عضویت در سفرنویس

register-image

تورهای سفرنویس

tour-image

آمار سفرنویس

counter-image
344 سفر
12798 همسفر

مسجد ملک بن عباس

مناره کج مسجد
مناره کج مسجد

برای دیدن یک برج کج با انحراف ۴ درجه حتما باید به ایتالیا بروید و برج پیزا را با ۵۶ متر طول ببینید اما منار کج ساربان خودمان در محله جوباره اصفهان ۵۴ متره با زاویه انحراف ۸ درجه !!! یک مناره کج دیگه هم داریم به نام مناره کج مسجد سین در روستای سین شهر برخوار اصفهان با ۲۲ متر طول و ۳ درجه انحراف و کلی کج دیگر … (منار جنبان را هم فراموش نکنید)‌ اما …. یک منار کج دیگر در بندر لنگه است در مسجد ملک بن عباس؛
آدرس مسجد ملک بن عباس : استان هرمزگان ، شهر بندر لنگه ، محله بحرینی ها ،‌ در حاشیه جنوبی بلوار جدید بندر لنگه (خیابان پاسداران قدیم)
شماره ثبت در فهرست آثار ملی ایران : ۱۰۶۳ تاریخ ثبت ۱۷/۰۳/۱۳۵۴ ه خورشیدی
مختصات جغرافیایی ، آب و هوا ، نقشه مسجد ملک بن عباس و … :   ۵۴″۵۲’۲۶٫۳۷ N 26″32’46.04   E
ارتفاع از سطح دریا : ۱۰ متر
نامهای دیگر : مسجد آقا سید محمد عالم شرف البحرانی ، مسجد سید محمد عالم
دوران و بانی اثر : تیموری (بازسازی شده در دوران صفوی و قاجار) ، محمد بن عباس بحرینی
امکان بازدید : در ساعات غیر از نماز نیاز به هماهنگی قبلی دارد.

مقدمه:
نمی دونم اول درباره مناره کجِ مسجد ملک بن عباس لنگه توضیح بدم یا برج پیزای ایتالیا ،‌ یا اول درباره خود مناره توضیح بدم ، ‌یا سردرگمی من برای دیدن منار کجِ مسجد ملک بن عباس در شهر بندری لنگه . خوب از خود «منار» شروع کنم بهتره ،‌ منار یا همان «میلِ قبل از اسلام» یکی از ساز های معماری ایرانیه که معنی لغویش محلِ نور و آتشه (نار در زبان عربی)‌ و برای راهنمایی مسافران ساخته می شده (میل اژدها یا آتشگاه قدیمی ترین میل ایران در نور آباد ممسنی است) بعد از هجوم عربها به ایران مناره ها تغییر کاربری داده و تبدیل شدند به جایی برای گفتن اذان و اسمشان شد؛‌ موذنه و اگر ۲ تا بودند؛‌ گلدسته (بلندترین مناره دنیا ،‌ مناره قطب در دهلی هندوستان است با ۷۲ متر طول)

مناره کج مسجد ملک بن عباس در سال 1350
مناره کج مسجد ملک بن عباس در سال ۱۳۵۰

خوب بریم سر برج پیزا ؛‌ طولش ۵۶ متر با زاویه انحراف ۴ درجه اما منار کج ساربان خودمان در محله جوباره اصفهان ۵۴ متره با زاویه انحراف ۸ درجه !!! یک مناره کج دیگه هم داریم به نام مناره کج مسجد سین در روستای سین شهر برخوار اصفهان با ۲۲ متر طول و ۳ درجه انحراف (منار جنبان هم یادتان باشد)‌ خوب حالا بریم سر اصل جنس؛ منار کج مسجد ملک بن عباس بندرلنگه با حدود ۳ درجه انحراف به جانب شمال شرقی و طولِ (بین فقها اختلاف نظره اسناد سازمان میراث ۲۵ متر ،‌ افراد محلی و کتب ۳۲ تا ۳۵ متر ، نظر خود من ۲۷ متر!!!) مسجد ملک بن عباس در خیابان پاسداران قدیم یا بلوار جدید شهر ساخته شده ،‌ حالا ما توی شهر از هر کی می پرسیم خ پاسدران کجاست؟ نمی دونند! مسجد ملک بن عباس کجاس؟ نمی دونند! آقا مسجد ملک بن عباس کجاست؟ نمی دونم! دلیلش نمی دانم !  ….

