عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
336 سفر
11798 همسفر

کاروانسرای سعدالسلطنه

یکی از مکانهای مورد نظر برای بازدید در سفرم به شهر قزوین در خرداد ۹۰ کاروانسرای سعدالسلطنه بود ، در همان ابتدا به من گفتند؛ بازدید از کاروانسرای سعدالسلطنه به علت اینکه در اختیار سازمان نوسازی شهرداری قزوین است امکان پذیر نیست ! خوب مگر می شود به قزوین رفت و کاروانسرای سعدالسلطنه را ندید !! به همین دلیل اسامی شهردار و چند مسئول دیگر شهرداری قزوین را پرس و جو کردم و اسامی شد؛ اسم رمز ورود به کاروانسرای سعدالسلطنه . اما آیا واقعا دروغ گفتن برای بازدید از کاروانسرای سعدالسلطنه لازم بود؟ کاروانسرای سعدالسلطنه چه ویژگیهای داشت که مجبور به این کار شدم؟ اول اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه بزرگترین کاروانسرای سرپوشیده جهان است. دوم اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه بزرگترین کاروانسرای درون شهری ایران است. سوم اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه یکی از معدود کاروانسراهای ایران است که دارای چندین حمام ، سرا ، تیمچه ، شترخان ، راسته ، چهارسوق ، مسجد ، چایخانه و … است . چهارم اینکه کاروانسرای سعدالسلطنه ….
نه دیگه همه را همین ابتدا بگویم لذت خواندن مابقی از بین می رود. اما باور کنید وقتی کاروانسرای سعدالسلطنه را دیدم پشیمان شدم از دیدنم !! آنجا تبدیل شده بود به محل زباله دانی تا چیز دیگر ، پر بود از ظروف یکبار مصرف و پلاستیک و نخاله ،‌ کارگران کاروانسرای سعدالسلطنه برای خودشان در یکی از حیاطهای کاروانسرای برای خودشان سرویس بهداشتی و حمام احداث کرده بودند و یک تانکر فلزی آب را جلوی یکی از حجرهای کاروانسرای سعدالسلطنه گذاشته بودند و … تازه نکته جالبش این بود که آن روز قرار بود هئیت ویژه ای از وزارت کشور از کاروانسرای سعدالسلطنه بازدید کنند … البته مسیر بازدید آنها کمی فرق داشت.

عکسی نوستالوژیک از حیاط سعدالسلطنه کاروانسرا در سال 1316
عکسی نوستالوژیک از حیاط سعدالسلطنه کاروانسرا در سال ۱۳۱۶

آدرس کاروانسرای سعدالسلطنه: استان قزوین ، شهر قزوین ، خیابان امام خمینی ف:.۸/لی ، پهلوی سابق ، رشت اسبق
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران :  کاروانسرای سعدالسلطنه ابتدا در تاریخ ۱۳۵۶/۱۰/۰۵ با شماره ثبت ملی ۱۰۲۱ در زیر مجموعه بازار قزوین در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت ، سپس در مورخ ۱۳۷۷/۰۵/۱۱ با شماره ۲۰۸۹ به صورت مجزا به نام کاروانسرای سعدالسلطنه ثبت و بعدها گرمابه سعدیه با شماره ۱۲۵۹۸ در تاریخ ۱۳۸۴/۰۵/۱۱ ثبت ملی و از کاروانسرا منفک گردید.
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه کاروانسرای سعدالسلطنه و … :  E 50″00’02.62      N 36″16’09.28
ارتفاع از سطح دریا : ۱۳۰۱ متر
نامهای دیگر : سرای سعادت ، سرای سعدیه ، بازارچه سعدالسلطنه
پیرامون نام (وجه تسمیه) و دوران و بانی اثر:

نگاره محمد باقرخان سعدالسلطنه اصفهانی
نگاره محمد باقرخان سعدالسلطنه اصفهانی

برخی می گویند چون مجموعه کاروانسرا در محل میدان چوگان دوران صفویه (کاخ باغ سعادت ، میدان سعادت) بنا شده بود به آن سرای سعادت می گفتند. محمد باقرخان سعدالسلطنه اصفهانی حاکم وقت شهر قزوین در اواخر دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (سال ۱۳۱۰ ه ق) با توجه به مراودات اقتصادی فراوان ایران با روسیه و ترکیه ، دستور داد کاروانسرایی در زمینی به مساحت ۲٫۷ هکتار با حدود ۴۰۰ حجره در شهر قزوین بنا کنند و لقب خویش را بر روی آن نهاد و کاروانسرای سعدالسلطنه بعد از حدود دو سال با همت دو معمار اصفهانی و دو معمار قزوینی یعنی در سال ۱۳۱۲ ه ق به بهره برداری رسید.

