (اتحاد) توسط جامعه جهانی یهود در ایران ، تأسیس مجتمع فرهنگی اوتصر هتورا و ایجاد مدارس گنج دانش و … باعث گردید میسیونری پروتستان مدرسه نور صداقت را منحل اعلام کند، زیرا طی این مدت حتی یک نفر حاضر نشد که دین خودش را ترک کند.

راه پله شرقی مدرسه نور صداقت (انبار عاج) در حال تخریب
راه پله شرقی مدرسه نور صداقت (انبار عاج) در حال تخریب
نصرت حکیم
نصرت حکیم

نکته چهارم) پروین دولت‌آبادی شاعر و از بنیان‌گذاران شورای کتاب کودک در مدرسه نور و صداقت تحصیل نموده است.
از کارکنان مدرسه نور صداقت افراد زیر را می توان نام برد؛ میرزا لطف الله و میرزا جالینوس حکیم (از موسسین اولیه مدرسه نور صداقت) رحیم بوستانی (معلم انگلیسی و ناظم مدرسه) خلیل شیرازی (معلم کلاس ششم) خانم هاداشییان (معلم کلاس اول) آقای شمطوب (معلم ریاضی) آقای ساقانی (معلم زبان عبری) آقای بیات (معلم ورزش) آقای ذهاب و خانم های تهرانی ، نصرت حکیم و ایران همت (معلم های مدرسه نور صداقت) مرتضی عشقی(مسئول تدارکات)  عباس آقا (فراش مدرسه) * تصاویر خانواده حکیم و پرتره نصرت حکیم سپیر از مجموعه های مرکز تاریخ شفاهی یهودیان ایران برداشت شده است. برای دیدن عکسها در اندازه بزرگتر بر روی لینکهای زیر کلیک کنید: خانواده حکیم و پرتره حکیم

عکس هوایی مدرسه نور صداقت در سال 1335
عکس هوایی مدرسه نور صداقت در سال ۱۳۳۵

همان طور که در تصویر هوایی سال ۱۳۳۵ مشخص است ، عمارت مدرسه نور صداقت به صورت یک ساختمان دو اشکوبه و به صورت شرق به غرب و رو  به جنوب احداث شده بود که راه ورودی به طبقات از دو راه پله شرقی و غربی امکان پذیر بود و به مرور زمان قسمت غربی عمارت مدرسه تخریب و با ایرانیت به صورت انبار در آمد و و حیاط قسمت شرقی نیز به صورت روباز انبار یخچال فریزر ، ماشین لباسشویی ، اجاقهای گاز ، تلویزیون ، فرش و نیز قطعات و لوازم یدکی و….  شد. و مدرسه نور و صداقت به نام انبار «عاج» شهره شد و خانواده سرایدار در عمارت باقی مانده از مدرسه نور و صداقت در شمال شرقی ملک ساکن شدند.

عکس هوایی مدرسه نورصداقت (انبار عاج) 20 روز قبل از آتش سوزی
عکس هوایی مدرسه نورصداقت (انبار عاج) ۲۰ روز قبل از آتش سوزی

در ساعت ۱۶ و ۴۸ دقیقه روز سه شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۸۶ انبار عاج یا همان مدرسه نورصداقت قدیم دچار حریق شد. و ایستگاههای ۱، ۳ ، ۴ ، ۵ ، ۹و ۴۶ آتش نشانی برای اطفای حریق مدرسه نور صداقت حاضر شده اند و یکی از بزرگترین آتش سوزی های پایتخت بدون کشته مهار شد و تنها خانواده سرایدار و دو نفر از آتش نشانان آسیب جزئی دیدند.

آتش سوزی مدرسه نورصداقت (انبار عاج) سال 1386
آتش سوزی مدرسه نورصداقت (انبار عاج) سال ۱۳۸۶

خسارات وارده بیش از حد تصور بود و متاسفانه به علت بیمه نبودن کلیه اجناس انبار ، شخصی که مدرسه نور صداقت را اجاره کرده بود متواری شد. شدت خسارات به حدی بود که تاثیر زیادی در آن زمان بر روی کالاهای خانگی گذاشت و این اقلام تا مرز ۱۰% گران شدند.