هر چقدر خواستم مقیاسی برای کج بودن مناره پیدا کنم نشد! دست به دامن نرده شدم!
هر چقدر خواستم مقیاسی برای کج بودن مناره پیدا کنم نشد! دست به دامن نرده شدم!

پیشینه ساخت مسجد ملک بن عباس:
به احتمال زیاد بنای اولیه مسجد ملک بن عباس در زمان تیموری پایه ریزی شده بود که ۲ بار در زمان صفوی و قاجاریه بازسازی شده در سال ۱۲۳۷ ه خورشیدی محمد بن عباس بحرینی دستور داد در همان مکان قدیمی مسجدی برای اهالی و آقا سید محمد عالم شرف البحرانی از مجتهدین شیعه ساخته شود. البته آرامگاه سید محمد عالم (مرگ ۱۳۱۹ ه ق) همجوار مسجد است. خوب فکر کنم دلیل نداستن محل مسجد مشخص شد ! چون اهالی مسجد را به نام ملک بن عباس نمی شناختند و به نامهای اشاره شده در بالا بیشتر عادت داشتند !!!

تصویری از جبهه شمالی مسجد ملک بن عباس در سال 1350
تصویری از جبهه شمالی مسجد ملک بن عباس در سال ۱۳۵۰

ساخت مسجد توسط استاد محمد نامی (معمار مناره های بارگاه امام علی (ع)) به صورت مسجد یک ایوانی با قوس ها و طاق های دو ابرویی با سبک هندی شروع می شود. شبستان مسجد دارای یک ردیف ستون است که ۶ عدد از ستون ها در داخل و ۲ ستون در دو جانب قرار دارد ، پا ستون ها مستطیل شکل و به ابعاد ۹۵ در ۹۵ سانتی متر و ارتفاع ۲ متر که با آجرهای قالبی از گچ با نقوش زیبا تزئین شده است. ایوان مسجد نیز دارای ۶ ستون است و ۲ درگاه در دو سوی ایوان وجود دارد. گچ بری سقف شبستان و ایوان آن ، ترکیبی از قالب گیری و قطعات گل و بته است و نماسازی آن گچی است.

ایوان مسجد ملک بن عباس
ایوان مسجد ملک بن عباس منیع تصویر

مناره مسجد ملک بن عباس با تلفیق سبک معماری هندی و ایرانی و سه و نیم متر قطر ، در جنوب شرقی مسجد ملک بن عباس بنا شده است و پلکان مارپیچ آن با ۴۷ پله و ارتفاع تقریبی ۳۵ سانتی متر برای هر پله شما را به بالا هدایت می کند. محوطه آن با پنجره های مشبک و کاملاً به سبک هندی چوب سازی شده و کنده کاری های روی چوب به صورت قوس های تزیین و نماهای رواقی است . چتر سایبان روی مأذنه ، تقلیدی از مرغان پر گشاده هندی است .

تزئینات زیبای ایوان مسجد ملک بن عباس
تزئینات زیبای ایوان مسجد ملک بن عباس

شبکه های چوبی تحتانی آن مشبک و منطبق بر ترکیب های کثیر الاضلاع هندی و از چوب است . سبک درب سازی آن ایرانی بوده و بقیه گل دسته یعنی ستون استوانه ای شکل و تزیینات آجرکاری و گچ بری و ستون سازی زیر مأذنه دارای نقش و سبک دوران قاجار و متأثر از سبک معماری و تزییناتی دوران صفوی است .

موذنه منار کج مسجد ملک بن عباس
موذنه منار کج مسجد ملک بن عباس

قصدم از نوشتم این مطلب این نبود که ایتالیا نروید و یا این ها را با هم مقایسه کنم ، قصدم این بود که اگر رفتید ایتالیا برای دیدن پیزا ،‌ بدانیم در ایران هم مناره کج داریم !!!

مناره و شبستان مسجد ملک بن عباس
مناره و شبستان مسجد ملک بن عباس

نکته ها :‌
این گزارش را بدون اجازه و با کمال افتخار تقدیم می کنم به همسفری (سرکار خانم شادی گنجی) که قرار بود با ما در بازدید از کاروانسرای شاه عباسی ورده همراه باشد ، اما سعادت نصیب ما نشد.
به گفته بعضی ها دومین فرودگاه ایران بعد از قلعه مرغی تهران در شهر بندرلنگه ساخته شده بود. ساختمان بازسازی شده فرودگاه نیز در لیست آثار ملی ایران ثبت شده است.
اولین حسینیه شهر بندر لنگه به نام «حسینیه حداد» در کنار مسجد به صورت شبانه تخریب شده !!
از همکاری آقای بردبار ۰۹۳۶۲۳۹۸۱۱۴ در لنگه نیوز برای تهیه این گزارش ممنونم .
خوردن ماهی قدر را در بندر لنگه از دست ندهید.