منبع آب و تخریب تدریجی کاروانسرای سعدالسلطنه
منبع آب و تخریب تدریجی کاروانسرای سعدالسلطنه

پیشینه و تاریخچه :

کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) تا قبل از جنگ جهانی اول ، مرکز تجارت و فعالیت بازرگانی شهر محسوب می شد که بعد از تغییرات سیاسی حکومت روسیه ، موقعیت خود را به عنوان پل ارتباطی ، بازرگانی بین اروپا و آسیا از دست داد و حیات اقتصادی خود را به صورت نیمه فعال ادامه داد. برخی از حجره های کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) به صورت غرفه های تجاری مستقل اداره می شد و برخی نیز به صورت انبار و قسمتی از کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) تبدیل به کارخانه آرد سلامت و کارخانه تولید کشمش شد و قسمت های دیگر تبدیل به کارگاههای تولیدی کفش ، فرشبافی ، چوب بری و … مورد استفاده قرار گرفت و این باعث شد این اواخر مردم آنجا را «بازار چوب» بنامند. شنیده بودم که بازارهای صنایع چوب قزوین به محض ورشکستگی کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) را به آتش می کشیدند تا پولشان را از بیمه بگیرند !!!

عکس چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه در سال 1316
عکس چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه در سال ۱۳۱۶

نکته اول: قبل از جنگ جهانی اول قسمتی که برای توقف شتردارها تعبیه شده بود با آمدن قشون روس در جنگ جهانی اول ، نخست چند واحد از نظامیان روس در این کاروانسرا اسکان یافتند. پس از روسها ، انگلیس ها یکی از دو کاروانسرا را با مخزن خواروبار و دیگری را محل خوراک چهارپایان قوای خود قرار دادند . پس از مدتی متروک ماندن ، توسط بلدیه یکی از کاروانسراها به اصطبل و دیگری به انبار قند و شکر اختصاص داده شد.
خلاصه سرای شترخان رو به ویرانی نهاد و متروکه شد ، فضاهای بیرونی (حیاط های مرکزی) و تعدادی از فضاهای اندرونی بدون متولی رها شدند . در نهایت امر در سال ۱۳۷۷ تنها ۱۰ واحد تجاری در کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) دایر بود و خرید حجره ها توسط سازمان میراث فرهنگی شروع شد ، مالکین اصلی کاروانسرا آقایان موذنی ، اردکانی ، ملک زاده ، فرج اللهی و … بودند و تا سال ۸۰ تمامی سرقفلی ها از این اشخاص با حدود ۴ میلیارد اعتبار خریداری شد. و تفاهم نامه ای بین سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری قزوین و صندوق احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی منعقد گردید و مقرر شد؛ سازمان ، کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) را تا پایان سال ۱۳۸۹ آماده بهره برداری کند و تمهیدات لازم برای ارسال آن جهت ثبت جهانی اندیشیده شود !!! زهی خیال باطل . البته راسته وزیر (عبید زاکانی) ، حیاط شترخان و بارانداز آن در زمان به صورت کامل مرمت شده است.

پلان و نقشه کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)
پلان و نقشه کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)

مشخصات معماری کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت) :
ورودی اصلی کاروانسرای سعدالسلطنه از خیابان امام خمینی (رشت سابق و پهلوی سابق تر) است که ۴ طاق نما در طرفین داشته و سقف آن نورگیر ندارد و به صورت عرقچین ساخته شده است و خیابان را به حیاط اصلی سرای سعدالسلطنه متصل می سازد .
نکته ۲: کاروانسرای سعدالسلطنه دارای ۵ حیاط اصلی است.

پلان و برش کاروانسرای سعدالسلطنه از جبهه شمالی (خیابان امام خمینی)
پلان و برش کاروانسرای سعدالسلطنه از جبهه شمالی (خیابان امام خمینی)

حیاط اصلی که بزرگترین حیاط کاروانسرا است ، حیاط سعدالسلطنه است با ۳۰۷۳ متر مربع که۱۵۹۳ متر مربع آن فضای حیاط و باقی، فضای بسته و نیمه باز را تشکیل می دهند و در چهار جانب آن حجرات یک طبقه که از کف حیاط سعدالسلطنه یک متر فاصله دارند ساخته شده است ، حیاط سعدالسلطنه ۴ ایوانی است و آجرکاری آن به شیوه خفته راسته بوده و سقف ایوانها دارای تزئین رسمی بندی است. درهای حجره های حیاط سعدالسلطنه کاروانسرا برخی ارسی است و برخی شرقی و غربی از جنس چوب و تزئینات آجر کاری ساده ای در رو بنا داشته و در داخل نیز دارای سقف های گنبدی و گاه طاق نما های به صورت طاقچه در طرفین و نورگیرهایی در سقف بوده و دیوارها روکش گچ داشته و کف حیاط سعدالسلطنه کاروانسرا بدون پوشش و خاکی است.