یکی از بزرگترین آتش سوزی های شهر تهران - مدرسه نور صداقت (انبار عاج)
یکی از بزرگترین آتش سوزی های شهر تهران - مدرسه نور صداقت (انبار عاج)

البته این آتش سوزی تبلیغی شد برای بیمه ها و بیمه ایران اعلام کرد؛ ۵۰% خسارت بیمه گزاران به صورت علی الحساب در روزهای اولیه پرداخت شد و بیمه البرز هم اعلام کرد ؛ ۶٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال خسارت علی الحساب پرداختی ظرف ۷۲ ساعت از وقوع حادثه به بیمه گذاران پرداخت شد.

عمارت مدرسه نور صداقت - انبار عاج
عمارت مدرسه نور صداقت - انبار عاج

نکته پنجم : من از مدرسه نور صداقت برای اولین بار در سال ۷۷ بازدید کردم و نکته جالب این بود که در آپارتمانهای شرقی انبار عاج محل اسکان لبنانی های مقیم تهران بود!!!

مدرسه نور صداقت و آپارتمانهای شرقی!
مدرسه نور صداقت و آپارتمانهای شرقی!

نکته ششم : یوسف ستاره شناس مدیر سایت مرکز پژوهش و مطالعات یهودیان ایران نیز از دانش آموختگان مدرسه نور صداقت می باشد.
به علت اینکه تاکنون خسارت برخی از خسران دیده ها پرداخت نشده ، محل به همان طور رها شده و مالکین کلیمی آن که در حال حاضر خارج از کشور حضور دارند ، حاضر به فروش ملک به شهرداری شده اند ، البته همان سرایدار قدیمی قسمتی از حیاط مدرسه نورصداقت را مجددا تبدیل به انبار کرده است.
نکته مهم : این نوشته را بدون اجازه و با افتخار به عنوان هدیه زادروز تولد یک دوست ، تقدیم می کنم به آقای کیارش یشایائی تولدتان مبارک ، ببخشید کمی زود است ، چون راهی سفر هستم و دسترسی به اینترنت نداشتم.
ته نویس : دیگر دانش آموختگان مدرسه نورصداقت ؛ دکتر روح الله سپیر ، موسس و بنیان گذار بیمارستان خیریه سپیر ، مهندس جهانگیر بنایان ، موسس دانشکده معماری دانشگاه تهران و هارون (پرویز) یشایایی ، رئیس انجمن کلیمیان و تهیه کننده سینما با فیلم های همچون ؛ اجاره نشینها ، ناخدا خورشید ، هامون ، کیمیا و …

منابع:

اطلاعات سایت مرکز پژوهش و مطالعات یهودیان ایران
منابع و تصاویر سایت دنیای زنان قاجار ۱ و ۲ و
فضل الله صبحی مهتدى، پیام پدر، ص ۲۲۴
وقوع حریق در بازار لوازم خانگی تهران (خبرگزاری مهر ،  ۱۳۸۶/۰۵/۲۳)
پرداخت بیمه آتش سوزی توسط بیمه های البرز ، ایران و …
 
این گزارش در سایتهای دیگر:
سایت تابناک
روزنامه ایران
خبرگزاری میراث فرهنگی
 
 

همسفران

  1. درود بر شما.شهرام جان خسته نباشین دست مریزاد. سفرنامه بسیار زیبائی بود و معلوم بود که خیلی زحمت کشیدی امید وارم همیشه پرانرژی باشین و سفرنامه هاتون یکی از دیگری بهتر باشه. بهتون افتخار می کنم در پناه مهر باشید.

    شهریار : افتخار نصیب حقیر شده که شما خواننده اینجا هستید

  2. سلام برایم جالب بود که چه جور جاهایی داریم و خبر نداریم ممنون.