منابع:
اسناد ثبتی فهرست آثار ثبتی ملی ایران در سازمان میراث فرهنگی
کتاب راهنمای جامع ایرانگردی استان هرمزگان ،‌ حسین زنده دل، ج۱. چاپ و انتشار سال ۱۹۹۸ میلادی
تاریخ لنجه ،‌ الوحیدی الخنجی ، چاپ  دبی: دار الأمه للنشر والتوزیع، ۱۹۸۸ میلادی
کتاب آثار ایران، آندره گدار
کتاب باستان شناسی ایران باستان، لوئی وندربرگ
کتاب تاثیر هنر ساسانی بر هنر اسلامی، عباس زمانی
کتاب معماری ایران دوره اسلامی، محمد یوسف کیانی
روزنامه همشهری ۱۱ اردیبهشت سال ۱۳۹۰   

همسفران

  1. سلام آقای شهریار غزیز …
    ممنون از اطلاعات خوب این گزارش … هیچ وقت نمی دونستم همچین مناره ای در ایران وجود داشته …
    برقرار باشید …

    شهریار: مثل این مناره زیاد است در ایران زمین

  2. درود بر سفر نویس عزیز
    از خواندن مطلبی که نوشته بودید لذت بردم و باید سپاسگزاری کنم از تقدیم این متن به بنده. نوشته تان مرا یاد تک مناره کج شیخ حسن چولی انداخت در هولیر. امیدوارم فرصت همسفری با شما دست دهد.
    به امید دیدار و سفراهاتان به سلامت

    شهریار: به امید سفر به تمام ناشناخته های ایران زمین (البته همراه شما)

  3. عجیب اینکه هیچ تلاشی هم برای معرفی این بناهای تاریخی و دیدنی نمیشه .اینا جاذبه های توریستیه که متاسفانه بلااستفاده مونده . بازم ممنون از شما که اینا رو معرفی می کنین حداقل خود ایرانی ها بدونن تو مملکتشون چه آثار ارزشمند و دیدنی وجود داره .
    خدایش بد جوری این وبلاگ شما آدمو دلتنگ وطن میکنه

    شهریار : به امید آنکه یک روز ایرانیان بدانند که وطنشان ، سرزمینشان و … حیف نمی شود نوشت

  4. ایده جمع کردن منارهای کج ایران خیلی خوب بود…..دم شما گرم
    همیشه قامتت راست و قلمت کج باشه واسه نوشتن

    شهریار
    :‌ ما که لیست کج و صاف و … همه را درهم تقدیم کردیم ، منتظر همت شما هستیم

  5. سلام شهریار عزیز
    ممنون از گزارش خوبت ، یک چیز رو من متوجه نشدم که خیلی هم برام مهم بود ، اون هم اینکه مناره از اول کج ساخته شده و یا به مرور زمان این انحراف بوجود آمده؟ و اینکه آبا ابن انحراف باعث سستی و احتمالن تخریب بنا در آینده نمیشه؟ اگر در این مورد نوشتین و من متوجه نشدم، شما ببخشید

    شهریار: مطمئن باشید هیچ معماری بنای کج نمی سازه و علت انحارف هم سستی خاک است و متاسفانه عدم رسیدگی باعث فرو ریختن آن خواهد شد. برج پیزا هم اگر رها می شد در حال حاضر وجود نداشت !!!!

  6. سلام خیلی جالب بود برام.
    شمام جاهای باحالی سفر میکنیدها آدم کلی دلش آب میشه!