یکی از حجره های کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)
یکی از حجره های کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)

البته کف ایوانها و راهروهای جلوی حجره ها سنگ فرش شده و در تقاطع ضلع های چهارگانه حجره دو گوشه ساخته شده است. طاق نمای حجرات تزئینی ساده داشته و کف آنها موازئیک بوده.

ایوان حیاط اصلی کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)
ایوان حیاط اصلی کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)

نکته ۳ : در ورودی برخی از حجرات به کلمه ورود ممنوع و خطر مرگ مواجه می شوید ، مسئله را جدی بگیرید چون که اگر از در وارد شوید به علت گودبرداری به ۲ متر پایین تر سقوط خواهید کرد.

پلان ایوان غربی کاروانسرای سعدالسلطنه و حجره ها
پلان ایوان غربی کاروانسرای سعدالسلطنه و حجره ها

در غرب حیاط سعدالسلطنه کاروانسرا حیاطی وجود دارد ، به نام حیاط نگارالسلطنه که ۱۴۹۲ مترمربع مساحت دارد که  ۲۴۴ مترمربع آن فضای حیاط و باقی فضای بسته و نیمه باز می باشد که دارای دو حجره و دو انبار بسیار بزرگ است و در آن از سمت غرب به راسته وزیر باز می شود.

سرای (حیاط) نگار السلطنه کاروانسرای سعدالسلطنه
سرای (حیاط) نگار السلطنه کاروانسرای سعدالسلطنه

نکته ۴ : قرار است حیاط نگارالسلطنه کاروانسرا پس از مرمت تبدیل به پاتوق هنرمندان شهر قزوین شود.
شرق حیاط سعدالسلطنه حیاطی است موسوم به سعدیه ، با مساحت ۳۱۹۵ مترمربع که ۸۰۰ متر مربع آن حیاط است . دو ایوان در شمال و جنوب حیاط با تزئین آجرکاری و کاشیکاری دیده می شود در ضلع شمال شرقی حیاط سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه راهرویی با سقف گنبد دار که یکی بزرگ در وسط و دو سقف عرقچین کوچکتر قرار دارد که دارای ارسی های زیبایی بوده و سقف این بخش ترکیب آجر و کاشی به اشکال هندسی است که با چند پله راه به خیابان اصلی یعنی همان خیابان رشت دارد. درب این حیاط چوبی با روکش فلزی و گل میخ های تزئینی است (که هم اکنون بسته است). شایان ذکر است یک در دیگر حجره های حیاط سعدالسلطنه ، به این حیاط باز می شود. در پشت حجره های شرقی انبار بزرگ ستون داری نیز قرار دارد. در مجموع این حیاط ۱۰ حجره دارد.

راه شمالی حیاط سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه
راه شمالی حیاط سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه

درب گرمابه سعدیه در شمال شرقی همین حیاط است. خود گرمابه سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه سوژه ای است برای دیدن ، بعد از گذر از درب ورودی حمام و چرخش ۹۰ درجه به راهروی ۳۰ متری بر می خورید که در زیر حجره ها تعبیه شده است. این راهرو دارای طاق آهنگ بوده و از عناصر منحصر به فرد این گرمابه است که من تابحال جایی ندیدم. راهروی مذکور توسط یک پیش فضای مربع شکل به سربنیه می رسد . سربنیه دارای طرحی به شکل هشت نگینی بوده که از سمت شمال به فضای چهارحوض راه داشته.

پلان و نقشه گرمابه سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه
پلان و نقشه گرمابه سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه

نکته ۵ : من از حمام جز خرابه ای بیش ندیدم واقعا دیگر داشتم از ایرانی بودنم پشیمان می شدم ، بابا چه بلایی سر این حمام آورده اید ، حمامی که تا سال ۱۳۸۵ دایر بوده باید الان ….

فضای مخروبه گرمابه سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه
فضای مخروبه گرمابه سعدیه کاروانسرای سعدالسلطنه

فضای مذکور و همچنین سربنیه توسط طاق و تویزه پوشیده شده بودند. گرمخانه در جنوب سربنیه قرار گرفته و شکل مربع مرکزی با گنبدی برفراز خود و دو فضای دیگر درجانب شرق و غرب بوده که مجموعا یک فضای مستطیل شکل را تشکیل می دادند. فضا های مذکور دارای طاق و فضا های مرکزی دارای گنبد کوچی بوده. ابعاد اصلی حمام سعدیه قزوین ۴۹٫۹۰ متر در ۲۶٫۴۰ متر می باشد.