    شهریار: از این مکانها در ایران زمین فراوانند

  3. سلام
    جالب اینجا بود که با توجه به مطالب شما، این مدرسه در ابتدا محلی برای تغییر دادن مذهب کلیمیان تهران به پروتستان مسیحی بوده و شاید هم بعدها برای ترویج بهاییت بوده. این اروپاییان -مخصوصا انگلیسی ها- از ده ها سال پیش برنامه هایی برای تغییر مذهب در ایران داشته اند که بعضا در مورد بهایی کردن ملت، تا حدی موفق بوده اند که با انقلاب اسلامی، علی الظاهر بساطشون بطور رسمی جمع شده ولی بطور غیر رسمی هنوز ادامه دارد.
    ممنون از اطلاعات خوب شما،‌موفق باشید

    شهریار: نوشتن درباره مدرسه نورصداقت ارتباطی به بازگویی و درستی و نادرستی ادیان ندارد و تنها دلیل نوشتن در اینجا نشان دادن مکانهای فراموش شده است !!!

  4. سلام
    واقعا حیف که همچنین جای تاریخی تو آتیش بسوزه. هرچند بقیه جاهای تاریخی شهر هم که ظاهرا نسوختن وضعیت بهتری ندارن! وقتی تو شهرهای اروپا راه می ری در منطقه مرکزی با افتخار تازیخ ساخت ساختمون ها رو روشون نوشتن و واقعا این امکان هویت شهرشون محسوب میشه!!!
    بازم ممنون از شما که تاریخشونو شرح می دی

    شهریار
    : به امید روزی که ما هم تارخ خود را فراموش نکنیم

  5. سلام
    چه جالب! چند روز پیش گذرم به امین حضور افتاد و از توی اتوبوس به ساختمانهای قدیمی که از پشت مغازه ها و فروشگاهها دیده میشوند نگاه میکردم و در ذهنم جویای تاریخچه شان بودم و حالا این پُست شما. مرسی از این مطلب خوبتون.

    شهریار
    : به امید اینکه بتوانم تمامی اماکن ایران را معرفی کنم

  6. چه زیادند و مظلوم چنین مکانهایی در کشور بزرگمان. به امید دیده شدنشان، با لطف خدا… تلاش مضاعف ما… و معرفی خوب شما… سپاس از زحمات و مطالب خوبتان

    شهریار: معرفی تمام مکانهای دیده نشده در ایران زمین واقعا کار دشواری است و نیازمند یاری تمام لیدرها و …

  7. شهریار گرانقدر
    مطالب ات واقعا جالبه. امیدورام فرصتی به دست بیاد و با هم یه تهرانگردی اساسی کنیم و از نوشته هات لذت تکمیلی ببریم. امیدوارم روزی روی ماه ات رو هم ببینم. من ایرانم. همون شماره قبلی

    شهریار: ما هم که شماره مان بر روی سایت است و منتظر خبر از طرف شما برای یک تهران گردی ویژه

  8. سلام شهریار عزیز
    بسیار لذت بردم. مثل همیشه جزئیات عالی بود.

    شهریار: و مثل همیشه شما نسبت به حقیر لطف داشتید

  9. آقا شهرام خوشم میاد که سه بعدی توضیح میدی آدم شیرفهم میشه میره برای مطلب بعدی – خیلی جالب بود سپاس فراوان از مطالب جذاب

    شهریار: شما خواننده خوبی هستید که نوشته های حقیر را دنبال می کنید ، سپاس

  10. سلام, این تاریخچه “نورصداقت”رو خوندم ,بسیار ممنون بابت زحمت تحقیق ادیت و نگارش:-)

    شهریار: سپاس از اظهار لطف شما

  11. سلام وقتی پشت یک کار تفکر باشه نوشته ها وعکسها فریاد می زنند عالــــــــــــــــی بود

    شهریار: سلام بر شما ، تفکر را طوری نوشته اید که ما را چند روز دیگر به جرم تبلیغ ادیان دیگر ، به رندان می اندازند !!! انگار باید مراقب خودم باشم

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>