    شهریار: مطمئن هستم به مکانهای بکر و طبیعی که شما سفر می کنید نمی رسد ، جای ما را هم خالی کنید

  7. سلام
    بسیار مورد استفاده قرار گرفت ، برای شما از خداوند تبارک و تعالی عاقبت بخیری آرزومندم ، موفق باشید

    شهریار: سپاس

  8. سپاس از شما که سراغ مطالبی می روید که کمتر بازگو شده و تمیز و مستند بیان می کنید. در سنگان خواف مسجدی است به نام مسجد گنبد که هر دو پایۀ آن کج است و سالیان سال است که هحچنان پا برجاست. به نظر عجیبتر از برج پیزاست. عکس آن را می توانید در تارنمای نیستانه بخش گزارش و دیدار نگارستان ۴۷ ببینید. پاینده باشید.

    شهریار: تصویر و گزارش را دیدم و کلی نگران شدم ، این کجی دیگر جاذبه نیست ، و باعث تخریب بنا می شود. اگر لطف کنید با تصاویر بیشتر و گزارش اطلاع رسانی کنید تا از فرو ریختن کامل بنا جلوگیری شود. این اثر با شماره ۱۹۲۶ در فهرست آثار ملی ایران گنجانده شده

    البته ببخشید جسارت کرد

    1. درود بر شما. این مسجد در اثر زلزله و پیش از عمر ما به این حالت درآمده جرزهای آن با گچ پر شده و یک معمّاست که چرا فرو نمی ریزد. نیاز به گزارش ندارد، چون مسؤولان میراث استان در جریان هستند و آن را به عنوان یک جاذبۀ گردشگری مطرح می کنند. البتّه من کاملاً موافقم که باید یک فکر اساسی در مورد آن بشود. نام مسجد را هم باید اصلاح کنم مسجد جامع سنگان است نه مسجد گنبد سنگان. از دلسوزی و دقّت نظر شما سپاسگزارم.

      شهریار: در هر صورت وظیفه ما اطلاع رسانی است و آگاه سازی

  9. درود جناب شهریار
    خیلی خیلی برام جالب بود ، اصلا فکر نمی کردم چنین بنای مهمی توی بندر لنگه باشه ، از زحمات و دانش شما سپاسگزارم
    دیر زی

    شهریار:‌ از این بناهای دیدنی در ایران زمین فراوان است

  10. سلام
    خسته نباشید عالی بود.حتما باید سفری برای دیدن این مناره های کج در ایران خودمان ترتیب دهیم.حیف است که تنها از طریق عکس این مناره ها را ببینیم.

    شهریار: اگر اشتباه نکنم حدود ۶۰ مناره صاف و نا صاف و دیدنی در ایران زمین است ، امیدوارم بتوانم همه آنها را ببینم ، البته با شما دوست گرامی

  11. درود بر شما دوست عزیز
    مطالب بسیار عالی بود ، هیچ اطلاعاتی در مورد این مناره ها نداشتم ، حتما سفری به اماکن معرفی شده خواهیم داشت
    ممنون

    شهریار:‌ در سفر جای ما را هم خالی کنید

  12. جالب ترین قسمت این مطلب همون اولش بود که راجع به منار ساربان جویباره اصفهان گفته بودی ، واقعا بلند و زیباست ، اصلا فکر نمی کردم چنین ارتفاعی داشته باشه و این همه انحراف!
    ممنونم شهریار عزیز برای این همه اطلاعات دست اول…

    شهریار:‌ اختیار دارید ، زیاد هم دست اول نبود

  13. با درود بر جناب شهریار ؛ مثل همیشه بسیار دقیق و در عین حال مختصر و مفید گزارش کرده اید. من با دیدن این تصاویر – البته به استثنای مناره ها -احساس کردم در سرزمینی غیر از ایران قرار دارم!؟ شاید هند یا دمشق یا مراکش!!! به نظر می رسد جنوب ایران فقط در معرض بادهای موسمی نیست ؛ بلکه در معرض بادهای هندی و عربی هم بوده است…از اطلاعات شما بهره مند شدم.
    با سپاس از شما

    شهریار: و اگر به سیستان و بلوچستان سفر کنید ، این بادها طوفان به پا کرده اند برای دیدن و لذت بردن

  14. che jaleb .
    hatman indafe miram mibinamesh.
    bahale haa

    شهریار :‌ ایران پر است از این باحالها ، اما حال می خواهد ، رفتن و دیدن اینها

  15. سلام شهریار جان
    من هم مثل خیلی های دیگه نمی دونستم چنین مناره ی کجی درایران باشه
    ممنونم از اطلاعات مفیدت

    شهریار: سپاس از اینکه به اینجا سر می زنید

  16. مرسی شهریار
    ما میایم اینجا ببینیم این همه جا رفتیم و دقت نکردیم، شما چه رمز و رازهایی از توش می کشی بیرون! حقیقتا لذت بردم.
    دست مریزاد!