تابلوی گرمابه سعدیه سال 1310
تابلوی گرمابه سعدیه سال ۱۳۱۰

نکته ۶ :  اگر این حمام مرمت و بازسازی شود (البته من با این تخریبی که دیدم بعید است) قرار است تبدیل به موزه شود و برخی نیز می گویند با همان کاربری گرمابه تبدیل به مجمتع آب درمانی ویژه بانوان می شود.

رسمی بندی زیبای سقف راهرو شمالی حیاط سعدیه (سرای سعادت)
رسمی بندی زیبای سقف راهرو شمالی حیاط سعدیه (سرای سعادت)

در جنوب حیاط اصلی یعنی همان حیاط سعدالسلطنه کاروانسرا به زیبا ترین جای کاروانسرا از نظر من می رسید ؛ چهارسوق کاروانسرا در چهار طرف آن چهارنیم گنبد قرار دارد که همگی دارای کاربندی و در کمال زیبایی می باشند ؛ که متراژ کلی آن ۳۶۰۰ متر مربع است.
نکته ۷ : آن بنز قدیمی را که در ابتدا دیدید قبلا در همین چهارسوق نگهداری می شده ، خیلی دوست دارم بدانم الان اون بنزه کجاست؟؟ البته وقتی این عکس را به یکی از استادان ادبیات دانشگاه که اهل قزوین بود نشان دادم کلی اشک ریخت و از خاطراتش و عشقهای دوران جوانیش و این بنز و … تعریف کرد.

چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)
چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه (سرای سعادت)

کاشی های سقف چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه را در نقش های هندسی به رنگ های گوناگون چون ؛ زرد ، فیروزه ای و … می بینیم. ۴ طاق نما و مجموع سقفهای گنبدی که یکی بسیار بزرگ و رفیع است ترکیب هشتی به وجود آورده . راهرو ضلع غرب هشتی ، ترکیب طاق و تویزه است و کلاف کشی شده و نورگیرهایی با شبکه آهنی داشته به بازار وزیر راه میابد در ضلع جنوب راهرو دربی با گل میخ های تزئینی و سقف شبیه به دیگر بخش های کاروانسرا دارد یک حیاط در ضلع شرق راهرو دارای طاقنمای آجری است.
نکته ۸ : همان طور که قبلا گفته بودم ؛ چون قرار بود هئیتی از وزارت کشور از کاروانسرا بازدید کنند به صورت صوری در جنوب چهار سوق بزازی راه انداخته بودند که بیا و ببین!!!

راسته جنوبی چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه که بصورت صوری مزین به پارچه فروشی شده بود
راسته جنوبی چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه که بصورت صوری مزین به پارچه فروشی شده بود

در انتهای جنوبی چهارسوق حیاط کوچکی است با متراژ ۳۱۳ مترمربع که ۱۸۸ متر آن حیاط است و مابقی حجره که بیشتر این حجره ها در دست ارامنه و یا عمری های قزوین بوده (سنی ها) ادامه این محور راسته ای است شبیه راسته بازار که با طاق و تویزه پوشش شده در طرفین خود حجره هایی را دارد . در پشت این حجره ها سمت شرق ، حیاط دیگری قرار گرفته که انبار و بار انداز است. در غرب چهارسوق کاروانسرای سعدالسلطنه دالان درازی موسوم به قیصریه است که با در بزرگی به راسته وزیر اتصال دارد و در شمال و جنوب آن سراسر حجرات تجاری است که دارای رسمی بندی های زیبایی است.

درب ورودی سرای قیصریه
درب ورودی سرای قیصریه

در ضلع جنوبی سرای قیصریه حیاط شترخان (بار انداز) واقع شده که دارای فضای وسیع ستونداری با بیش از یکصد ستون آجری است و ارتباطی مستقل جهت ورود چهار پایان از بازار سعدیه دارد . حیاط شترخان کاروانسرای سعدالسلطنه ۴۳۷۸ مترمربع مساحت دارد که از این متراژ ۱۲۳۸ متر مربع آن به حیاط اختصاص دارد. می گویند در قدیم کارخانه آرد سلامت در شترخان کاروانسرای سعدالسلطنه دایر بوده . در وسط حیاط شترخان حوض زیبایی به چشم می خورد و در بزرگ ورودی آن در جانب مغرب است و به راسته وزیر، روبروی دیوار شمالی مسجد النبی باز می شود. این فضای بزرگ ستون دار محل نگهداری حیوانات و حمل کالای کاروانیان بوده که در حال حاضر با پارتیشنهایی جهت برگزاری نمایشگاه های مختلف تبدیل به غرفه شده است.