    شهریار: به جایش شما دریاچه مهار لو را می بینید و لذت می برید

  17. سلام
    روز پدر را به شما طبیعت مرد گرامی تبریک عرض می کنم.
    امیدوارم ساعات خوشی در کنار خانواده داشته باشید.

    شهریار:‌ سپاس فراوان از تبریکتان

  18. با تشکر از اطلاعات کافی و کاملا ضروری چون برای ما بچه های نسل امروزی لازم و ضروری است که بدانیم در ایران زمینمان چه داریم و باید به چه فخر بفروشیم و از چه حفاظت کنیم.همانطور که جوانان زیادی در سالهای ۸سال دفاع مقدس از آن محافظت کردند. اما باید درادامه گفت متاسفانه در این دوره زمانه آنقدر خرج و مخارج بالا رفته که برای همین مسافرت کوتاه یکروز تا قم کلی برنامه ریزی مالی فکری و زمانی داشت تا برایت مفید واقع شود. ممنون

    شهریار: سعی می کنم به همین زودی درباره جوانان ایران زمین که اشاره کرده اید گزارشی کوتاه تهیه کنم ، اما درباره سفر ، واقعا مواردی که اشاره فرمودید به همراه مطالعات قبلی نیاز هر سفر است چه سفری کوتاه و یک روزه چه سفری بلند مدت

  19. درود بر شما
    اردیبهشت امسال مسجد ملک ابن عباس را دیدم و نمیدانستم که منارش کج است ، سپاس برای اطلاعاتتان
    میل اژدها را هم چند روز پیش دیدم.. زیبا بود.

    شهریار : من هنوز سعادت دیدن میل اژدهای ممسنی را نداشته ام ، به امید همسفر شدن و دیدن این اثر با شما

  20. شهریار عزیز ، درود
    از اینکه تجربیات و دانش خود را به این زیبایی با ما به اشتراک می گذارید از شما بسیار سپاسگزارم . شاید با این کار شما بسیاری بتوانند از لذتی که شما از سفر برده اید بهره مند شوند بی آنکه بدان جا سفر کرده باشند .
    پایدار و سلامت باشید.

    شهریار: سپاس فراوان از اظهار محبت صمیمانه شما دوست عزیز

  21. درود جناب شهریار
    گزارشتان بسیار مفید بود از اینهمه دقت نظر وعشق وعلاقه شما به آثار فراموش شده و مورد بیمهری واقع شده باید قدردانی کرد شاید برای بیشتر ما این منارها آنقدر بی اهمیت باشد که حتی متوجه کجی آنها هم نشویم گزارش سفر شما دریچه دید ما را به دنیای پیرامونمان بازتر میکند

    شهریار:‌ واقعا اگر نگاهمان را میراث ماندگارمان تغییر دهیم ، از این دست عمارتها و گزین های مشابه در ایران زمین فراوان است

  22. *      *  ★     ★  ♡   *
       ★           ☆ ♥
            ★  *  ★   *   ☆ ♡ ★
    ★  *  ★  *   ☆  ★  
    HAPPY BIRTHDAY TO YOU
    ♡   ☆           ★ 
      ♥      ☆   *   ★   *  ♥  
    *      *    ★     ★   ♡   *
        ★           ☆
      ♡      ★  *  ★   *   ☆

    شهریار: سپاس فراوان از تبریک شما

  23. مهدی طالبی

    ارادتمندم جناب شهریار عزیز و گرامی! برقرار باشی دوست گلم. ما در ایران خیلی پتانسیل جغرافیایی و طبیعی و معماری داریم که متاسفانه بدلیل عدم اطلاعات و منبع شناخت مورد توجه قرار نمیگیرد! ممنون از شما که این رسالت مهم را بعهده گرفته اید.

    شهریار: سلام و سپاس از نگاه و مهر شما

  24. بسیار جالب بود …… متقبل زحمات بسیاری می شوید …. حیف که هزار کیلومتر دورتر از شما هستم …. هر وقت توری میگذارید ….. دلم خون می شود که نمی توانم همراهتان باشم ….

    شهریار: شما لطف دارید نسبت به حقیر، جایتان سبز است

با ما همسفر باشید

XHTML: امکان استفاده از این کدها وجود دارد: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>