بارانداز شترخان کاروانسرای سعدالسلطنه
بارانداز شترخان کاروانسرای سعدالسلطنه

نکته ۹ : جشنواره نوروزی ، جشنواره موسیقی نواحی ، نمایشگاه اسباب بازی و عروسک و … در آن برگزار شده است.
در سمت شرق شتر خان حیاط قهرمانی با وسعت ۱۸۶۰ متر مربع می باشد که ۷۰۶ متر مربع آن را حیاط در بر گرفته است. این حیاط تنها فضایی است که ورودی مستقیم به بیرون مجموعه ندارد و دارای حجراتی دور تا دور حیاط و انباری در گوشه جنوب شرقی آن می باشد.و قبلا تجارتخانه ارامنه قزوین بوده

ایوان شرقی که به حیاط سعدیه راه دارد
ایوان شرقی که به حیاط سعدیه راه دارد

راسته وزیر که راه های ورودی آن از خیابان اصلی ، حیاط نگارالسلطنه ، سرای قیصریه و شمال به جنوب است  با زیر بنایی برابر ۱۹۲۶ متر مربع در غرب کل این مجموعه یعنی کاروانسرای سعدالسلطنه قرار دارد که نقش ارتباط و معبر شهری را نیز ایفا می کند . این راسته از خیابان امام شروع و با کمی انحنا به غرب تا دیوار شمالی مسجد النبی امتداد پیدا می کند و متشکل از ۴۴ واحد (دکان) می باشد. راسته وزیر قبلها کارگاه رسیندگی ، بافندگی و بافت پتو بوده ودر حال حاضر به صورت کامل مرمت شده است.
در جبهه غربی راسته وزیر گرمابه رضوی (شاه) با وسعت  نزدیک به ۱۸۰۰ متر مربع وجود دارد که در ورودی آن از سمت راسته بسته و در اصلی ورودی آن از سمت جلوخان مسجد النبی می باشد.

درب ورودی گرمابه رضوی در راسته وزیر کاروانسرای سعدالسلطنه
درب ورودی گرمابه رضوی در راسته وزیر کاروانسرای سعدالسلطنه
نکته ۱۰ : قرار است در آینده نزدیک گرمابه رضوی با کاربری آب درمانی ویژه آقایان به هره برداری برسد.
نکته ۱۱ : نکته جالب کاروانسرای سعدالسلطنه محل قرارگیری انبارهاست ، هیچ کدام از انبار ها راه مستقیمی به بیرون ندارد!! آره کمی در نقشه دقت کنید!! می دانید دلیلش چیست! برای جلوگیری از دست برد سرقت و …
نکته آخر و مهم : یکی از دوستان می گفت چرا آنقدر دیر به دیر مطلب می نویسی ، م:۸.۹ خواستم بگم بابا به خدا مطلب نوشتن با این حجم و معرفی کلیه جزئیات واقعا دشواره و زمان بر مخصوصا پیدا کردن تصاویر قدیم و …
ته نویس۱: این گزارش را بدون اجازه و با افتخار تقدیم می کنم به دوست عزیزم آقای خیم که چند روز آینده سفری دارد به شهر قزوین. دوست من سفرخوش
ته نویس۲: برای گرفتن اطلاعات بیشتر در خصوص باقر خان سعدالسلطنه کتاب «باقر خان سعدالسلطنه حاکم قزوین در عصر ناصری» را مطالعه کنید. شهریور ۹۳
منابع اسناد ثبتی فهرست آثار ثبتی ملی ایران در سازمان میراث فرهنگی
دانشنامه تاریخ معماری ایران شهر
دریچه ای به دروازه بهشت ، محمدعلی حضرتی
سایت سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری قزوین
سیاحت نامه شاردن فرانسوی ، سده ۱۷ میلادی
کتاب مینودر نوشته سید محمد علی گلریز
صفحه ۴ شماره ۳۷۲۰ روزنامه ایران
کتاب میراث فرهنگی شهر قزوین
مقالات فرخنده سلطانیه ، کارشناس باستان شناسی و رئیس اسبق موزه خوشنویسی شهر قزوین
مقالات غلامرضا جوادی ، کارشناس آثار تاریخی
و ….

همسفران

  1. با سلام خدمت آقا شهرام عزیز، درابتدا بگم منم با اون دوستتون که گفته چرا اینقدر دیر به دیر مطلب می گذارید موافقم شما که اینقدر توانا هستید در نوشتن بسیار ظلم در حق ماست که اینکار رو نمیکنید.
    خیلی گزارش خوبی بود و البته باید خوش خبری بدم من در حدود یک ماه پیش به مناسبت روز قزوین به این شهر سفری کردم وبا کمال خوشحالی عرض میکنم که سرای سعد السلطنه مرمت و به زیبایی دوران گذشته خود برگشته البته هنوز در اطراف آن مشغول مرمت هستند ولی بخش عمده ای راه اندازی شده مثلا نگار السلطنه همانطور که گفتید دارای کافه ای شده که پاتوق هنرمندان و جوانان است .اینطور که فهمیدم مساحت این کاروانسرا در حدود ۲۸ هزار متر مربع که فطعا هنوز زمان میبرد تا تکمیل گردد ولی بازجای خوشحالی یک بنای بسیار زیبا دوباره به چرخه حیات برگشته اگر می خواهید از حال و احوال هم اکنون این مکان عکسهایی ببینید تو صفحه فیس بوکم با نام سفر به قزوین گذاشتم هنوز فرصت نوشتن آن را در وبلاگم پیدا نکردم. باید بگم شهر فوق العاده زیبایی بود دوباره هم خواهم رفت
    پیروز و موفق

    شهریار: همان طور که نوشته بودم ، گزارش سفرم مربوطه به خرداد ۹۰ بوده و از کم و کیف مرمت آگاه هستم و امیدوارم به زودی پرونده ثبت مجموعه بازار قزوین برای ثبت یونسکو پیشنهاد شود

  2. این شیوه ی نوشتن وبلاگ جای سپاس و قدردانی داره… به واقع همانند یک پروژه ی دانشجویی است.
    متشکرم

    شهریار: شما نسبت به حقیر لطف دارید

  3. جناب شهریار، درود بر شما با این مطلب و عنوان مناسب و خوبتان
    من در مورد سرای سعد السلطنه نظرم با شما متفاوته.یه مقایسه ای با خانه ناصرالدین میرزا بکنید. من حاضرم کارگران با تانکر آب و کانکس بیان ولی خونه نجات پیدا کنه. الان وقتی تو سعد السلطنه میری، متوجه میشی اونجا مرمت شده ولو برای کارای اقتصادی و حتی برای ثبت توی یونسکو و این عالیه چون سعدالسلطنه به سرنوشت کاروانسرای دو دهک و خانه ناصرالدین میرزا دچار نمیشه

    شهریار: من از نوع مرمت نگرانم نه از خود مرمت و اینکه چرا آنقدر دیر به فکر مرمت و نگهداری آن می افتیم ، خانه ناصرالدین میرزا هم از همین مقوله جدا نیست ، اگر پیگیر کار نبودیم شاید اصلا به فکر مرمت آن نمی افتادند و من و شما نمی توانستیم از آن بازدیدی داشته باشیم

  4. سلام
    معاون حفظ و احیای قزوین آدم بسیار بسیار شریفی ست.مرمت کاروانسرا را هم او انجام داد (تا جایی که من می دانم و یادم ست). پایان نامه ی کارشناسی من طرح مرمت و احیای یکی از خانه های قزوین بود. خدا می داند میراث قزوین هر نوعی از همکاری را که می توانست با من کرد.
    اما حمام: آب و رطوبت که از حمام جدا شود، حمام از هم می پاشد چون آهک آن می پوسد و … دیگر خسته شدم از تبدیل حمام به گالری یا موزه و یا سفره خانه و … حمام باید حمام باشد. می دانید که چه جذب توریستی می کند این حمام سنتی!
    انشاالله چاههای نفت که خشکید و دو سه نسل بعد از آن از گرسنگی مردند مردم ایران می فهمند که صنعت توریسم بد چیزکی هم نبوده. آنوقت تازه شروع می کنند که ترکیه ۱۳۰ سال پیش چنین کرد و چنان!

    شهریار: همه اینها را کنار بگذارید ، پایان نامه شما درباره کدام خانه بود

    1. دقیقا حمام سنتی جذب گردشگر می کند و من موافقم ، در برنامه های آینده ای که برگزار خواهم کرد، تو یه حموم قدیمی میدم دلاک کیسه بکشه و بدنا رو قرمز کنه

      شهریار: آقا ما را ثبت نام کنید در تورتان ، هستیم

  5. سلام
    مثل همیشه گزارش بی نقص شما…ولی این داغ به دلمون موند که یه جای مهم تاریخی این کشور بریم و همه چی سر جاش باشه و آدم امیدوار بیاد بیرون…

    شهریار: به امید همسفر شدن با شما و دیداری دوباره از اینجا

  6. دوست ارجمندم شهریار عزیز. بدون تعارف باید بگویم که این همه کنکاش و دقت و علاقمندی شما به تحقیق موضاعات بسیار جالب و ستودنی است. به نظر من هر کدام از این گزارش های شما از بسیاری از مقالات گردشگری که در مجلات و روزنامه های معتبر چاپ می شود نیز کامل تر و بهتر است. حتما به فکر چاپ این دلنوشته هایتان باشید. موفق باشید و ممنونم

    شهریار: سپاس فراوان از لطف بی دریغ شما به حقیر

  7. درود جناب شهریار
    نخستین بار بود اسم این کاروانسرا رو می شنوم و برام واقعا جالب بود ، نکته ای که هست آنکه حتی اگر تمام القاب و عناوین جهانی رو بناهای تاریخی و باستانی ایران داشته باشند تا زمانی که هیچ رسیدگی بهشون نشه و مورد بی مهری مردم و مسئولین قرار بگیرند هیچ ارزشی نداره ، تلاشی بزرگوارانی همچون شما قابل ستایشه . اگرچه می گن یک دست صدا نداره اما امیدوارم تلاش شما در معرفی این مکان های بی نظیر و زیبا با همراهی سایر دوستان همراه و نتیجه خوبی حاصل بشه
    پیروز باشید و سپاس

    شهریار: امیدوارم با دلگرمی شما به این هدف برسیم

  8. سلام
    دقیق و کامل مثل همیشه…ممنون ، از وقتی با سایت شما آشنا شدم سعیم بر این بوده هر مکان تاریخی که میرم با دقت بیشتری به پیرامونم نگاه کنم. به تازگی یک سفر یه روزه به قزوین داشتم …اگه زودتر گذاشته بودین حتما دیدن میکردم.

    شهریار: سپاس از لطف شما نسبت به حقیر به امید دوباره از نو دیدن و همسفر شدن با شما به شهر قزوین

  9. درود جناب شهریار.امیدوارم اینبار که به قزوین سفر میکنیم این کاروانسرا تبدیل به مکانی گردشگری شده باشد واز آن ظروف یکبارمصرف و زباله ها اثری نمانده باشد.

    شهریار: کاروانسرای سعدالسلطنه در حال مرمت است و در حال حاضر حال و روزش خیلی بهتر از گذشته است، اگر به قزوین تشریف بردید جای ما را هم خالی کنید

  10. درود بر شما، لذت بردم . واقعاً فوق العاده و مهیج است.
    سپاس

    شهریار: اختیار دارید ، به امید همسفر شدن با شما

  11. سلام جناب شهریار
    ابتدا بابت قدم نو رسیده به شما تبریک میگم ، از این مطلب پر و پیمان شما مشخصه که واقعا و در این روزهایی که سرگرم فرزند جدید هستید، خیلی وقتتون را گرفته. من واقعا درک میکنم که نوشتن همچین گزارشهایی چقدر وقت گیره (خدا اجرتون بده) چون یک پست برای من هم یک چند ساعتی ازم وقت میگیره. وبلاگ بنده هم با پست “برجی از شاخ شکار” به روز شده، خوشحال میشم تا از نظرات ارزشمند شما بهره مند بشم. موفق باشید و پیروز

    شهریار: سپاس فراوان از پیام تبریکتان ، و همچنین از انرژی مثبت شما ، برج از شاخ شکار را خواندم و استفاده کردم.. سپاس

  12. درود بر جناب شهریار ؛ بسیار دقیق و در عین حال جدید و البته مثل همیشه همراه با تأسف! برای من کاملا تازگی داشت و بسیار آموختم.
    شاد باشید

    شهریار: شما لطف دارید

  13. سلام واقعا مطلب فوق العاده ای بود بعضی از آثار ایران واقعا بی نظیرند از این لحاظ که در جهان بزرگترینند به غیر از معماری و دلایل دیگه مثل قلعه ورامین یامقبره گاووس و … اما این یکی رو واقعا نشنیده بودم ، یک مطلبی هم در رایطه با یک عصار خانه شاهی در اصفهان در وبلاگم گذاشته ام که دیدنش رو بهتون پیشنهاد میکنم خیلی برای من که اصفهان رو نقطه به نقطه گشتم جالب بود

    شهریار: ایران زمین پر است از این دیدنی ها ، مطلب عصارخانه شاه را دیدم و لذت بردم ، سپاس

  14. سلام.ممنون از شما .یک سوال جایی در قزوین برای اقامت سراغ دارید مثل یک خانه محلی؟

    شهریار: در خود شهر قزوین خیر اما در حواشی بله ، مثل الموت و … البته ان شماره شاید بتواند به شما کمک کند. مرکز اطلاعات گردشگری استان قزوین ۰۲۸۱۳۳۵۴۷۰۸

  15. بسیار ممنون از مطالب خوبتون اگر مقدور باشه بسط بیشتری به مطالبتون بدید
    بازهم ممنون

    شهریار: بسط بیشتر!!!! باور بفرمایئد یکی از مطالبهای پرحجم من بود

  16. مولود طبا

    هفته گذشته سفری به قزوین داشتم با مطالعه اثار تاریخی و لیست در دست عازم شدم .اما با در بسته تمام بناها و اثار روبرو شدم با تماس مرکز اطلاع رسانی گردشگری به شماره ۳۳۵۴۷۰۸ روزانه هماهنگ می کردم حمام قجر- سرای سعدالسلطنه و اب انبار- کلیسای کانتور و……..با در بسته روبرو شدم و تماسی دو باره و فردا هم تکرار برنامه روز قبل .خلاصه این شهر پایلوت یونسکو با تجربه گردشگری من نوبر بود
    اقای شهرام شهریار به این بی برنامگی در میراث و راهنمای گردشگر تجربه نکرده بودم .روز چهارم هم به حمام قجر رفتم البته با هماهنگی مرکز گردشگری ولی دست از پا درازتر برگشتم . از من بشنوید فقط در روزهای تعطیل کمی شانس شاید ……

    شهریار: متاسفانه اینجا ایران است و مدیران نالایق بر مسند قدرت

  17. میترا صالحی

    کامنت دادن واسه این پست یکم دیره ولی داشتم دنبالِ عکس از کافه نگار میگشتم خوردم به اینجا
    من قزوین زندگی میکنم و تقریبا ماهی بار میرم اینجاهارو میگردم از بس که قشنگه!
    سعد السلطنه فوق العاده زیبا و عظیمه
    و اینکه ممنون بابتِ این توضیحا و به تصویر کشیدنِ قشنگ

    شهریار: سلام و درود ؛ سپاس از اظهار لطف صمیمانه شما و به امید یک کافه گردی با دوستان قزوینی

  18. سلام به کویر هم سری بزنید و از جاده ابریشم و کاروانسرای مرنجاب و قصر بهرام تا تخریب نکرده اند بدنجا سفر کنید تشکر آرانی

    شهریار: سلام و درود بر شما ، به این مکانها سرکی کشیده ام ،‌اما هنوز فرصت نوشتن درباره آنها را پیدا نکرده ام

  19. بسیار ممنون از مطالب خوبتون فکر کنم شما بتونید منو در پروژ‍ه درسیم کمک کنید مربوط به مرمت کاروان سرای سعد السلطنه در مورد سازش / بخش های الحاقی و از بین رفتش / سیرکولاسیون و تزئیناتش و …
    و اگه براتون زحمت نیست چند تا کتاب هم درموردش بهم معرفی کنید.
    منتظر ایمیلتون هستم

    شهریار: سلام بر شما ، ایملیتان را چک کنید

  20. لطفا هر کدوم از دوستان در مورد پروژه درسی من اطلاع داره به من کمک کنه واقعا ازتون ممنون میشم.
    ایمیلم : [email protected]

    شهریار: دوستان هم اکنون نیازمند ، یاری سبز شما هستم

  21. زهراسادات

    سلام برشما سپاس از مطلب کامل وخوبتون. آقای شهریار باید بگم که کاروانسرای سعد السلطنه الآن کاملا مرمت شده و بطرز بسیار لاکچری زیبا وخاص شده یه حس نوستالژیک که تو هیچ جا تکرار نمیشه وپاتوق بچه های هنری وهنردوست فقط کافه نگار السلطنه هست وچای با باقلوای سنتی قزوین که محشره…..

    شهریار: سلام برشما، من چند باری نوشته ام که می دانم این مکان به خوبی مرمت شده ، اما سعادت دیدار مجدد را نداشتم ، امیدوارم مجدد این افتخار نصیب من شود

  22. زهراسادات

    امیدوارم دوباره یه سفری به شهر ما داشته باشید شهری که خیلی درحقش ظلم شده و دوباره طعم چای باقلواشو زیر زبونتون مزه مزه کنید…. بدرود

    شهریار؛ سلام دویاره بر شما؛ من هم آروز می کنم سعادت سفر دوباره به قزوین مهیا شود

  23. سلام خسته نباشید پروژه درسی مرمت کارانسرای سعد السلطنه داشتم مطالبتون عاااالی بود میخواستم ببینم میتونید کمکی بهم بکنید ممنون میشم

    شهریار: سلام بر شما ، در خدمت شما هستم ، البته اگر کمکی از من برآید

  24. سمیه خواجوی

    سلام.من خودم مرمتی ام.و البته قزوینی.جالب بود،مرسی

    شهریار: سلام و درود، البته می دانم الان وضع آن خیلی خوب است

  25. سلام میشه بگین پلان و نماهای کدی کاروانسرای مهر رو از کجا میتونم پدیدا کنم؟

    شهریار: سلام بر شما، شاید سازمان میراث فرهنگی، اما اطمینان ندارم، باید بگردید، ببنید کدام از دانشجویان قبلا روی این اثر کار کرده اند

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>